Beta hCG (ludzka gonadotropina kosmówkowa) – na czym polega badanie?
Badanie z oznaczeniem stężenia beta hCG polega na pobraniu próbki krwi do analizy laboratoryjnej. Sam hormon ma szczególne znaczenie przede wszystkim w diagnostyce ciąży. Po wykonaniu testu z apteki i otrzymaniu wyniku pozytywnego należy potwierdzić go u ginekologa.
To właśnie tam lekarz wykonuje USG oraz zaleca oznaczenie stężenia gonadotropiny kosmówkowej, gdyż na diagnostykę obrazową może być zbyt wcześnie – wszystko zależy od tygodnia ciąży.
Widoczność hormonu hCG we krwi zwykle potwierdza ciążę, choć istnieją wyjątki.
Jeśli jego stężenie obserwuje się u mężczyzn, a także u kobiet, które nie są w ciąży, to może świadczyć o zmianach nowotworowych, rozwijających się w obrębie narządów płciowych, m.in. macicy lub jąder. Badanie poziomu hCG w trakcie trwania ciąży pozwala również kontrolować jej prawidłowy przebieg.
Beta hCG (ludzka gonadotropina kosmówkowa) – normy, interpretacja wyników
Według ogólnie przyjętych wartości referencyjnych, aby stwierdzić ciążę, we krwi kobiety musi znajdować się stężenie beta hCG wyższe niż 5 mlU/ml.
Wraz z rozwojem ciąży poziom ten będzie wzrastać, gdyż za jego wydzielanie odpowiada zarodek, a w dalszej kolejności – płód dziecka. W związku z tym wraz z rozwojem płodu zwiększa się ilość beta hCG we krwi kobiety, a także w moczu. Hormon ten wykrywany jest średnio po ok. 10 dniach od zapłodnienia, dzięki czemu umożliwia rozpoznanie ciąży na bardzo wczesnym etapie.
Czytaj także: 1. tydzień ciąży – jak liczyć wiek ciąży? Czy da się rozpoznać ciążę w 1. tygodniu?
Możliwe przyczyny odchyleń od normy
Beta hCG jest jednym z kluczowych składników w rozpoznawaniu ciąży. Choć hormon ten zwykle kojarzy się z aspektem potwierdzenia ciąży, to warto nieco szerzej omówić kwestię jego odchyleń od normy.
Przede wszystkim nawet dla hormonu hCG istnieją pewne wartości, które lekarze mogą uznać za zbyt wysokie. W takiej sytuacji nie musi to być sygnałem nieprawidłowości (choć tego nie wyklucza), ale może informować o ciąży mnogiej, np. bliźniaczej.
Co jednak w sytuacji, gdy ciąża została potwierdzona, a stężenie beta hCG jest zbyt niskie?
Taki stan bezwzględnie wymaga dalszej diagnostyki i interwencji medycznej, gdyż może oznaczać m.in. ciążę pozamaciczną lub poważne powikłania ciążowe, w tym poronienie.
Niskie stężenie beta hCG informuje o zbyt słabym rozwoju płodu lub jego całkowitym zahamowaniu, co może wiązać się np. z koniecznością wykonania łyżeczkowania jamy macicznej. Warto przy tym zaznaczyć, że w takiej sytuacji lekarze zawsze zalecają ponowne badanie, aby mieć pewność diagnostyczną.
Zobacz: 1. miesiąc ciąży – jakich objawów może spodziewać się przyszła mama?
Ludzka gonadotropina kosmówkowa (beta hCG) u mężczyzn i kobiet poza ciążą – o czym świadczy?
W wyjątkowych sytuacjach wyższe stężenie hCG można zaobserwować m.in. u mężczyzn oraz kobiet, u których wykluczono ciążę. Można zaobserwować to niekiedy w przypadku raka jąder czy raka jajników. Warto jednak pamiętać, że badanie z oznaczeniem stężenia beta hCG służy przede wszystkim do potwierdzenia lub wykluczenia ciąży, a także kontrolowania jej prawidłowego rozwoju.
Wskazania do wykonania badania beta hCG
Lekarz zaleca wykonanie badania w celu potwierdzenia lub wykluczenia ciąży u pacjentki.
Oprócz tego na dalszym etapie rozwoju ciąży poziom hCG jest regularnie kontrolowany, gdyż należy do wskaźników, które pozwalają lekarzowi obserwować rozwój ciąży i zaobserwować ewentualne nieprawidłowości, a także podjąć odpowiednie działania w szybkim czasie. Wraz z rozwojem ciąży powinien wzrastać systematycznie poziom beta hCG we krwi.
Czytaj także: Badania prenatalne – kiedy są wykonywane i na czym polegają?
Badanie to zwykle wykonuje się m.in. po uzyskaniu pozytywnego wyniku z testu moczowego, aby potwierdzić jego prawidłowość. Warto jednak pamiętać, że beta hCG we krwi jest znacznie szybciej wykrywalne i pozwala na rozpoznanie ciąży już po ok. 10 dniach od zapłodnienia, jeszcze przed pojawieniem się jakichkolwiek objawów.
Potrzebujesz rzetelnej diagnostyki?
Zobacz, gdzie wykonasz to badanie w Świecie Zdrowia
Beta hCG (ludzka gonadotropina kosmówkowa) – przeciwwskazania
Badanie z oznaczeniem stężenia ludzkiej gonadotropiny kosmówkowej jest w pełni bezpieczne, dlatego nie ma żadnych przeciwwskazań do jego wykonania.
Beta hCG (ludzka gonadotropina kosmówkowa) – przygotowanie do badania
Do badania nie trzeba się wcześniej przygotowywać, warto jednak zadbać o pewne podstawowe zasady, których należy trzymać się w większości badań.
- Przede wszystkim zrezygnuj z aktywności fizycznej na minimum 24. godziny przed badaniem.
- Oprócz tego wyeliminuj alkohol i papierosy, najlepiej na 48 godzin przed badaniem.
- Przed badaniem możesz pić wodę niegazowaną.
Przybycie na czczo nie jest konieczne, jednak dla pewności warto wybrać się na wyniki z rana, przed śniadaniem. Jeśli przyjmujesz na stałe leki – poinformuj wcześniej o tym lekarza, gdyż może mieć to znaczenie w prawidłowej interpretacji wyników.
Beta hCG (ludzka gonadotropina kosmówkowa) – przebieg badania
Badanie przebiega bardzo szybko i trwa krótko, gdyż polega wyłącznie na pobraniu próbki krwi żylnej do dalszej analizy. Wyniki zwykle dostępne są po ok. 1-3 dniach, choć ostateczny czas oczekiwania zależy od konkretnej placówki. Pamiętaj, że w przypadku potwierdzonej ciąży konieczne będzie powtórzenie badań. Szczegóły ustalisz z lekarzem.
Beta hCG (ludzka gonadotropina kosmówkowa) – skutki uboczne i powikłania
Badanie z oznaczeniem hormonu beta hCG nie powoduje żadnych powikłań ani skutków ubocznych. Może się pojawić niewielki siniak w wyniku nakłucia żyły. Aby ograniczyć to ryzyko, uciskaj miejsce nakłucia jeszcze przez kilka minut po badaniu.
