REKLAMA

Powiększone migdałki – rozpoznanie i leczenie. Kiedy konieczny jest zabieg chirurgiczny?

Artykuł zweryfikowany przez specjalistę

Aktualizacja:

05 grudnia 2024

Publikacja:

30 kwietnia 2021

Czas czytania:

4 min

Autor:

Redakcja

Powiększone migdałki potrafią mocno dawać się we znaki, szczególnie nieleczone. Problem ten najczęściej kojarzy się nam z dziećmi w wieku przedszkolnym, tymczasem przypadłość może dotknąć osoby w każdym wieku. Powiększony trzeci migdałek utrudnia oddychanie przez nos, co może prowadzić do bezdechu podczas snu.

rtaImage110.jpg
Jak rozpoznać powiększone migdałki? Kiedy zgłosić się do lekarza i jakiego? Jak wygląda leczenie powiększonych migdałków?

Migdałki w jamie ustnej – rodzaje i funkcje

W jamie ustnej znajdują się migdałki podniebienne i nazywany trzecim migdałkiem migdałek gardłowy, a także migdałek językowy oraz migdałki trąbkowe. Są jedną ze składowych układu odpornościowego i chronią organizm przez chorobotwórczymi drobnoustrojami, takimi jak bakterie, wirusy i grzyby.

Migdałki wykształcają się już w życiu płodowym, między 1. a 3. rokiem życia dochodzi do ich stopniowego powiększania się, a maksymalną wielkość uzyskują między 3. a 7. rokiem życia. To właśnie w tym okresie najczęściej obserwuje się powiększone migdałki.

Czym jest trzeci migdał?

Każdy w swoim życiu słyszał zapewne o trzecim migdale, ale nie każdy wie, czym on jest. Trzeci migdałek, nazywany migdałkiem gardłowym, to część układu odpornościowego. W odróżnieniu od migdałków podniebiennych nie jest widoczny gołym okiem podczas szerokiego otwarcia ust. Jeśli jest niewielki, jego obecność jest jak najbardziej pozytywna. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy przybiera rozmiar większy niż normalnie.

Przerost migdałów – przyczyny

Migdałki znajdują się na pierwszej linii frontu walki z patogenami. Najczęstszą przyczyną przerostu migdałków są wywołane przez bakterie i wirusy infekcje górnych dróg oddechowych. Ryzyko wystąpienia tej przypadłości zwiększają takie czynniki, jak:
  • wiek (przed okresem dojrzewania),
  • czynniki klimatyczne i pogodowe,
  • narażenie na dym tytoniowy,
  • zaburzenia hormonalne,
  • zaburzenia metaboliczne,
  • dieta bogata w węglowodany.
Powiększenie migdałków jest charakterystyczne dla wielu chorób. Jest to objaw towarzyszący m.in. takim schorzeniom, jak alergiczny nieżyt nosa i refluks żołądkowo-przełykowy, a także narażeniu na dym tytoniowy.

Objawy powiększenia migdałka gardłowego

Charakterystyczne objawy przerostu trzeciego migdałka pojawiają się w momencie, gdy zajmuje on ponad 60% objętości nosogardła. Wśród nich wymienia się między innymi:
  • upośledzenie drożności nosa, utrudnione bądź zniesione oddychanie przez nos,
  • przewlekły wyciek wydzieliny z nosa,
  • twarz adenoidalną, cechującą się otwartymi ustami, ospało-gapiowatym wyrazem twarzy i skróceniem górnej wargi,
  • zaburzenia wymowy (tzw. mowa nosowa),
  • zaburzenia oddychania w trakcie snu (chrapanie, bezdech),
  • wady zgryzu,
  • upośledzenie węchu,
  • nawracające infekcje górnych dróg oddechowych,
  • zaburzenia drożności trąbki słuchowej, a co za tym idzie – nawracające ostre oraz wysiękowe zapalenie ucha środkowego,
  • przewlekłe zapalenie zatok,
  • zaburzenia zachowania (niepokój, nadmierna aktywność i nadpobudliwość ruchowa, agresja, trudności ze skupieniem uwagi, pogorszenie pamięci, zdolności uczenia się i zdolności językowych),
  • niedowagę.

Powiększony migdałek gardłowy – powikłania

Przerost migdałka podniebiennego wymaga leczenia. Zlekceważenie tego problemu może pociągać za sobą przykre w skutkach konsekwencje. Do najczęstszych powikłań powiększenia migdałka gardłowego należą:
  • zespół bezdechów sennych,
  • wady zgryzu,
  • wysiękowe zapalenie ucha środkowego,
  • niedosłuch,
  • przewlekłe zapalenie nosa i zatok przynosowych.

Diagnostyka powiększonych migdałków

Postawienie diagnozy w przypadku powiększonych migdałków nie jest trudne. W razie podejrzenia tej dolegliwości należy zwrócić się po pomoc do lekarza pierwszego kontaktu lub laryngologa. Specjalista wykona badanie palpacyjne, podczas którego bez problemu wyczuje powiększone migdałki.

Diagnostykę może mu ułatwić drewniana szpatułka, źródło światła i lusterko – narzędzia te są wykorzystywane do przeprowadzenia tzw. rynoskopii tylnej. Lekarz szpatułką uciska język, a zadaniem pacjenta w tym czasie jest oddychanie lub mówienie przez nos. Badania niezbędne do stwierdzenia przerostu migdałków nie wymagają żadnego specjalnego przygotowania.

Leczenie powiększonych migdałków

Sposób leczenia jest dostosowywany do stopnia nasilenia objawów i wieku pacjenta. W przypadku nasilonych dolegliwości, które utrudniają normalne funkcjonowanie, lekarz może zalecić leczenie glikokortykosteroidami donosowymi lub terapię immunostymulującą. Gdy podjęte działania przyniosą oczekiwany rezultat, na tym leczenie się kończy.

W przeciwnym razie konieczne staje się leczenie chirurgiczne. Bezpośrednim wskazaniem do usunięcia migdałka gardłowego jest ograniczenie drożności górnych dróg oddechowych, które powoduje trudności z oddychaniem, a także zaburzenia oddychania w czasie snu lub nawracające zapalenia śluzówki nosa, zatok przynosowych i ucha środkowego. Z kolei migdałki podniebienne usuwa się, gdy występuje zespół zaburzeń oddychania w czasie snu, pojawiają się nawracające zakażenia bakteryjne migdałków lub szybko narasta asymetryczne powiększenie migdałków. 

Autor: Redakcja