Sukraloza – właściwości, działanie, występowanie
Sukraloza jest słodzikiem syntetycznym, wytwarzanym z sacharozy. W odróżnieniu od naturalnych słodzików, np. stewii czy ksylitolu (cukru brzozowego), jest całkowicie pozbawiona kalorii, a do tego około 600 razy słodsza od cukru stołowego. Do ulubionego napoju, kawy czy herbaty potrzeba jej więc odrobinę.
Sukraloza nie tylko bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie – jest też odporna na niskie i wysokie temperatury. Z tego względu jest szeroko stosowana w przemyśle spożywczym, szczególnie w produktach o obniżonej kaloryczności (np. napojach i żywności dietetycznej, lodach, mrożonkach, syropach, jogurtach, gumach do żucia, żelkach). Chcąc znaleźć w składzie sukralozę, należy szukać symbolu E955, którym jest oznaczona.
W sklepach można kupić czystą, 100-procentową sukralozę lub słodziki z jej dodatkiem, głównie w postaci proszku. Choć w wielu ofertach można przeczytać, że jest doskonała zarówno do napojów, jak i gotowania oraz pieczenia, to przeczą temu badania. Sukralozy nie powinno się podgrzewać powyżej 120 stopni Celsjusza, ponieważ rozpada się na szkodliwe chloropropanole, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia raka. Jako dodatek do ciast lepiej wybrać np. stewię – ten zamiennik do pieczenia polecają również eksperci Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego.
Sukraloza dietetyczna, ale czy zdrowa?
Spożywanie dietetycznych (bezkalorycznych i słodkich) zamienników cukru jak wskazują badania naukowe ma swoje konsekwencje – może prowadzić do nadkonsumpcji. Ludzki mózg ewolucyjnie kojarzy słodki smak z dostarczanymi węglowodanami. Spożywana sukraloza dostarcza słodycz, organizm czeka na energię, która się nie pojawia. Dochodzi do aktywacji układu nagrody w mózgu, co może pobudzać apetyt i w konsekwencji zaczynamy więcej jeść.
Sukraloza a cukrzyca
Polskie Towarzystwo Diabetologiczne wraz z Polskim Towarzystwem Badań nad Otyłością w swoich corocznych zaleceniach klinicznych dla chorych na cukrzycę uznaje słodziki, w tym sukralozę, za produkty bezpieczne i rekomenduje zastępowanie nimi sacharozy u osób z nadwagą i otyłością, szczególnie u chorych z nieprawidłową glikemią na czczo, nietolerancją glukozy i cukrzycą typu 2.
Sukraloza osobom na diecie i cierpiącym na cukrzycę pozwala unikać kalorii i jednocześnie cieszyć się słodyczą. Choć jest bardzo dobrze przebadana, a więc bezpieczna, należy stosować ją z rozwagą, zgodnie z regułą, że nie substancja, a dawka czyni truciznę – w przypadku sukralozy dopuszczalny dobowy limit spożycia to 15 miligramów na kilogram masy ciała.
Sukraloza nie zawsze występuje w czystej, 100-procentowej postaci. W składzie może mieć dodatki, w tym wypełniacze, np. maltodekstrynę o wysokim indeksie glikemicznym, a więc gwałtownie podnoszącym poziom glukozy we krwi, co jest niebezpieczne dla cukrzyków. Warto więc uważnie czytać etykiety tego typu produktów.
Sukraloza – insulinooporność i poziom glukozy
Jak dowodzą badania, sukraloza, choć nie wpływa bezpośrednio na poziom glukozy we krwi, to może mieć wpływ na wydzielanie insuliny. Chodzi o mechanizm uwalniania insuliny w fazie głowowej.
Stymulowane receptory słodkiego smaku czekają na dawkę glukozy, która nie nadchodzi (badania na innym popularnym słodziku – aspartamie – nie potwierdziły występowania podobnego mechanizmu). Przed zastosowaniem tego rodzaju produktów dobrze jest więc zasięgnąć opinii lekarza specjalisty, najlepiej diabetologa.
Sukraloza – skutki uboczne
Sukraloza stosowana długotrwale może negatywnie wpływać na mikroflorę jelitową, co dowiodły badania na szczurach. Gryzonie, które regularnie przyjmowały ten słodzik, miały florę jelit uboższą w pożyteczne bakterie. Badań na ludziach w tym kierunku nie prowadzono, jednak w opisie niektórych sprzedawanych słodzików z sukralozą można znaleźć informacje o ubocznych skutkach stosowania – biegunkach, wzdęciach i gazach.
Słodziki – także syntetyczne – są bardzo dobrze przebadanymi substancjami. Pomimo to wciąż budzą kontrowersje dotyczące bezpieczeństwa stosowania. Wprowadzenie ich do diety zawsze warto poprzedzić konsultacją, najlepiej z lekarzem specjalistą.
