Morfologia z rozmazem – na czym polega badanie?
Morfologia z rozmazem to podstawowe badanie diagnostyczne. Stanowi wstęp do dalszych badań pogłębiających, gdyż pozwala ocenić ogólną kondycję zdrowotną. Wyniki badań mają szczególne znaczenie dla diagnostyki m.in. zmian nowotworowych, zaburzeń hematologicznych, a także stanów zapalnych czy różnych typów infekcji występujących w organizmie.
Morfologia z rozmazem to badanie, w trakcie którego analizuje się ilość, wielkość oraz budowę wszystkich elementów krwi, tj:
- krwinek czerwonych (erytrocytów),
- krwinek białych (leukocytów),
- płytek krwi.
Oprócz tego badanie pozwala na uzyskanie informacji na temat hematokrytu, czyli procentowej objętości krwinek czerwonych (erytrocytów) w stosunku do objętości całej krwi. Jest to wskaźnik szczególnie pomocny w diagnostyce niedokrwistości, a także innych zaburzeń powiązanych z krwinkami czerwonymi.
Morfologia z rozmazem pozwala również na analizę stężenia hemoglobiny oraz ocenę procentowego udziału poszczególnych typów krwinek białych (leukocytów) w całkowitej masie krwi.
Oprócz tego w trakcie badania określone zostają takie wskaźniki, jak:
- MCV, czyli średnia objętość erytrocytu – wskaźnik ten jest istotny przy diagnostyce anemii;
- MCH – określa średni poziom hemoglobiny w erytrocycie, to również kolejny wskaźnik istotny w rozpoznawaniu i różnicowaniu niedokrwistości;
- MCHC – informuje o tym, jakie stężenie hemoglobiny przypada na całkowitą ilość erytrocytów we krwi. Wskaźnik ten ma znaczenie diagnostyczne m.in. przy rozpoznawaniu anemii, niedoborów żelaza, a także niektórych nowotworów.
Rodzaje morfologii z rozmazem
Morfologię z rozmazem można podzielić na 2 rodzaje w zależności od zastosowanej metody badawczej. Wyróżnia się:
- automatyczną morfologię z rozmazem – pobrana próbka krwi analizowana jest za pomocą specjalnego urządzenia. Umożliwia to ocenę większej ilości parametrów w tym samym czasie;
- manualną morfologię z rozmazem – jest to klasyczna metoda badawcza, w której diagnosta analizuje pobraną próbkę krwi pod mikroskopem. Metodę tę stosuje się zazwyczaj wtedy, gdy automatyczne badanie wykaże pewne nieścisłości.
Morfologia z rozmazem – normy, interpretacja wyników
Morfologia z rozmazem to dość obszerne badanie, w którym wyróżnia się odmienne wartości referencyjne dla każdego wskaźnika, a także inne wartości ze względu na płeć czy wiek.
Średnie wartości referencyjne dla poszczególnych wskaźników wyglądają następująco:
| Parametr | Norma |
|---|---|
| erytrocyty | u mężczyzn: 4 200 000 – 5 400 000/μl u kobiet: 3 500 000 – 5 200 000/μl |
| leukocyty | 4 000 – 10 000/μl |
| płytki krwi | 150 000 – 450 000/μl |
| średnia objętość płytki (MPV) | 7,5 – 10,5 fl |
| średnia objętość erytrocytu (MCV) | 82 – 92 fl |
| średnia masa hemoglobiny w erytrocycie (MCH) | 27 – 31 pg |
| średnie stężenie hemoglobiny w erytrocytach | 32 – 36 g/dl krwinek |
| średnie stężenie hemoglobiny we krwi | kobiety: 12 – 16 g/l mężczyźni: 14 – 18 g/l |
| hematokryt | mężczyźni: 40 – 49% (0,40 – 0,49 l/l) kobiety: 37 – 47% (0,37 – 0,47 l/l) ciężarne ≥33% |
Należy jednak pamiętać, że podane wartości stanowią pewną średnią, a każde laboratorium może mieć nieco odmienne wartości referencyjne.
Na prawidłową interpretację wyników wpływają także czynniki indywidualne, a także przeprowadzony wywiad medyczny. Morfologia z rozmazem jest wstępem do diagnostyki pogłębionej. Badanie to wykonuje się również w ramach diagnostyki profilaktycznej i zaleca się, aby wykonywać morfologię z rozmazem średnio raz w roku.
