Nawracające afty na języku – co oznaczają? Jak je leczyć?

Czym są afty?

Afty to bolesne owrzodzenia pojawiające się na śluzówce jamy ustnej. Ich pojawienie się zazwyczaj poprzedza ból lub pieczenie w obrębie śluzówki. Następnie pojawia się drobne zaczerwienienie lub wręcz ranka, która zwykle w ciągu dwóch dni pokrywa się białym nalotem, wokół którego widoczna jest intensywnie czerwona obwódka.

Zmiany mogą wystąpić w obrębie całej jamy ustnej, zazwyczaj jednak zauważa się:

• afty na wewnętrznej stronie policzka,
• afty na dziąsłach,
• afty na języku i w okolicach podjęzykowych,
• afty na wardze.

Poza tym zmiany mogą występować również na podniebieniu oraz na migdałach.

Jak rozpoznać afty i pleśniawki na języku?

Odróżnienie aft od pleśniawek nie powinno sprawiać kłopotów. Oprócz różnicy w wyglądzie nalotu (pleśniawki wyglądają, jakby pokrywał je drobny biały serek, nalot na aftach jest gładki), zauważa się inną cechę charakterystyczną wyłącznie dla aft – czerwoną obwódkę zapalną.

Zmiany w jamie ustnej u maluchów to zazwyczaj pleśniawki. Występują one znacznie częściej niż afty na języku u dziecka. Odwrotnie jest u dorosłych, którzy rzadko zmagają się z pleśniawkami. Wiążą się one zwykle ze znacznie obniżoną odpornością wynikającą z przyjmowania leków immunosupresyjnych, zakażenia wirusem HIV, chemioterapią lub długotrwałą antybiotykoterapią.

Afty na języku – przyczyny

Trudno znaleźć konkretne przyczyny pojawienia się aft w jamie ustnej, również aft na języku. Wśród ogólnych czynników zwiększających ryzyko pojawiania się tego rodzaju zmian wyróżnia się:

• stres i nadmierne zmęczenie,
• niewłaściwą dietę i niedożywienie,
• alergie pokarmowe mogące wpływać na gorsze wchłanianie,
• zmiany hormonalne,
• predyspozycje genetyczne.

Pojawienie się aft na języku zazwyczaj poprzedzone jest wystąpieniem jednego z urazów:

• mechanicznego (np. przygryzienie lub skaleczenie języka o aparat ortodontyczny),
• termicznego (oparzenie języka gorącym napojem lub pokarmem),
• chemicznym (uszkodzenie w wyniku oddziaływania na język żrącej substancji).

Jeśli afty na języku są trudne do wyleczenia lub mają tendencję do nawracania, konieczna jest konsultacja z lekarzem. Częste, nawracające afty na języku mogą być symptomem wielu chorób ogólnoustrojowych, wśród których wyróżnia się:

• celiakię,
• chorobę Leśniowskiego – Crohna,
• wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
• agranulocytozę,
• chorobę Durhinga,
• inne.

Afty na języku – leczenie

Afty ustępują samoistnie, zazwyczaj w ciągu 7 – 10 dni. Zdarza się jednak, że ich obecność jest bardzo dokuczliwa. Ze względu na umiejscowienie afty na języku mogą być szczególnie uciążliwe, dlatego konieczne może okazać się sięgnięcie po środki farmakologiczne.

Co na afty na języku – leki

W leczeniu aft stosuje się zazwyczaj miejscowo działające środki nawilżające i wspomagające regenerację śluzówki, często również takie o działaniu przeciwbólowym i odkażającym. Większość z nich dostępna jest bez recepty. W przypadku braku poprawy konieczna jest wizyta u lekarza, który oceni zmianę i być może zadecyduje o konieczności zastosowania silniejszych środków np. antybiotykoterapii.

Nawracające afty na języku również wymagają pilnej konsultacji z lekarzem, bowiem konieczne jest zdiagnozowanie przyczyn występowania dolegliwości.

Domowe sposoby na afty na języku

Zanim sięgnie się po środki z apteki, warto wypróbować kilka domowych sposobów. Ma to szczególnie istotne znaczenie dla kobiet, którym dokucza aftą na języku w ciąży, czyli w okresie kiedy konieczne jest wprowadzenie ograniczeń w rodzaju i ilościach stosowanych środków leczniczych. Spośród domowych sposobów stosowanych w leczeniu aft na języku można wyróżnić:

• płukanie jamy ustnej naparami ziołowymi – najczęściej rumiankowym, szałwiowym, łopianowym, dębowym lub tymiankowym,
• płukanie ust wodą różaną,
• stosowanie płukanek z soli lub sody oczyszczonej.

Aby przyspieszyć leczenie, należy więcej odpoczywać, wysypiać się i ograniczać stres, aby wspomóc procesy regeneracyjne organizmu. Ponadto warto wtedy unikać spożywania produktów podrażniających śluzówkę jamy ustnej, a więc przede wszystkim gorących, ostrych, kwaśnych oraz alkoholu.

Autor: Redakcja