Czym są pieprzyki?
Pieprzyki to znamiona melanocytowe (barwnikowe), które w większości przypadków nie są groźne. Niektóre pieprzyki mogą jednak zagrażać zdrowiu, a nawet życiu, przekształcając się w nowotwór skóry. Dlatego ważne jest stałe monitorowanie pieprzyków – każdą zmianę warto omówić z dermatologiem.
Pieprzyki – 5 najważniejszych informacji:
- Pieprzyki to okrągłe, niewielkie zmiany skórne – zazwyczaj o jednolitym kolorze;
- Z szacunków wynika, że średnio dorosły człowiek ma około 20 pieprzyków – większość z nich to pieprzyki nabyte;
- Pieprzyki mogą przybierać różne kolory – brązowe, czarne, różowe, czerwone, ciemnobrązowe, a nawet niebieskie;
- Pierwsze łagodne znamiona barwnikowe pojawiają się we wczesnym wieku dziecięcym, po 20. roku życia może pojawić się ich więcej;
- Pieprzyki badane są w większości przypadków nieinwazyjną metodą diagnostyczną – dermatoskopia (inaczej dermoskopia) pozwala wykryć rodzaj zmiany barwnikowej i zróżnicować ją z czerniakiem.
Jak powstają pieprzyki?
Medyczna nazwa pieprzyków (znamiona lub zmiany melanocytowe) pochodzi od melanocytów, czyli komórek zawierających barwnik i produkujących melaninę. Nadmierna produkcja melanocytów sprawia, że na skórze powstają pieprzyki.
Co ważne – do nadprodukcji melaniny (ten proces to proliferacja melanocytów) dochodzi wyniku ekspozycji na promieniowanie słoneczne. Warto jednak pamiętać, że pieprzyki mogą powstawać pod wpływem promieniowania ultrafioletowego (UV), które może pochodzić zarówno ze słońca, jak i wpływać na skórę w czasie zabiegów w solarium.
Rodzaje pieprzyków
Pieprzyki można podzielić na rodzaje ze względu na ich wygląd lub przyczynę powstania – poniżej najczęściej występujące rodzaje pieprzyków.
Rodzaje pieprzyków – podział ze względu na wygląd:
- pieprzyki płaskie – niewypukłe, nie czuć ich w czasie gładzenia skóry palcem;
- pieprzyki wypukłe – z wyraźnym wierzchołkiem – pieprzyki te są wypukłe ponad powierzchnię skóry – często z pomarszczoną fakturą;
- pieprzyki wgłębione – z wierzchołkiem wgłębionym w skórę (pieprzyki zapadnięte);
- pieprzyki atypowe – asymetryczne zmiany, nieregularne brzegi, różne kolory;
- pieprzyki dysplastyczne – zazwyczaj są większe niż zwykłe pieprzyki, mogą przekształcić się w czerniak.
Rodzaje pieprzyków – podział ze względu na genezę powstania:
- pieprzyki nabyte – powstają po narodzinach;
- pieprzyki wrodzone – najczęściej są to owalne i niewielkie zmiany o jednolitym kolorze, rzadziej występują brodawkowate, guzkowate pieprzyki z włosami.
Z czym różnicowane są pieprzyki pospolite?
Inne znamiona, które mogą być zdiagnozowane w trakcie rutynowego badania pieprzyków:
- znamiona Beckera – brunatna plama, w miejscu zmiany występuje często owłosienie;
- znamiona błękitne – niebieskie znamię pojawiające się od urodzenia lub we wczesnym dzieciństwie, zazwyczaj niegroźne;
- znamiona Spitza – występują głównie u dzieci i młodzieży; są wypukłe, mogą przypominać czerwone pieprzyki, znikają w ciągu kilku miesięcy;
- znamiona Suttona – są łagodne, również samoistnie znikają; mają odbarwioną obwódkę;
- znamiona Clarka – komórki barwnikowe w tym przypadku są na granicy naskórka i skóry właściwej; to łagodna zmiana.
Czerwone pieprzyki na ciele i twarzy
Czym są czerwone pieprzyki, które często pojawiają się na twarzy lub na całym ciele? Te zmiany skórne należy skonsultować u dermatologa, ale najczęściej nie są to wcale pieprzyki. W wielu przypadkach tzw. czerwone pieprzyki to w rzeczywistości pękające naczynka – mikrourazy skóry powstające w wyniku nagłego i miejscowego rozszerzania się naczyń krwionośnych. Mogą to być m.in.:
- punkty rubinowe – bardzo malutkie, okrągłe, czerwone lub różowe – mogą występować na twarzy, na szyi, na tułowiu;
- naczyniaki płaskie lub gwiaździste – to dwa często występujące rodzaje rozszerzonych naczynek, mogą tworzyć gwiazdkowate wzory lub płaskie i niewielkie plamy.
