REKLAMA

Dezynfekcja – rodzaje i metody

Aktualizacja:

16 lipca 2025

Publikacja:

08 czerwca 2021

Czas czytania:

4 min

Autor:

Redakcja

Dezynfekcja polega na niszczeniu za pomocą środków dezynfekujących takich drobnoustrojów, jak bakterie, wirusy, grzyby i pasożyty. Dezynfekować można zarówno skórę, jak i pomieszczenia oraz przedmioty. Warto jednak pamiętać, że dezynfekcja nie jest tym samym co sterylizacja, czyli wyjaławianie, ponieważ nie usuwa form przetrwalnikowych drobnoustrojów.

dezynfekcja

Metody dezynfekcji

Rodzaje dezynfekcji zależą od tego, jaką powierzchnię chcemy zdezynfekować. Możemy wyróżnić 3 główne metody: fizyczne, chemiczne oraz termiczno-chemiczne. Innymi środkami będziemy dezynfekować ręce, a innymi duże pomieszczenia.

Dezynfekcja fizyczna

Pierwszym sposobem jest dezynfekowanie za pomocą pary wodnej o temperaturze około 100 stopni Celsjusza, którego używa się zazwyczaj do dezynfekcji sprzętu. Para wodna może być stosowana pod zmniejszonym lub normalnym ciśnieniem. Z kolei do zniszczenia drobnoustrojów znajdujących się w powietrzu lub czasami na powierzchniach stosuje się promienie UV o długości 256 nm.

Dezynfekcja chemiczna

Ten rodzaj dezynfekcji polega na stosowaniu środków o właściwościach bakteriobójczych, takich jak alkohol, na przykład etylowy, fenole, związki metali ciężkich, aldehydy, utleniacze (woda utleniona) i inne. Do metod chemicznych zalicza się również mydło i żele, jako substancje powierzchniowo czynne.

Dezynfekcja termiczno-chemiczna

Polega na stosowaniu jednego z wyżej wymienionych środków chemicznych w połączeniu z wysoką temperaturą, na przykład sparzenie wrzątkiem czy wygotowywanie.

Dezynfekcja a odkażanie

Różnica między dezynfekcją a odkażaniem polega na tym, że odkażanie zwykle zabija większą część zarazków, jednak nie zabija wirusów. Dezynfekcja jest zdecydowanie silniejsza, ponieważ może wyeliminować wszystkie drobnoustroje. Oprócz tego plusem dezynfekcji jest to, że może ona być stosowana na konkretny patogen. Z tego względu stosuje się ją na takich obszarach, jak baseny, szpitale, sanatoria czy siłownie. Z kolei odkażanie będzie odpowiednią metodą w domach.

Dezynfekcja rąk

Dezynfekcja skóry jest stosowana nie tylko w szpitalach przed zabiegami, ale również w profilaktyce, zgodnie z zasadami higieny. Umycie rąk mydłem również będzie nazywane dezynfekcją. Można do tego używać innych, silniejszych środków. Dezynfekcję rąk warto stosować zawsze przed jedzeniem, po sprzątaniu oraz po korzystaniu z toalety, po kontakcie z krwią czy wydzielinami (zarówno innego człowieka, jak i naszymi).

Dezynfekcja ran

W przypadku skaleczenia bądź zranienia należy dane miejsce odpowiednio zdezynfekować specjalnym płynem dezynfekującym, co pomoże w zapobieganiu zakażeniom. W przypadku drobnych ran można przemyć dane miejsce wodą z mydłem, jednak zawsze zaleca się używanie specjalnych środków – takich jak woda utleniona, spirytus salicylowy, nadmanganian potasu czy nawet zwykły alkohol, który mamy w domu.

Czytaj także: Czym jest srebro koloidalne? Zastosowanie i właściwości  

Kiedy stosuje się dezynfekcję?

Dezynfekcję stosuje się zarówno profilaktycznie, jak i w przypadku gdy w danym miejscu doszło do skażenia materiałem biologicznym. Małe powierzchnie łatwo zdezynfekować ściereczką i środkiem dezynfekującym, jednak w przypadku dużych przestrzeni należy zastosować odpowiednie metody i środki chlorowe i bezchlorowe. Dezynfekować można również pomieszczenia w domu, w których przebywała chora osoba. W tym przypadku dezynfekuje się również wszystkie sprzęty używane przez chorego. Warto pamiętać, że w takich przypadkach pościel należy prać w odpowiednio wysokiej temperaturze.

Środki chlorowe do dezynfekcji potrafią niszczyć także formy przetrwalnikowe drobnoustrojów, dlatego lepiej nadają się do dezynfekcji. W przypadku dużych powierzchni środki dezynfekcyjne można rozpylać za pomocą specjalnych urządzeń.

Polecamy: Uczulenie na chlor – czy woda basenowa może nam szkodzić?

Jakie środki do dezynfekcji wybrać?

Wybór metody dezynfekcji i preparatu należy dostosować do rodzaju powierzchni, którą chcemy zdezynfekować. Warto jednak za każdym razem zapoznać się z ulotką danego preparatu, ponieważ nie wszystkie środki nadają się do każdej powierzchni, szczególnie środki zawierające alkohol i chlor. Środki bezalkoholowe z reguły mają ładniejszy zapach i działają dłużej. Są one zwykle stosowane do dezynfekcji małych powierzchni, ponieważ nie uszkodzą, na przykład, wyrobów medycznych.

Jak dezynfekować mieszkanie?

Należy pamiętać, że dezynfekcji warto poddawać wszystkie sprzęty używane w celach higienicznych, to znaczy toalety, umywalki, wanny, szczoteczki do zębów i do rąk oraz przedmioty mające kontakt z żywnością, czyli naczynia, deski do krojenia, garnki, a także urządzenia kuchenne i blaty.
Warto również regularnie dbać o odkurzanie dywanów i dezynfekcję podłóg, aby pozbyć się jaj i form przetrwalnikowych mikroorganizmów. Dywany zazwyczaj są siedliskiem zarazków.

Autor: Redakcja