Możliwe przyczyny odchyleń od normy
Morfologia z rozmazem dość kompleksowo bada skład krwi, cechy ilościowe, budowę oraz wielkość poszczególnych składowych. W związku z tym istnieje wiele przyczyn, które mogą wpłynąć na odchylenie tych wskaźników od normy.
- Są to przede wszystkim wszelkie zaburzenia hemolityczne, dotyczące poszczególnych elementów, np. krwinek czerwonych, krwinek białych czy hematokrytu.
- Nieprawidłowości w wynikach uzyskanych w analizie morfologii z rozmazem mogą świadczyć o wielu różnych chorobach, zarówno nabytych, jak i wrodzonych.
Mogą sugerować stany zapalne o różnym podłożu, a także zmiany nowotworowe czy infekcje wirusowe, bakteryjne i grzybicze.
Morfologia z rozmazem jest wstępem do ogólnej oceny kondycji zdrowotnej, dlatego stanowi pierwszy punkt przed podjęciem diagnostyki pogłębiającej. Badanie to pozwala również kontrolować swój stan zdrowia. Morfologia z rozmazem ma także wartość diagnostyczną przy niedożywieniu organizmu, a szczególnie przy niedoborach żelaza.
Czynniki, które mogą mieć wpływ na wynik badania
Istnieje wiele czynników, które mogą wpływać na ostateczną interpretację wyniku – m.in. czynniki indywidualne, a także poprawność przeprowadzonego badania.
Przed badaniem należy unikać intensywnej aktywności fizycznej, a także zrezygnować z alkoholu, papierosów i innych używek. Zaleca się również ograniczenie herbaty i kawy, minimum 12 godzin przed badaniem.
Jeśli przyjmujesz na stałe leki, to poinformuj o tym wcześniej lekarza.
Morfologia z rozmazem – wskazania do wykonania badania
Wskazaniem do badania jest ogólna ocena kondycji zdrowotnej w ramach badań profilaktycznych.
Oprócz tego lekarz zaleca morfologię z rozmazem zawsze wtedy, gdy pacjent zgłasza niepokojące objawy, a także przed rozpoczęciem jakiejkolwiek diagnostyki pogłębiającej w kierunku różnych chorób, zmian nowotworowych, stanów zapalnych i innych. Morfologia z rozmazem to wyjściowe badanie, które pozwala ocenić aktualną kondycję zdrowotną organizmu.
Potrzebujesz rzetelnej diagnostyki?
Zobacz, gdzie wykonasz to badanie w Świecie Zdrowia
Morfologia z rozmazem – przeciwwskazania
Nie ma przeciwwskazań do wykonania tego badania.
Morfologia z rozmazem – przygotowanie do badania
Przed badaniem należy zrezygnować minimum 2 dni wcześniej z intensywnego wysiłku fizycznego.
W miarę możliwości zaleca się również relaks i redukcję stresu. 2 dni przed badaniem zrezygnuj również z używek, m.in. alkoholu czy papierosów, gdyż mogą one zaburzać wynik.
Pamiętaj, aby na badanie przyjść na czczo, najlepiej z rana – ostatni posiłek zjedz 8-10 godzin przed badaniem i postaw na lekkostrawną potrawę.
Morfologia z rozmazem – przebieg badania
Badanie polega na pobraniu próbki krwi żylnej do analizy laboratoryjnej za pomocą strzykawki. Diagnosta po znalezieniu odpowiednio miejsca nakłucia delikatnie wprowadza igłę i pobiera odpowiednią ilość materiału. Następnie zabezpieczoną próbkę przekazuje do laboratorium. Wyniki dostępne są zwykle w ciągu 1-5 dni, w zależności od placówki.
Morfologia z rozmazem – skutki uboczne i powikłania
Badanie nie powoduje skutków ubocznych ani powikłań. Istnieje ryzyko wystąpienia dyskomfortu w miejscu nakłucia lub siniaka. Aby ograniczyć ryzyko jego wystąpienia, uciskaj miejsce po nakłuciu jeszcze przez kilka minut po zakończonym badaniu.b siniaka. Aby ograniczyć ryzyko jego wystąpienia, uciskaj miejsce po nakłuciu jeszcze przez kilka minut po zakończonym badaniu.
Polecane artykuły:
