Halitoza – przyczyny i leczenie nieprzyjemnego zapachu z ust 

Co to jest halitoza? 

Halitoza to nieprzyjemny zapach z ust, a schorzenie nazywane bywa po prostu cuchnącym oddechem. W ponad 90% przypadków przyczyną nieświeżego oddechu są problemy dotyczące jamy ustnej, a za brzydki zapach opowiadają produkty przemiany materii obecnych w ustach bakterii, w tym przede wszystkim lotne związki siarki. Poza halitozą prawdziwą, potwierdzaną przez osoby z otoczenia chorego i dającą się zdiagnozować przy pomocy halimetru, czyli urządzenia wykrywającego lotne związki siarki, rozpoznaje się również halitozę rzekomą.   

	Halitoza prawdziwa	Halitoza rzekoma (pseudohalitoza)
Przyczyna	Związana z działaniem bakterii w jamie ustnej, rzadziej – objaw różnych schorzeń	Nie ma związku z działaniem bakterii, wynika z przekonania samego pacjenta o istnieniu nieświeżego oddechu
Zapach	Nieświeży, mogący kojarzyć się z gnijącymi resztkami jedzenia, może też mieć charakterystyczny aromat siarkowodoru	Obiektywnie nie występuje nieświeży zapach z ust, nie potwierdza go otoczenie ani lekarz, pacjent jednak wyczuwa swój cuchnący oddech
Diagnoza	Przykry zapach lekarz potwierdza podczas badania jamy ustnej oraz testu halimetrem	Badania nie potwierdzają problemów z oddechem
Odmiany	Halitoza fizjologiczna – naturalna dla większości ludzi, pojawia się po nocnym odpoczynku i wynika ze zmniejszonej ilości śliny w ustach, może pojawiać się także po paleniu papierosów czy spożyciu pewnych pokarmów, mija po umyciu zębów   Halitoza patologiczna – ma przyczyny w chorobach jamy ustnej, dróg oddechowych, układu pokarmowego i innych schorzeniach	Halitofobia – u części pacjentów z halitozą rzekomą rozwijają się lęki i niepokoje związane z obecnością nieświeżego oddechu, choć ten obektywnie nie występuje. Leczenie halitofobii obejmuje terapie poznawczo- behawioralne, terapie grupowe, techniki relaksacyjny i inne.
Wpływ na życie	Może zaniżać samoocenę pacjenta, odbierać mu pewność siebie, prowadzić do izolacji społecznej, rezygnacji z relacji towarzyskich czy kontaktów zawodowych	Również może zaburzać relacje pacjenta z otoczeniem i powodować jego wycofywanie się z życia towarzyskiego czy zawodowego

Halitoza i nieprzyjemny zapach z ust – przyczyny  

Halitoza patologiczna to stan wykraczający poza zwykły nieświeży oddech wyczuwalny po przebudzeniu się, po posiłkach czy paleniu tytoniu. Jest rzeczywistym, potwierdzonym przez otoczenie oraz odpowiednie badania nieprzyjemnym zapachem z ust powiązanym z różnymi schorzeniami, a przyczyny halitozy można podzielić na miejscowe, czyli pochodzące z jamy ustnej, oraz ogólne, mające swoje źródło poza jamą ustną.  

• przyczyny w jamie ustnej lub gardle – najczęściej niedostateczna higiena jamy ustnej, z zaleganiem resztek pokarmowych między zębami, pod protezami, w aparatach ortodontycznych, paradontoza i inne choroby przyzębia, choroby zębów (np. otwarta zgorzel miazgi), owrzodzenia śluzówki jamy ustnej, stany związane z nowotworami jamy ustnej, kserostomia (zbyt skąpe wydzielanie śliny), zapalenie migdałków i tworzenie się kamieni migdałkowych w pozapalnych kryptach, ropień okołomigdałkowy 

• przyczyny w jamie nosowej – najczęściej zapalenie zatok przynosowych, ale również utknięcie ciała obcego w przewodzie nosowym (u dzieci) czy choroby nowotworowe 