Pieprzyki wypukłe – czy są niebezpieczne?
Nie każdy pieprzyk wypukły jest groźny, ale niektóre z nich mogą być niebezpieczne dla zdrowia. Co robić, gdy masz na ciele pieprzyki wypukłe?
- skonsultuj się z dermatologiem – obejrzy zmianę i stwierdzi, czy pieprzyk jest groźny;
- niebezpieczny może być pieprzyk asymetryczny – ma też często nieregularne brzegi;
- wymagające konsultacji są duże pieprzyki wypukłe – większe niż 5-6 milimetrów średnicy;
- monitoruj wygląd pieprzyka – wszelkie zmiany zgłaszaj lekarzowi (zmiana kształtu pieprzyka, zmiana koloru pieprzyków, zmiana konsystencji czy wypukłości – wszystko to warto skonsultować z lekarzem).
Czytaj także: Czerniak guzkowy – „sprinter” wśród nowotworów złośliwych skóry. Jak wygląda? Zdjęcia
Groźne pieprzyki – zdjęcia
Jak wyglądają groźne pieprzyki i tzw. pieprzyki rakowe? Poniżej kilka zdjęć.


Niepokojące pieprzyki – jak usunąć pieprzyki? Jaki lekarz może pomóc?
Jeśli na ciele pojawiają się niepokojące zmiany lub po prostu chcesz usunąć pieprzyk ze względów estetycznych – należy skonsultować się z lekarzem. Specjalistą od znamion melanocytowych jest dermatolog – to właśnie lekarz tej specjalizacji diagnozuje i leczy choroby skóry.
W czasie wizyty dermatolog przeprowadzi wywiad lekarski, obejrzy pieprzyki i zasugeruje metody leczenia – wraz z ewentualną rekomendacją usunięcia znamion.
Jak można usunąć pieprzyki?
Oto 4 najczęściej stosowane sposoby na pieprzyki:
- chirurgiczne usuwanie pieprzyków – wycięcie pieprzyka z marginesem tkanek zdrowych pod miejscowym znieczuleniem;
- zamrożenie pieprzyków – krioterapia to jedna z metod usuwania pieprzyków, stosowany jest ciekły azot, który powoduje obumarcie i odpadnięcie zmiany;
- laserowe usunięcie pieprzyka – za pomocą lasera pieprzyk jest wypalany;
- elektrokoagulacja.
Jakie pieprzyki można usunąć laserowo?
Do laserowego usunięcia pieprzyków kwalifikuje dermatolog – po obejrzeniu znamion. Większość pieprzyków można usunąć laserowo, ale najczęściej usuwane są pieprzyki płaskie i o regularnych kształtach, bez wypukłości.
Laserowe usunięcie najczęściej możliwe jest, gdy występują:
- pospolite pieprzyki barwnikowe;
- pajączki naczyniowe (tzw. teleangiektazje);
- bliznowce;
- niewielkie pieprzyki wypukłe (po wyraźnym zaleceniu lekarza).
W obu przypadkach po pieprzykach zostanie niewielka blizna, która będzie się z czasem goić. Dermatolog po zabiegu podpowie, jak postępować z blizną, aby nie rozchodziła się i goiła prawidłowo.
Czerniak a pieprzyk – jakie są różnice? Na co uważać?
Różnice między czerniakiem a pospolitym pieprzykiem:
- czerniak jest nowotworem złośliwym z ryzykiem przerzutów; pieprzyk to niegroźna zmiana skórna;
- czerniaki mają najczęściej nieregularne kształty, które ulegają zmianom, pieprzyki są zazwyczaj symetryczne;
- czerniaki są większe (chociaż nie jest to regułą, ale najczęściej mają powyżej 6 mm średnicy);
- czerniaki mogą występować częściej u osób z jasną karnacją i u osób z dużą liczbą pieprzyków pospolitych.
Podsumowując – różnice między pieprzykiem a czerniakiem obejmują rodzaj zmiany, kształt, kolor, obrys i wpływ na zdrowie.
Co zrobić, żeby nie pojawiały się pieprzyki?
Jakie są metody zapobiegania pieprzykom? Oto 7 najważniejszych zasad:
- Używaj kremów z filtrem przeciwsłonecznym;
- Unikaj intensywnego promieniowania UV;
- Unikaj solarium;
- Zaklejaj pieprzyki w czasie sesji na solarium i podczas opalania;
- Noś okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV;
- Nie opalaj się w godzinach szczytu słońca;
- Regularnie oglądaj zmiany i kontroluj ich wygląd.
