Zwichnięcie rzepki – na czym polega?
Rzepka to jedna z kości wchodzących w skład stawu kolanowego. Bierze udział w jego zginaniu i prostowaniu. Zwichnięciem rzepki nazywa się sytuację, w której kość przemieszcza się poza swój obszar i kieruje się w stronę zewnętrzną kolana.
Gwałtowne przemieszczenie się kości powoduje mikrouszkodzenia w tkankach całego stawu, m.in. chrząstek. W związku z tym przebyte zwichnięcie rzepki może stać się przyczyną rozwoju reumatoidalnego zapalenie stawów w przyszłości.
W przypadku tego urazu może występować również nawykowe zwichnięcie rzepki. Oznacza to, że rzepka przemieszcza się zawsze przy wykonywaniu określonego ruchu.
Zwichnięcie rzepki – przyczyny
Zwichnięcie rzepki może wynikać z gwałtownych ruchów bądź powstać w wyniku przeciążenia całego stawu. Napięcie w mięśniach powiązanych ze stawem kolanowym (m.in. naprężacz powięzi szerokiej) powoduje “ściąganie” rzepki w bok, co zwiększa ryzyko zwichnięcia. Dlatego też przeciążenie stawu lub mięśni może stać się przyczyną przemieszczenia rzepki.
Inne przyczyny zwichnięcia rzepki to:
- płaskostopie,
- urazy, np. silne uderzenie;
- koślawe kolana,
- uprawianie niektórych dyscyplin sportu.
Grupą osób najbardziej narażonych na zwichnięcie rzepki są sportowcy, szczególnie zajmujący się piłką nożną, koszykówką lub sportami walki.
Uraz ten często występuje również u osób, które wykonują ciężkie treningi bez odpowiedniego przygotowania lub progresu. Stawy nie są przyzwyczajone do tak dużego wysiłku, dlatego też szybciej ulegają przeciążeniu.
Czytaj także: Medycyna sportowa – jak zadbać o zdrowie i trenować bezpiecznie?
Zwichnięcie rzepki – jak rozpoznać? Objawy
Zwichnięciu rzepki towarzyszy nagły i ostry ból w okolicy kolana. Pojawia się uczucie, że coś “przeskoczyło”. Rzepka może samoistnie wrócić na swoje miejsce, co również jest odczuwalne w postaci bólu.
Jeśli rzepka pozostaje jednak poza swoim obrębem, to pojawia się obrzęk (opuchlizna) oraz nadwrażliwość w miejscu zwichnięcia. Może pojawić się krwiak. Przesunięcie rzepki widoczne jest również dla oka jako deformacja w okolicy kolana.
Jakie mogą być powikłania po zwichnięciu rzepki?
Do najczęstszych powikłań po zwichnięciu rzepki należy choroba zwyrodnieniowa stawów. Nadszarpnięcie struktury stawów sprawia, że są one podatne na różne stany zapalne i schorzenia.
W obrębie kolan mogą pojawić się również inne dolegliwości, np. większa tendencja do innych urazów czy trzeszczące kolana. Im szybciej zwichnięta rzepka zostanie poddana rehabilitacji, tym mniejsze ryzyko powikłań.
Zwichnięcie rzepki – diagnoza
W celu diagnozy lekarz przeprowadza szczegółowy wywiad, w którym pyta m.in. o okoliczności urazu oraz wcześniejsze uszkodzenia w obrębie stawu. Dokonuje oględzin kolana oraz zaleca badanie USG lub RTG. Niekiedy wykonuje się również artroskopię – badanie stawu od wewnątrz, podczas którego można zastosować metody lecznicze.
Zwichnięcie rzepki – jak leczyć?
Leczenie polega na przestawieniu rzepki w jej właściwe miejsce oraz zszyciu zerwanych więzadeł. Po zabiegu należy unieruchomić nogę, dlatego stosowana jest orteza na zwichnięcie rzepki. Ogranicza ona ryzyko niekontrolowanych ruchów nogą oraz trzyma staw w jednej pozycji. Dzięki temu struktury mogą się prawidłowo zrosnąć i ustabilizować.
Chodzenie po zwichnięciu rzepki wymaga często dodatkowego sprzętu odciążającego staw, np. kuli. Zaleca się również odpowiednią rehabilitację oraz korzystanie z zabiegów fizjoterapeutycznych, np. magnetoterapii.
Zwichnięcie rzepki – który specjalista?
Zwichnięcie rzepki należy skonsultować z ortopedą. Jako specjalista od urazów pomoże ustalić przyczynę, zaleci odpowiednie badania i wskaże najlepszą ścieżkę leczenia. Na dalszym etapie konieczna może być wizyta u fizjoterapeuty, który z kolei dopasuje rehabilitację.
Autor: Redakcja
