Co pyli w grudniu? Uważaj na te drzewa
Większość drzew w Polsce kończy swoje pylenie późną wiosną. Jednak w cieplejszych latach, ze względu na zmiany klimatyczne, możliwe jest wcześniejsze rozpoczęcie pylenia przez niektóre rośliny. Do drzew, które mogą rozpocząć pylenie już pod koniec grudnia, należą:
- Leszczyna – jej okres pylenia standardowo przypada na styczeń-luty, ale zdarza się, że pierwsze pyłki pojawiają się już w grudniu, zwłaszcza w regionach o łagodnym klimacie.
- Olcha – podobnie jak leszczyna, olcha pyli przede wszystkim zimą i wczesną wiosną, lecz ciepłe grudnie mogą sprzyjać wcześniejszemu uwalnianiu pyłków
Choć grudzień nie jest miesiącem typowego pylenia roślin, warto obserwować prognozy pylenia, zwłaszcza jeśli w poprzednich latach występowały objawy alergiczne w tym okresie.


Alergia w grudniu, czyli co uczula zimą?
Pylenie w grudniu nie jest główną przyczyną alergii, ale istnieje kilka innych czynników, które mogą wywoływać reakcje alergiczne:
Roztocza kurzu domowego
Zimą spędzamy więcej czasu w zamkniętych pomieszczeniach, co sprzyja kontaktowi z alergenami obecnymi w domu. Roztocza kurzu domowego to mikroskopijne pajęczaki, których odchody zawierają białka wywołujące alergie. Gromadzą się głównie w:
- pościeli,
- materacach,
- dywanach,
- tapicerowanych meblach.
Objawy uczulenia na roztocza mogą obejmować katar alergiczny, kaszel, świąd oczu oraz trudności w oddychaniu. Regularne sprzątanie, pranie pościeli w wysokiej temperaturze i używanie oczyszczaczy powietrza mogą pomóc w redukcji alergenów.

Pleśń i grzyby
Zarodniki pleśni mogą unosić się w powietrzu nawet zimą, zwłaszcza jeśli w domach panuje wysoka wilgotność i słaba wentylacja. Grzyby pleśniowe rozwijają się w:
- łazienkach,
- kuchniach,
- piwnicach,
- na wilgotnych ścianach.
Pleśń może powodować objawy podobne do alergii wziewnych, a także przyczyniać się do zaostrzenia astmy.

Sierść zwierząt domowych
W sezonie zimowym częściej przebywamy w zamkniętych pomieszczeniach z naszymi pupilami. Sierść, ślina oraz złuszczony naskórek zwierząt mogą wywoływać reakcje alergiczne, w tym:
- kichanie,
- wodnisty katar,
- świąd oczu i skóry,
- kaszel alergiczny w grudniu.
Regularne kąpiele zwierząt oraz odkurzanie mogą pomóc w ograniczeniu narażenia na alergeny.
Świąteczne dekoracje i jedzenie
Choinka w domu może być źródłem pleśni i kurzu, zwłaszcza jeśli przechowywana była przez dłuższy czas w wilgotnym miejscu. Ponadto alergicy powinni uważać na pokarmy, które często pojawiają się w świątecznym menu, a które mogą zawierać alergeny. Należą do nich przede wszystkim:
- orzechy,
- cytrusy,
- ryby i owoce morza.
Objawy alergii pokarmowej mogą obejmować wysypkę, problemy trawienne oraz trudności w oddychaniu.
Objawy alergii w grudniu
Alergie w grudniu mogą objawiać się w sposób podobny do przeziębienia lub infekcji wirusowych. Najczęstsze symptomy to:
- wodnisty katar,
- częste kichanie,
- świąd nosa i oczu,
- kaszel alergiczny,
- duszności,
- zmiany skórne, takie jak pokrzywka.
Jeśli objawy utrzymują się dłużej niż tydzień i nie towarzyszy im gorączka, istnieje duże prawdopodobieństwo, że są one wynikiem alergii.
Chcesz umówić wizytę u alergologa?
Zobacz, gdzie ją zarezerwujesz w Świecie Zdrowia
Jak radzić sobie z alergią w grudniu?
Aby złagodzić objawy alergii, warto zastosować kilka prostych zasad:
- Regularne wietrzenie pomieszczeń – mimo niskich temperatur należy codziennie wietrzyć mieszkanie, aby zmniejszyć stężenie alergenów w powietrzu.
- Używanie oczyszczaczy powietrza – pomagają w usuwaniu roztoczy, pleśni i innych zanieczyszczeń.
- Dokładne sprzątanie – regularne odkurzanie (najlepiej odkurzaczem z filtrem HEPA) oraz pranie pościeli w wysokiej temperaturze zmniejsza liczbę alergenów w domu.
- Ostrożność w kontaktach ze zwierzętami – jeśli jesteś uczulony na sierść zwierząt, staraj się nie wpuszczać ich do sypialni.
- Dbanie o odpowiednią wilgotność powietrza – warto utrzymywać wilgotność na poziomie 40-50%, aby zapobiec rozwojowi pleśni.
- Unikanie kontaktu z potencjalnymi alergenami pokarmowymi – jeśli masz alergie pokarmowe, zwracaj uwagę na skład świątecznych potraw.
Choć grudzień wydaje się miesiącem „wolnym” od alergii sezonowych, to nadal istnieją czynniki, które mogą uczulać. Roztocza kurzu domowego, pleśń, sierść zwierząt oraz niektóre rośliny pylące w cieplejszych latach mogą powodować objawy alergii. Dlatego osoby podatne na alergie powinny zachować czujność i stosować odpowiednie środki zaradcze, aby cieszyć się zimowym okresem bez nieprzyjemnych dolegliwości.
Bibliografia
- Jahnz-Różyk K., Kupczyk M., Gajewski P. (red.). Alergologia. Podręcznik specjalistyczny. Kraków: Medycyna Praktyczna; 2024.
- Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna we Wrocławiu. Co pyli w lipcu? – kalendarz pylenia roślin. Portal Gov.pl; 2026. https://www.gov.pl/web/wsse-wroclaw/co-pyli-w-lipcu—kalendarz-pylenia-roslin [dostęp: 18.09.2026].
- Polskie Towarzystwo Alergologiczne. Kalendarz pylenia. PTA dla pacjentów; 2026. https://dlapacjentow.pta.med.pl/baza-wiedzy/kalendarz-pylenia/ [dostęp: 18.09.2026].
- Ośrodek Badania Alergenów Środowiskowych. Kalendarz pylenia roślin – Region III. Serwis alergologiczny alergen.info.pl; dane opracowane na podstawie pomiarów z lat 1989–2013. http://www.alergen.info.pl/kalendarz_pylenia_roslin.php?r=region_3 [dostęp: 18.09.2026].
- Rapiejko P. Pomiary stężenia pyłku. Ośrodek Badania Alergenów Środowiskowych – serwis alergologiczny; 2018. http://www.alergen.info.pl/Pomiary_stezenia_pylku [dostęp: 18.09.2026].
- Lipiec A. Kalendarz pylenia. Co teraz pyli i skąd to wiemy? Strefa Alergii; 2024. https://strefaalergii.pl/choroby-alergiczne/alergia-wziewna/kalendarz-pylenia-co-teraz-pyli-i-skad-to-wiemy/ [dostęp: 18.09.2026].






