Paradontoza – co to za choroba? Przyczyny, objawy, leczenie. 

Paradontoza – co to? 

Paradontoza, nazywana również zapaleniem przyzębia, to stan zapalny tkanek otaczających zęby najczęściej spowodowany niedostateczną higieną jamy ustnej.  

Schorzenie kojarzone jest głównie z dolegliwościami, takimi jak krwawiące, spuchnięte dziąsła, ale w może dotyczyć także pozostałych tkanek przyzębia:

• cementu korzeniowego,
• kości wyrostka zębodołowego,
• ozębnej.  

Z czasem osad może przekształcić się w kamień, który może odkładać się także pod dziąsłami. Zarówno osad jak i kamień nazębny powodują stan zapalny przyczyniając się do rozwoju paradontozy.   

Czytaj także: Zapalenie dziąseł: objawy, przyczyny i skuteczne leczenie

Paradontoza – przyczyny 

Główną przyczyną zapalenia przyzębia są zaniedbania w higienie jamy ustnej.  

Brak odpowiedniej pielęgnacji sprawia, że w szczelinach między dziąsłem a zębami odkłada się płytka nazębna. Znajdujące się w niej bakterie powodują stan zapalny dziąseł, który nieleczony może doprowadzić do paradontozy.  

Do tych czynników zalicz się m.in.: 

• wiek powyżej 35 lat, 
• palenie papierosów, 
• czynniki genetyczne, 
• osłabiony układ odpornościowy, 
• zaburzenia hormonalne, 
• ubytki zębowe (spowodowane np. próchnicą lub nieprawidłowo wykonanymi wypełnieniami protetycznymi). 

W profilaktyce zapalenia przyzębia należy zwrócić szczególną uwagę na usuwanie kamienia nazębnego (tzw. scaling) – jest to nagromadzony osad, który utwardził się w wyniku mineralizacji.  

Brak regularnego oczyszczania zębów z kamienia, może skutkować jego osadzaniem pod linią dziąseł, co z kolei często prowadzi do:  

• odsłaniania szyjek zębowych,  
• resorpcji kości, 
• stanu zapalnego przyzębia (paradontozy). 

Warto wiedzieć: Specjaliści zalecają skaling zębów w zależności od indywidualnych potrzeb, najczęściej od 1 do 2 razy do roku. 

Paradontoza – objawy 

Objawy paradontozy to m.in.: 

• krwawienie dziąseł (może pojawić się bez wyraźnej przyczyny lub podczas szczotkowania zębów); 
• zaczerwienienie i opuchlizna dziąseł; 
• cofanie się dziąseł w wyniku czego następuje odsłonięcie szyjek zębowych; 
• kieszonki dziąsłowe (szczeliny między szyjką zęba a brzegiem dziąsła – w przestrzeni tej rozwijają się bakterie przyczyniając się do pogłębienia stan zapalnego i paradontozy); 
• ruchomość zębów i szpary między nimi; 
• nieprzyjemny zapach z ust; 
• nadwrażliwość zębów (na dotyk, zimne i gorące potrawy); 
• ropa wypełniająca kieszonki dziąsłowe (występuje w zaawansowanym stadium zapalenia przyzębia); 
• ropień tkanek przyzębia; 
• przetoka zębowa. 

Zapalenie przyzębia – etapy 

Rozwój paradontozy przebiega etapami. Początkowo objawy nie są bardzo dokuczliwe i łatwo je przeoczyć.  

Może pojawić się:  

• krwawienie przy szczotkowaniu zębów,  
• delikatna opuchlizna dziąseł,  
• okresowa nadwrażliwość zębów,  
• nieświeży oddech.  

Dolegliwości te rzadko są powodem wizyty u specjalisty, co prowadzi do dalszych uszkodzeń i przenoszenia się stanu zapalnego na tkanki przyzębia. 

W kolejnych etapach zapalenia przyzębia szyjki zębowe ulegają odsłonięciu, tworzą się kieszonki przydziąsłowe. Zakażenie powoduje ubytek kości wokół zębów, co sprawia, że zęby stają się coraz bardziej ruchome i mogą zacząć wypadać. 

Co ważne, usunięcie lub utrata zębów to nie jedyny skutek zaawansowanej postaci paradontozy. Infekcja przyzębia może doprowadzić do powikłań ogólnoustrojowych – bakterie dostają się do krwiobiegu i przenoszą do różnych części organizmu powodując:  

• choroby serca,  
• zmiany miażdżycowe,  
• zapalenie płuc.  

Ponadto u kobiet w ciąży chorujących na paradontozę istnieje kilkukrotnie większe ryzyko przedwczesnego porodu niż u kobiet bez stanów zapalnych przyzębia. 

Paradontoza – leczenie 

Metody leczenia dostosowuje się do stanu pacjenta.  

