Co to jest półpasiec? To ostra wirusowa choroba zakaźna o ciężkim przebiegu. Czynnikiem wywołującym chorobę jest wirus ospy wietrznej i półpaśca (Varicella zoster virus, VZV). Najbardziej charakterystycznym objawem półpaśca jest wysypka (przezroczyste pęcherzyki z białym płynem) występująca po jednej stronie ciała.
Na półpasiec mogą zachorować osoby, które wcześniej przebyły ospę wietrzną – wirus VZV po zachorowaniu na ospę wietrzną pozostaje w organizmie w uśpieniu, uaktywnia się w sprzyjających warunkach (np. obniżenie odporności). Narażone są przede wszystkim osoby starsze, dzieci, kobiety w ciąży, pacjenci przyjmujący leki immunosupresyjne. Półpasiec może wystąpić w kilku odmianach klinicznych – np. półpasiec oczny, uogólniony, krwotoczny.
Może Cię zainteresować: Szczepienie na ospę wietrzną – skuteczność i przeciwwskazania
Półpasiec – objawy
Pierwsze objawy półpaśca (faza zwiastunowa):
- podwyższona temperatura;
- ból gardła;
- ból głowy;
- ogólne osłabienie;
- pieczenie, mrowienie, swędzenie skóry;
- ostry ból na linii zaatakowanego nerwu.
Objawy półpaśca:
- zmiany skórne;
- wysypka;
- rumień;
- pęcherzyki z białym płynem;
- nerwobóle.
Półpasiec – zdjęcia. Jak wygląda półpasiec?
Objawy ospy wietrznej i objawy półpaśca są inne, choć obie choroby wywołuje ten sam wirus. Wysypka półpaścowa składa się z przezroczystych pęcherzyków wypełnionych białym płynem – występują w skupiskach.
Pęcherzyki w przebiegu półpaśca pojawiają się zwykle na plecach, tułowiu, brzuchu (występowanie zmian w każdym przypadku może być inne – diagnozowane są przypadki wysypki półpaścowej występującej na podniebieniu).
Zmiany skórne są bolesne – wysypka piecze i swędzi.
Polecamy: Choroby skóry – zakaźne, pasożytnicze, autoimmunologiczne
Odmiany półpaśca
Wyróżnia się kilka odmian klinicznych półpaśca:
- półpasiec krwotoczny – przebieg ciężki, z wylewami do skóry;
- półpasiec oczny – wirus atakuje nerw trójdzielny, zmiany mogą pojawić się w okolicach oczu, wirus może zaatakować rogówkę/spojówkę, co w skrajnym przypadku grozi utratą wzroku;
- półpasiec uszny (zespół Ramsaya Hunta) – niebezpieczna i bolesna postać, istnieje ryzyko powikłań neurologicznych; dodatkowe objawy to m.in. szumy uszne, pogorszenie słuchu;
- półpasiec rozsiany – ta postać choroby często występuje u osób przyjmujących leki immunosupresyjne lub u osób z nowotworami; inną przyczyną postaci uogólnionej półpaśca mogą być choroby metaboliczne (np. cukrzyca); zmiany skórne są rozsiane na całym ciele;
- półpasiec zgorzelinowy – w przebiegu tej postaci choroby mogą powstać zgorzelinowe owrzodzenia.
Półpasiec – czy jest zaraźliwy?
Od osoby chorej na półpasiec drogą kropelkową może zarazić się osoba, która wcześniej nie chorowała na ospę wietrzną. W tym przypadku półpasiec powoduje jednak wystąpienie ospy wietrznej, nie półpaśca.
Zakaźna jest wydzielina z pęcherzyków na skórze – osoba, która przeszła ospę wietrzną, może zarazić się półpaścem tylko w wyniku kontaktu z wydzieliną. Dlatego ważne jest przestrzeganie ogólnych zasad higieny i zasłanianie zmian skórnych – szczególnie w pierwszej fazie choroby. Okres wylęgania półpaśca wynosi od 1 do 2 tygodni.
Półpasiec – leczenie
W leczeniu półpaśca podawane są przede wszystkim leki przeciwwirusowe (np. acyklowir). Wspomagająco podaje się leki przeciwbólowe i leki antyhistaminowe. Miejscowo – na zmiany skórne – stosuje się miękkie opatrunki, środki chłodzące i ściągające. W ciężkich przypadkach dodatkowo stosuje się kortykosteroidy i karbamazepinę.
Potrzebujesz konsultacji z internistą?
Umów wizytę stacjonarną lub telekonsultację
Ile trwa półpasiec?
W zależności od przypadku choroba trwa od 2 do 4 tygodni.
Powikłania półpaśca
Powikłaniem półpaśca może być neuralgia popółpaścowa, która występuje szczególnie u osób starszych (po 60. roku życia). Nerwobóle mogą mieć charakter nawrotowy. Rodzaj powikłań oraz ryzyko ich wystąpienia zależą od umiejscowienia półpaśca.
Sprawdź też: Nerwobóle – przyczyny, objawy, leczenie
Półpasiec – powikłania:
- neuralgia popółpaścowa;
- częściowa utrata słuchu;
- owrzodzenie rogówki;
- zaburzenia widzenia;
- utrata wzroku;
- zapalenie błony naczyniowej oka;
- zapalenie płuc;
- porażenie nerwu twarzowego;
- zapalenie rogówki;
- zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych;
- bakteryjne zakażenia zmian skórnych (gronkowce, paciorkowce);
- zapalenie mózgu.
Autor: Jacek Krajl
