Skala Apgar – na czym polega pierwszy test niemowlaka?

Co to jest skala Apgar?

Skala Apgar jest dziesięciopunktową skalą, za pomocą której ustalana jest ocena czynności życiowych noworodka. Nazwa powstała na cześć jej pomysłodawczyni – amerykańskiej anestezjolog Virginii Apgar, która na początku lat 50. XX w. na kongresie lekarzy specjalistów ukazała odpowiedni schemat badania noworodka zaraz po urodzeniu. Mimo upływu lat, skala Apgar jest nadal stosowana.

Słowo „Apgar” nawiązuje nie tylko do nazwiska pomysłodawczyni, ale także stanowi skrót od pięciu czynności życiowych dziecka, które zostaje poddane ocenie:

• A – appearance – zabarwienie lub koloryt skóry,
• P – pulse – puls ;
• G – grimace – reakcja na bodźce,
• A – activity – napięcie mięśniowe;
• R – respiration – oddychanie.

Do przeprowadzenia badania dochodzi zazwyczaj w 1. i 5. minucie życia. Aby test był wiarogodny, musi zostać powtórzony co najmniej dwukrotnie. Warto pamiętać, że dzieci urodzone przedwcześnie, niedotlenione lub z zagrożeniem życia, powinny być poddane ocenie w 1., 3., 5. i 10. minucie życia – umożliwia to skontrolowanie, czy ich stan ulega poprawie.

Punkty w skali Apgar

Za pomocą badania fizykalnego ocenia się 5 parametrów wg punktacji 0-1-2:

• zabarwienie skóry – 0 pkt: sine lub blade dziecko, 1 pkt: sinica obwodowa, 2 pkt: skóra różowa,
• czynność serca – 0 pkt: brak akcji serca, 1 pkt: <100 uderzeń na minutę, 2 pkt: >100/minutę,
• reakcja na bodźce (dotyk, osuszanie, cewnikowanie) – 0 pkt: brak reakcji, 1 pkt: grymas na twarzy, 2 pkt: żywa reakcja, kichanie,
• napięcie mięśniowe – 0 pkt: dziecko wiotkie, 1 pkt: zmniejszone napięcie, 2 pkt: prawidłowe,
• oddech – 0 pkt: brak oddechu, 1 pkt: nieregularny, płytki oddech, 2 pkt: głęboki i regularny oddech, dziecko płacze.

Skala Apgar – interpretacja

8-10 punktów w skali Apgara – stan dobry

Stan dziecka, w którym osiągnęło ono od 8 do 10 pkt według skali Apgar, określany jest jako dobry. Noworodek cechuje się żywotnością, różową skórą, prawidłowym napięciem mięśniowym, a także prawidłowymi parametrami życiowymi, takimi jak oddech i akcja serca.

4-7 punktów w skali Apgar – stan średni

Dziecko z 4-7 pkt charakteryzuje się występowaniem sinicy obwodowej (kończyn), zaburzeniami w oddychaniu, zwolnioną pracą serca oraz zmniejszonym napięciem mięśniowym. Ponadto reakcja na bodziec, np. dotyk, jest obniżona – takim przypadku noworodek musi zostać objęty dalszą obserwacją i nadzorem. Dzieci z punktacją <7 pkt powinny być poddane ponownej ocenie wg skali Apgar co 5 minut, nawet aż do 20 minuty życia.

0-3 punktów w skali Apgar

Dziecko otrzymujące poniżej 3 pkt w skali Apgar jest w stanie ciężkim. Zazwyczaj takie noworodki są urodzone w zamartwicy, o wiotkich mięśniach, z obecnością sinicy centralnej, a także nie wykazują reakcji na bodźce. Często dochodzi do braku oddechu i zatrzymania krążenia. W takiej sytuacji dziecko należy poddać resuscytacji.

Ocena noworodków w skali Apgar

Skala Apgar to jedno z podstawowych narzędzi, które służą do oceny stanu noworodka. Ceni się je zwłaszcza ze względu na szybkość, a także prostotę w przeprowadzeniu badania. Należy pamiętać, aby badania nie wykonywała jednak osoba odbierająca poród, ponieważ istnieje wówczas tendencja do zawyżania oceny. Do wydania subiektywnej opinii przyczynia się doświadczenie badającego, a także warunki zewnętrzne.

Mimo, że można wymienić kilka niewielkich wad skali Apgar, z pewnością będzie ona stosowana w przyszłości. Warto też mieć na uwadze fakt, iż jej wynik nie zawsze daje jednoznaczny sygnał dotyczący rozwoju dziecka w przyszłości. Czasami kiepskie wyniki mogą być skutkiem wrodzonych wad lub przedwczesnego porodu, a także niedotlenienia okołoporodowego.

Autor: Redakcja