1. W początkowym stadium paradontozy zwykle stan zapalny obejmuje tylko dziąsła, co oznacza, że infekcja nie dotarła jeszcze do tkanek przyzębia. Aby pozbyć się infekcji należy usunąć zalegający osad i zadbać o higienę zębów.  
2. W kolejnych etapach paradontozy może być konieczne zastosowanie leczenia chirurgicznego, a także kompleksowych działań w celu odbudowy uszkodzonych tkanek.   

Zapalenie przyzębia – etap początkowy. Jak wygląda leczenie?  

Na tym etapie paradontozy stomatolog najczęściej proponuje zabieg usunięcia kamienia nazębnego i poddziąsłowego za pomocą ultradźwięków (skaling).  

Dodatkowo wykonywane jest piaskowanie zębów, które wzmacnia efekt oczyszczania, wygładza strukturę zębów i usuwa przebarwienia.  

Kolejnym krokiem jest fluoryzacja odsłoniętych szyjek zębowych, czyli pokrycie szkliwa cienką warstwą fluoru – pozwala to zmniejszyć wrażliwość zębów, która często towarzyszy paradontozie. 

Zobacz: Kontrola stomatologiczna – jak często chodzić do dentysty?

Paradontoza – etap zaawansowany. Jak wygląda leczenie? 

W przypadku zaawansowanej paradontozy należy zwrócić się do periodontologa – stomatologa specjalizującego się w leczeniu chorób przyzębia.  

Ten etap choroby związany jest z wystąpieniem stanu zapalnego w obrębie tkanek otaczających zęby – prowadzi to do poważnych dolegliwości m.in.:  

• głębokiej recesji dziąseł,  
• powstawania kieszonek dziąsłowych,  
• zaniku kości wyrostka zębodołowego.  

Leczenie koncentruje się na eliminacji stanu zapalnego – często przy użyciu antybiotyków. Zazwyczaj niezbędne jest także usunięcie zmienionych chorobowo tkanek, a następnie ich odbudowa. W tym celu stosowane są zabiegi chirurgiczne, takie jak plastyka dziąseł.  

Paradontoza – leczenie domowe 

Nawet najbardziej zaawansowane zabiegi stomatologiczne nie przyniosą pożądanych skutków i trwałej poprawy, jeśli pacjent nie zadba o higienę jamy ustnej.  

Po profesjonalnym usunięciu kamienia nazębnego pacjent powinien wprowadzić w życie zalecenia stomatologa dotyczące sposobu dbania o higienę zębów, aby zmniejszyć stan zapalny i uniknąć rozwoju paradontozy w przyszłości.  

W leczeniu domowym paradontozy wskazane może być stosowanie: 

• specjalnych past do zębów,  
• płukanek ziołowych (np. z rumianku),  
• płynów do płukania jamy ustnej z chlorheksydyną (zwykle nie dłużej niż 14 dni), 
• szczoteczki do zębów o miękkim włosiu.  

Zobacz: Środki do higieny jamy ustnej

Aby nie podrażniać dziąseł często zaleca się zmianę techniki szczotkowania, na taką która nie powoduje odsłaniania się szyjek zębowych. Porad w tej kwestii najczęściej udziela stomatolog lub higienistka stomatologiczna podczas wizyty.  

 

Czy paradontoza jest zaraźliwa? 

Bakterie, które powodują paradontozę mogą przenosić się z człowieka na człowieka przez kropelki śliny. Ryzyko rozwoju schorzenia może być zatem większe przy kontakcie z osobą chorą.  

Warto zatem zachować środki ostrożności i pamiętać o utrzymaniu higieny jamy ustnej, aby zapobiec zakażeniu i wystąpieniu nieprzyjemnych objawów. 

Nieleczona paradontoza 

Nieleczona paradontoza grozi stopniową utratą uzębienia. Początkowo zęby stają się bardziej ruchome ze względu na to, że dziąsła ulegają recesji.  

W końcowym etapie paradontozy może dojść do zaniku kości wyrostka zębodołowego, przez co zęby mogą wypadać lub może być konieczne ich usunięcie z powodu powstałych uszkodzeń.  

Braki w uzębieniu to problem natury estetycznej – wpływa na to jak pacjent jest odbierany przez otoczenie, może także przyczyniać się do spadku poczucie własnej wartości. Dodatkowo warto pamiętać, że utrata zębów może prowadzić do problemów zdrowotnych np. zaburzenia funkcji żucia czy zaniku kości szczęki. 

Inne powikłania nieleczonej paradontozy to m.in. nieświeży oddech, nadwrażliwość zębów, krwawienie dziąseł.  

To również może Cię zainteresować:

Najczęstsze choroby zębów i dziąseł – 4 najpowszechniejsze dolegliwości