Uwaga! Dobrą metodą jest cykliczne robienie zdjęcia pieprzykom, które są wypukłe lub większe – łatwo wówczas zauważyć, czy w ciągu ostatnich tygodni zmianie ulega kształt, kolor i stopień wypukłości.
Pieprzyki – odpowiedzi na często zadawane pytania:
Czy pieprzyki rosną z wiekiem?
Nie jest to zasadą – każdy organizm jest inny i każdy ma nieco inne predyspozycje, ale ogólnie można uznać, że pieprzyki mogą pojawiać się w większej ilości z wiekiem. Szczególnie będzie to miało miejsce u osób, które są narażone na promieniowanie UV i mają jasną karnację, a do tego ogólną, wrodzoną tendencję do pojawiania się pieprzyków. Pamiętaj też, że już istniejące pieprzyki mogą z wiekiem ulegać zmianom – w takiej sytuacji zgłoś się do lekarza.
Czy pieprzyki znikają?
Co prawda pieprzyki mogą samoistnie zniknąć z wiekiem, ale głównie gdy są to zmiany bardzo małe i płaskie. Najczęściej jednak pieprzyki pozostają na skórze do końca życia (z wiekiem mogą nieco wyblaknąć).
Czy istnieją plastry usuwające pieprzyki?
Na rynku dostępne są plastry do usuwania włókniaków, kłykcin kończystych i plastry na kurzajki. Zdecydowanie warto przed zastosowaniem takich produktów skonsultować się z dermatologiem. Z kolei tzw. plastry na pieprzyki to zwykłe plastry, które nakleja się np. w czasie korzystania z solarium – nie są to plastry usuwające pieprzyki.
Od czego robią się pieprzyki?
Z punktu widzenia biologii pieprzyki powstają w wyniku nadmiernego rozwoju komórek melanocytów produkujących melaninę. W uproszczeniu można uznać, że pieprzyki powstają w wyniku promieniowania UV (które przyspiesza proces mnożenia wymienionych wcześniej komórek).
Pieprzyki na głowie – co z nimi zrobić?
Pieprzyki na głowie lub w innych miejscach narażonych na pocieranie, zdrapanie lub np. naruszenie u fryzjera – wymagają szczególnej uwagi i obserwacji. Jeśli pieprzyk na głowie jest wypukły, to zdecydowanie warto skonsultować się z dermatologiem i rozważyć usunięcie zmiany.
Pieprzyki u dzieci – kiedy się pojawiają?
Pieprzyki u dzieci mogą pojawić się w momencie narodzin (pieprzyki wrodzone), a później – właściwie w każdym wieku, ale szczególnie w okresie młodzieńczym i w okresie dojrzewania.
Jak usunąć pieprzyki z twarzy?
Dermatolog – w zależności od rodzaju zmiany i jej umiejscowienia na twarzy – dobierze metodę. Najczęściej to: chirurgiczne usuwanie pieprzyków, laseroterapia lub krioterapia.
Depilacja laserowa a pieprzyki – na co uważać?
Specjalista wykonujący depilację laserową powinien uważać i odpowiednio zabezpieczyć pieprzyki i skórę w ich okolicy, aby nie uszkodzić znamion. Przed zabiegiem warto skonsultować się z dermatologiem.
Tatuaż a pieprzyki – czy to bezpieczne?
Podobnie jak depilacja laserowa – tatuaż może uszkodzić pieprzyk. Dermatolog zazwyczaj będzie radził, aby unikać tatuowania w miejscu występowania pieprzyków – tatuażysta powinien ominąć to miejsce, robiąc tatuaż.
Pieprzyki – jaki mają ICD10?
Klasyfikacja pieprzyków jako „znamiona barwnikowe” w międzynarodowym systemie klasyfikacji chorób ICD-10 – mają kod D22.0.
Pieprzyki a solarium – jak postępować?
Jeśli masz dużo pieprzyków – solarium nie jest zalecaną opcją opalania. Pamiętaj, że promieniowanie UV emitowane w solarium może zwiększać ryzyko nie tylko rozwoju pieprzyków, ale też rozwoju czerniaka. Niektórzy polecają zaklejenie pieprzyka na czas wizyty w solarium – skonsultuj ten temat z dermatologiem, pokazując konkretne znamiona. Zaklejenie pieprzyka zwykłym plastrem może nie zapewnić wystarczającej ochrony przed promieniowaniem UV w solarium. Promienie UV mogą przenikać przez cienkie warstwy materiału plasterków – oznacza to, że skóra nadal jest narażona na szkodliwe działanie promieniowania.
Autor: Katarzyna Górska








