Czym jest niedowład?
Niedowład to zmniejszenie siły mięśniowej bądź ograniczenie zakresu ruchów. Nie należy go mylić z porażeniem, które oznacza całkowity zanik siły mięśniowej. Funkcja ruchowa w układzie nerwowym sterowana jest przez górny i dolny neuron ruchowy. Uszkodzenia w ich zakresie powodują niedowłady.
Niedowład ręki może spowodować pogorszenie codziennych funkcji związanych z pisaniem, jedzeniem czy nawet myciem zębów, ponieważ ruchy chorego stają się bardzo niezgrabne. Z kolei niedowład nóg prowadzi do problemów z poruszaniem się.
Rodzaje niedowładu kończyn
Rodzaj niedowładu mięśni zależy od miejsca, w którym dochodzi do uszkodzenia. Droga ruchowa może ulec uszkodzeniu na poziomie:
- mózgu i rdzenia kręgowego,
- nerwów obwodowych,
- styku nerwowo-mięśniowego,
- mięśni.
W zależności od lokalizacji uszkodzenia niedowładom mogą towarzyszyć inne objawy, nie tylko ruchowe. Jeśli uszkodzeniu uległ neuron ruchowy dolny czy górny, będziemy mieć do czynienia z niedowładem spastycznym lub wiotkim.
W zależności od tego, które części ciała objęte są niedowładem, możemy wyróżnić:
- tetraparezę – niedowład wszystkich czterech kończyn, zazwyczaj spowodowana jest uszkodzeniem pnia mózgu,
- paraparezę – niedowład nóg, który zazwyczaj jest objawem uszkodzenia rdzenia kręgowego,
- niedowład połowiczy – dotyczy ręki i nogi po tej samej stronie ciała i zazwyczaj spowodowany jest uszkodzeniami mózgu.
Niedowład ośrodkowy – spastyczny
Niedowład spastyczny spowodowany jest uszkodzeniami mózgu oraz rdzenia kręgowego. Zazwyczaj objawia się wzmożonym napięciem mięśniowym, zniesieniem odruchów powierzchniowych oraz wzmocnieniem odruchów głębokich, czyli takich, których skutkiem jest skurcz mięśnia. W niedowładzie spastycznym mamy do czynienia również z zanikiem siły mięśniowej, jednak rozwija się on wolniej i jest bardziej podatny na rehabilitację.
Niedowład obwodowy – wiotki
Niedowład wiotki spowodowany jest uszkodzeniem nerwów obwodowych oraz mięśni. Zanim mięśni postępuje bardzo szybko wraz z obniżeniem napięcia mięśniowego oraz zanikiem odruchów. Ten rodzaj niedowładu kończyn możemy podzielić na mononeurpatie, kiedy uszkodzenie dotyczy jednego nerwu oraz polineuropatie, w przebiegu których niedowład występuje w obu kończynach, ponieważ uszkodzonych jest wiele nerwów obwodowych.
Przyczyną zazwyczaj są choroby takie jak cukrzyca, bądź przewlekła choroba nerek, a także uraz lub zapalenie w okolicy nerwu.
Niedowład – przyczyny
Niedowład może wynikać z różnych przyczyn. Jednak zazwyczaj jeśli rozwija się po-woli, przyczyną może być guz mózgu. Z kolei w przypadku nagłego osłabienia siły mięśniowej przyczyną może być uszkodzenie mózgu, czyli udar. Niedowład może być również spowodowany poprzez różne zaburzenia psychiczne.
Choroby mózgu
Bardzo często możemy się spotkać z niedowładem ręki po udarze. Udar mózgu zazwyczaj prowadzi do uszkodzenia górnego neuronu ruchowego. Choroby mózgu mogą wywoływać zarówno niedowład lewostronny jak i prawostronny. Towarzyszą mu takie objawy jak zaburzenia mowy i widzenia, zaburzenia poruszania się, niemożność w rozumieniu tego, co druga osoba do nas mówi. Oprócz udaru niedowłady mogą powodować również ropień mózgu bądź zbyt wysokie ciśnienie śródczaszkowe.
Niedowład poalkoholowy
Nadmierne spożywanie alkoholu może spowodować uszkodzenia nerwów obwodowych. Niedowład nóg u alkoholika ma potencjalnie bardzo poważne konsekwencje. Inaczej takie uszkodzenie nazywamy polineuropatią alkoholową. Objawia się ona zaburzeniami czucia, nadmierną potliwością i siną skórą. Najczęściej niedowłady występują w obrębie rąk, stóp i podudzi.
Zobacz także: Alkomat online, kalkulator promili, alkotest – sprawdź wirtualny alkomat online
Zespół Guillain-Barre
Jest to jedna z chorób autoimmunologicznych, która prowadzi do osłabienia mięśni, drętwienia i mrowienia, a także parestezji. Zazwyczaj pierwsze objawy zaczynają się w okolicach nóg, później choroba postępuje i zajmuje również ręce i tułów chorego. Bardzo często występują również problemy z mową czy żuciem i połykaniem.
Niedowład – leczenie
Leczenie zależy od przyczyny oraz rozległości niedowładu, jednak podstawą leczenia jest zawsze rehabilitacja, czyli odpowiednio dobrane ćwiczenia i masaże wykonywane pod okiem fizjoterapeuty. Oprócz tego skuteczne mogą być zabiegi takie jak tonoliza, ciepłolecznictwo, a także kinezyterapia. Ostatnio często mówić się o takich metodach jak PNF (proprioceptywne torowanie nerwowo-mięśniowe), NDT-bobath, czy metoda Vojty. Farmakoterapię dobiera się w zależności od przyczyny. Czasami stosuje się leki, które zmniejszają napięcie nerwowe.
Autor: Redakcja
