📌 Wiedza w pigułce
- Laktoferyna w kale jest markerem stanu zapalnego w przewodzie pokarmowym.
- Badanie wykonuje się z próbki kału, bez bólu i bez inwazyjnych procedur.
- Wynik może wspierać diagnostykę infekcji jelitowych i chorób zapalnych jelit.
Jak przygotować się do badania laktoferyny w kale?
Badanie laktoferyny w kale nie wymaga skomplikowanych przygotowań. Aby jednak uzyskać wiarygodny wynik, warto przestrzegać kilku prostych zasad dotyczących pobrania próbki oraz stosowanych leków.
Przed wykonaniem badania pamiętaj o następujących zaleceniach:
- Nie musisz być na czczo – badanie można wykonać o dowolnej porze dnia.
- Nie ma konieczności stosowania specjalnej diety, jednak przed pobraniem próbki warto unikać bardzo ciężkostrawnych i tłustych posiłków, jeśli powodują u Ciebie dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.
- Przyjmowane leki mogą wpływać na interpretację wyniku. Dotyczy to przede wszystkim antybiotyków oraz niektórych leków przeciwzapalnych. Nie odstawiaj ich samodzielnie – w razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem.
- Próbkę kału pobierz do sterylnego pojemnika przeznaczonego do badań laboratoryjnych. Zadbaj o to, aby materiał nie został zanieczyszczony moczem, wodą z toalety ani środkami czyszczącymi.
Jak przebiega badanie laktoferyny w kale?
Badanie składa się z kilku prostych etapów.
- Pobranie próbki – do pobrania materiału służy sterylny pojemnik wyposażony w łopatkę. Wystarczy niewielka ilość stolca – około wielkości orzecha laskowego. W przypadku płynnego stolca należy pobrać około 2–3 ml próbki. Po pobraniu materiał należy szczelnie zamknąć i możliwie szybko dostarczyć do laboratorium. Jeżeli nie jest to możliwe w ciągu około 2 godzin, próbkę należy przechowywać w lodówce zgodnie z zaleceniami laboratorium.
- Dostarczenie próbki – próbkę należy przekazać do laboratorium wykonującego badanie. Warto wcześniej sprawdzić godziny przyjmowania materiału biologicznego oraz sposób jego transportu.
- Analiza laboratoryjna – w laboratorium oznacza się stężenie laktoferyny w kale, które może świadczyć o obecności procesu zapalnego w przewodzie pokarmowym.
- Odbiór wyników – na wynik badania zwykle czeka się od 1 do kilku dni roboczych, w zależności od laboratorium. Wynik można odebrać osobiście lub pobrać online, jeśli placówka udostępnia taką możliwość.
Co oznacza wynik badania laktoferyny w kale?
Interpretację wyniku zawsze powinien przeprowadzić lekarz z uwzględnieniem objawów pacjenta oraz wyników innych badań.
Podwyższone stężenie laktoferyny w kale wskazuje na obecność stanu zapalnego w obrębie przewodu pokarmowego. Może towarzyszyć m.in. chorobom zapalnym jelit, zakażeniom bakteryjnym czy innym schorzeniom przebiegającym z uszkodzeniem błony śluzowej jelita.
Sam wynik nie pozwala jednak na postawienie rozpoznania. W razie nieprawidłowości lekarz może zlecić dodatkową diagnostykę lub wdrożyć odpowiednie leczenie.
Wskazania do wykonania badania laktoferyny w kale
Oznaczenie laktoferyny w kale jest szczególnie przydatne u osób, u których występują objawy sugerujące stan zapalny jelit.
Najczęstsze wskazania obejmują:
- przewlekłe lub nawracające bóle brzucha,
- przewlekłą lub nawracającą biegunkę,
- obecność krwi lub śluzu w stolcu,
- podejrzenie choroby Leśniowskiego-Crohna lub wrzodziejącego zapalenia jelita grubego,
- diagnostykę zakażeń bakteryjnych przewodu pokarmowego,
- różnicowanie chorób zapalnych jelit z zespołem jelita wrażliwego (IBS).
Przeciwwskazania do badania
Badanie laktoferyny w kale jest nieinwazyjne i nie ma bezwzględnych przeciwwskazań do jego wykonania.
Należy jednak poinformować lekarza o przyjmowanych lekach oraz niedawno przebytej antybiotykoterapii, ponieważ mogą one wpływać na interpretację wyniku. W razie wątpliwości specjalista zdecyduje o najlepszym terminie wykonania badania.
Co wykrywa badanie laktoferyny w kale?
Badanie służy do wykrywania markerów stanu zapalnego w przewodzie pokarmowym. Podwyższone stężenie laktoferyny może występować w przebiegu różnych schorzeń, dlatego wynik zawsze należy interpretować w kontekście obrazu klinicznego.
Najczęściej podwyższona laktoferyna towarzyszy:
- chorobie Leśniowskiego-Crohna,
- wrzodziejącemu zapaleniu jelita grubego,
- bakteryjnym zakażeniom przewodu pokarmowego (m.in. wywołanym przez Salmonella, Campylobacter, Shigella lub Clostridioides difficile),
- ostrym i przewlekłym stanom zapalnym jelit.
Warto pamiętać, że badanie nie wskazuje konkretnej przyczyny zapalenia. Jest natomiast cennym narzędziem wspomagającym diagnostykę oraz ocenę konieczności wykonania dalszych badań, takich jak kolonoskopia czy badania mikrobiologiczne.
