Jaglica – co to za choroba?
Jaglica, czy też trachoma (łac.), znana jest również jako egipskie zapalenie spojówek oraz przewlekłe pęcherzykowe zapalenie rogówki. Ściślej rzecz ujmując, to przewlekłe zapalenie rogówki i spojówek wywołane przez serotypy A, B, Ba i C bakterii Chlamydia trachomatis.
Choroba oczu, jaką jest jaglica, najczęściej dotyka osoby zamieszkujące kraje rozwijające się. Regiony takie jak Indie, Afryka Północna, Środkowy Wschód czy Azja Południowo-Wschodnia. W Europie (w krajach basenu Morza Śródziemnego) rozpowszechniła się po powrocie wojsk napoleońskich z Egiptu.
Mimo że jaglicy można zapobiec, schorzenie to oceniane jest jako jedna z głównych przyczyn całkowitej utraty wzroku. Według Światowej Organizacji Zdrowia na całym świecie już blisko 2 miliony osób straciło wzrok właśnie z powodu jaglicy.
Czytaj także: Wirusowe zapalenie spojówek – objawy, leczenie, czas trwania
Czynniki ryzyka jaglicy
Rozwojowi choroby sprzyjają trudne warunki życia, takie jak:
- problemy z zachowaniem właściwej higieny,
- niedożywienie,
- brak dostępu do bieżącej wody.
Na zarażenie jaglicą ma wpływ także płeć (u kobiet jest ona diagnozowana trzy razy częściej niż u mężczyzn) oraz młody wiek (jaglica często dotyka dzieci między 3 a 6 rokiem życia).
Ze względu na migrację, jaglica może pojawić się także wśród mieszkańców krajów wysoko rozwiniętych. W Polsce diagnozuje się ją niezmiernie rzadko, ale częstsze podróże do egzotycznych zakątków niosą za sobą ryzyko zachorowania.
Jaglica – przyczyny
Chorobę oczu, jaką jest jaglica, wywołuje Chlamydia trachomatis. To pewna odmiana bakterii odpowiedzialnej za infekcje układu moczowo-płciowego. Jak można się nią zarazić?
Warto wiedzieć, że jaglica przenosi się poprzez:
- kontakt z wydzieliną oczu lub nosa zarażonej osoby,
- zetknięcie z powierzchnią dłoni lub osobistych przedmiotów chorego (np. ręczniki lub chusteczki),
- zarażone owady, najczęściej są to muchy.
Niestety, nie istnieje szczepionka, która mogłaby chronić przed infekcją bakterii Chlamydia trachomatis. Jeśli choroba wystąpiła u osoby w Twoim otoczeniu, konieczne jest przebadanie wszystkich, którzy mieli kontakt z zarażonym.
Czytaj także: Chlamydiowe zapalenie spojówek – objawy, przyczyny, diagnostyka i leczenie
Jaglica – objawy
Jaglica to choroba oczu, która najczęściej obejmuje obie gałki. Do charakterystycznych objawów schorzenia należą:
- grudki jagliczne – pojawiają się na spojówce oka i mają żółtawy kolor. Wypełnia je zakaźna wydzielina. Specyficzne dla choroby grudki rosną i zaczynają pękać, powodując zaburzenia prawidłowego wzrostu rzęs, a w niektórych wypadkach także zmiany w rogówce oka,
- ból oka,
- swędzenie,
- podrażnienie gałki ocznej i powiek,
- zaburzenia ostrości widzenia,
- nadwrażliwość na światło lub światłowstręt.
W początkowym stadium choroba przebiega bezobjawowo, więc do lekarza należy się udać niezwłocznie po zauważeniu pierwszych symptomów (zwłaszcza jeśli pacjent wrócił z kraju, gdzie jaglica występuje często). Prawidłowa i szybka diagnoza oraz natychmiastowe podjęcie leczenia znacznie zmniejszają ryzyko powikłań oraz nawrotów jaglicy.
Przebieg zakażenia można podzielić na 4 etapy:
- Pierwszym symptomem choroby jest pojawienie się uczucie ciała obcego pod powieką i zapalenie spojówek.
- Kolejnym objawem jest powstanie grudek jaglicznych składających się z limfocytów.
- Następnie pojawiają się łuski w wyniku przerostu brodawkowatego spojówek. Ich wygląd można określić jako białawą, przykrywającą błonkę z wrastającymi naczynkami.
- Ostatni etap choroby to bliznowacenie zmian prowadzące do wywinięcia powieki. Rzęsy w takim wypadku zaczynają rosnąć w nieprawidłowym kierunku, drażniąc i drapiąc rogówkę. To z kolei powoduje uszkodzenia, a trudne do leczenia owrzodzenia prowadzą do powstania bielma (trwałego, zwyrodnieniowego zmętnienia rogówki).
Na końcowym etapie jaglicy u chorego pojawiają się zaburzenia widzenia. Jeśli nie będzie on miał dostępu do środków zaradczych, światło przestanie przedostawać się wnętrza gałki ocznej, a pacjent straci wzrok.
Należy podkreślić, że także zbliznowacenia w obrębie powiek mają swoje poważne konsekwencje: przyczyniają się do zaburzenia funkcjonowania gruczołów znajdujących się w powiekach, a w konsekwencji do niedostatecznej produkcji śluzowych i tłuszczowych składników łez.
Czytaj także: Zapalenie rogówki – objawy, przyczyny, leczenie
Jaglica – leczenie
Leczyć jaglicę zaczyna się od leczenia ogólnoustrojowego. Najczęściej choremu podaje się antybiotyki z grupy tetracyklin bądź erytromycyny przez co najmniej trzy tygodnie. Można także stosować antybiotykową terapię miejscową, która polega na nakładaniu na chore oko maści (kilka razy dziennie). Całkowita kuracja może trwać nawet kilka miesięcy.
W przypadku zaawansowanej postaci jaglicy najprawdopodobniej nie obędzie się bez wykonania zabiegu chirurgicznego. Polega on na odpowiednim nacinaniu powieki i przywracaniu właściwej pozycji linii rzęs. Proces ten jest przeprowadzany w warunkach laboratoryjnych i nie powinien on trwać dłużej niż kilkanaście minut.
Jeśli natomiast doszło do poważnych zaburzeń widzenia, w niektórych wypadkach konieczny jest przeszczep rogówki. Ponieważ ta część naszego organizmu nie jest tkanką unaczynioną, nie trzeba przeprowadzać testu zgodności grupy krwi u dawcy i biorcy.
Należy w tym miejscu przypomnieć, że jaglica rozwija się w złych warunkach higienicznych. Dlatego też jednocześnie z leczeniem pacjent musi zadbać o właściwą higienę organizmu i swojego otoczenia.
Czytaj także: Badanie wzroku – na czym polega? Kiedy warto iść do okulisty?
Bibliografia:
„Zakażenia wywołane patogenami atypowymi w praktyce lekarskiej” pod red. A Nitsch-Osuch, K.A Wardyn, I.Choroszy-Król, str. 32-33