• przyczyny w dolnych drogach oddechowych – rozstrzenie oskrzeli z zaleganiem ropy, nadkażenie grzybicze, ropień płuca, rak płuc 

• przyczyny w przewodzie pokarmowym – uchyłki przełyku (najczęściej uchyłek Zenkera), rak żołądka, choroba refluksowa przełyku  

• inne przyczyny halitozy – niewydolność wątroby (zapach zepsutych jaj, ryb, stęchlizny), mocznica (zapach amoniaku), kwasica ketonowa (zapach acetonu), zespół odoru rybiego (trimetyloaminuria), hipermetioninemia (zapach gotowanej kapusty), odwodnienie, głodzenie, stosowanie niektórych leków.   

Nieprzyjemny zapach z ust dziecka  

U dzieci najczęściej spotyka się halitozę fizjologiczną, czyli przejściowy stan związany z suchością w jamie ustnej np. po długim śnie, spowodowany zwiększoną aktywnością bakterii bytujących w jamie ustnej.

Zdarza się jednak, że nieprzyjemny zapach z ust dziecka ma związek z nieprawidłową higieną jamy ustnej i rozwojem płytki bakteryjnej na zębach, próchnicą, a nawet stanami zapalnymi dziąseł.

Przyczyną nieświeżego oddechu u dziecka często okazuje się też:

• zapalenie zatok z nagromadzeniem gęstej wydzieliny w górnych drogach oddechowych,
• zapalenie migdałków,
• przebyta angina,
• ciało obce włożone do nosa.

U niemowląt przyczyną dziwnego, nieprzyjemnego zapachu z ust mogą być pleśniawki, czyli grzybicze zakażenie jamy ustnej oraz ulewanie (regurgitacja) polegające na mimowolnym, bezbolesnym cofaniu się treści żołądkowej do jamy ustnej dziecka.  

Halitoza – leczenie 

Leczenie halitozy patologicznej zawsze powinno skupiać się na eliminacji przyczyny nieświeżego oddechu u pacjenta, co może wymagać współpracy między różnymi specjalistami, w tym np. stomatologiem, otolaryngologiem, a nawet gastroenterologiem w przypadku podejrzenia problemów żołądkowych.

Pacjentowi zawsze bardzo zależy na możliwie jak najszybszej poprawie zapachu z ust, dlatego halitozę leczy się również objawowo. Pomóc powinny następujące działania: 

• wzmożona higiena jamy ustnej – regularne i dokładne mycie zębów po każdym posiłku, używanie nici i taśm dentystycznych do usuwania resztek pokarmowych spomiędzy zębów, usuwanie nalotu z języka,  

• płukanie ust przy pomocy płynów zawierających chlorheksydynę, chlorek cetylopirydyniowy, dwutlenek chloru lub cynk, zmniejszające populację bakterii produkujących lotne związki siarki, 

• unikanie wyzwalaczy – rezygnacja z pokarmów o intensywnych aromatach, takich jak czosnek, cebula, curry, niektóre gatunki ostrego sera oraz np. produkty mleczne (u niektórych pacjentów ich spożywanie zaostrza objawy halitozy), 

• regularne wizyty u dentysty pozwalające wykryć na wczesnym etapie i skutecznie wyleczyć choroby dziąseł czy próchnicę, regularna profesjonalna higienizacja jamy ustnej,   

• zmiana nawyków – halitoza szczególnie silna bywa u palaczy oraz u osób nadużywających alkoholu,  

• nawadnianie organizmu – najlepiej czystą wodą, 

• żucie bezcukrowej gumy odświeżającej oddech (najlepiej miętowej),  

• stosowanie aptecznych preparatów odświeżających oddech, takich jak tabletki do ssania i aerozole zawierające cynk, miętę, ziele tymianku itp.  

To również może Cię zainteresować:

Najczęstsze choroby zębów i dziąseł – 4 najpowszechniejsze dolegliwości