Zapalenie żołądka jest schorzeniem, które bardzo długo może nie dawać żadnych objawów. Stan zapalny dotyczy tylko błony śluzowej żołądka (i dwunastnicy), a jedynym objawem może być nieprzyjemne odbijanie lub sporadyczna zgaga. Zapalenie żołądka dzieli się na ostre i przewlekłe. W zależności od rodzaju zaleca się inne leczenie.
Zapalenie żołądka – objawy
Do konsultacji z lekarzem powinny skłonić następujące objawy:
- mdłości,
- zgaga,
- ciągłe uczucie przepełnienia
- ból brzucha: w dołku podsercowym pojawiający się 1-2 godz. po posiłku może oznaczać wrzód żołądka, natomiast ból pod prawym łukiem żebrowym 3-5 godz. po jedzeniu i na czczo może sugerować wrzody dwunastnicy,
- częsta czkawka,
- krwawienia z układu pokarmowego.
Mogą one wskazywać na zapalenie żołądka. Warto więc rozpocząć ścieżkę diagnostyczną, zwłaszcza, że zapalenie żołądka we wczesnej fazie można wyleczyć. Natomiast przewlekły stan zapalny może prowadzić do nieodwracalnych zmian, a nawet do nowotworu żołądka.
Ostre zapalenie żołądka
Ostre zapalenie żołądka i dwunastnicy przypomina zatrucie pokarmowe i jest spowodowane przez patogeny, które dostały się do organizmu. Wyróżniamy:
- ostre zapalenie żołądka powstałe w wyniku spożycia substancji żrących,
- zapalenia wywołane przez bakterie,
- zapalenia spowodowane grzybami i ich toksynami,
- zapalenia wirusowe,
- zapalenia wywołane przez niesteroidowe leki przeciwzapalne.
Najczęstszą przyczyną ostrego zapalenia żołądka jest spożywanie leków – mowa tu o niesteroidowych lekach przeciwzapalnych. Leki te hamując doznania bólowe osłabiają żołądek, niszcząc jego barierę ochronną. Kwas żołądkowy podrażnia błonę śluzową i rozwija się stan zapalny. Bywa, że pacjent łączy leki, przez co może bezpośrednio niszczyć nabłonek znajdujący się w żołądku.
Ostre zapalenie żołądka przebiega gwałtownie – pojawia się silny ból w nadbrzuszu, pacjent wymiotuje, często są to krwawe wymioty.
Przewlekłe zapalenie żołądka
Za 90 proc. przewlekłych stanów zapalnych żołądka odpowiada zakażenie bakterią Helicobacter Pyroli. Zobojętnia ona środowisko wokół siebie, przez co może bytować w żołądku. Z biegiem czasu dochodzi do zaniku błony śluzowej żołądka, a co za tym idzie niedostateczną ilością kwasu solnego i enzymów trawiennych w żołądku.
Przewlekłe zapalenie żołądka jest zazwyczaj procesem bezobjawowym. Zaledwie u 30 proc. pacjentów pojawiają się objawy i zaliczamy do nich ból brzucha, mdłości, wymioty, odbijanie, uczucie przepełnienia.
Za niektóre zapalenia żołądka o charakterze przewlekłym mogą odpowiadać procesy autoimmunologiczne – organizm sam atakuje komórki błony śluzowej żołądka, dochodzi do ich bezpowrotnego zanikania. Pacjent nie odczuwa zazwyczaj żądnych objawów, a proces chorobowy można rozpoznać na podstawie badań krwi – pojawia się niedokrwistość, a w szczegółowym badaniu bardzo niski poziom witaminy B12. W tym przypadku zaleca się pozajelitową suplementację witaminy B12, aby pacjent nie zaczął odczuwać symptomów związanych z jej brakiem (osłabienie, duszność, parestezje kończyn).
Zapalenie żołądka – diagnostyka
Oceny błony śluzowej żołądka można dokonać jedynie poprzez badanie go, czyli wykonanie gastroskopii. Badanie pozwala pobrać wycinki błony śluzowej i i ocenić typ i stopień zapalenia. Gastroskopia pozwala także ocenić, czy nie rozwija się nowotwór oraz czy nie doszło do dysplazji komórek. Ocenić można także budowę anatomiczną przełyku oraz żołądka oraz pobrać wycinek do badania w kierunku obecności bakterii Helicobacyer Pyroli.
