Szczepienia obowiązkowe – aktualna lista i najważniejsze informacje

Dlaczego szczepienia są obowiązkowe?

Szczepienia obowiązkowe są narzędziem zapobiegawczym, którego celem jest ograniczenie rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych oraz ochrona zdrowia publicznego. Poprzez powszechne szczepienia możliwe jest osiągnięcie tzw. odporności zbiorowej, co oznacza, że im więcej osób zostanie zaszczepionych, tym mniejsze ryzyko, że choroba będzie miała szansę się rozprzestrzeniać. Dzięki temu ochrona obejmuje także osoby, które z powodu przeciwwskazań medycznych nie mogą się zaszczepić.

Program szczepień obejmuje choroby takie jak: 

• błonica, 
• krztusiec, 
• tężec, 
• poliomyelitis (polio),
• wirusowe zapalenie wątroby typu B, 
• gruźlica, 
• odra, 
• świnka,
• różyczka, 
• ospa wietrzna, 
• a także zakażenia wywoływane przez Haemophilus influenzae typu b (Hib) i pneumokoki. 

Sprawdź: Szczepienie odra, świnka, różyczka (PRIORIX)

Obowiązkowe szczepienia dzieci – w jakim wieku?

Harmonogram szczepień obowiązkowych dzieci jest dostosowany do wieku oraz rozwoju układu odpornościowego. Szczepienia obowiązkowe rozpoczynają się już od pierwszej doby życia dziecka.

Poniżej znajduje się szczegółowy harmonogram szczepień w Polsce, uwzględniający najważniejsze momenty:

• Pierwsza doba życia – W ciągu pierwszych 24 godzin po urodzeniu dzieci są szczepione przeciwko gruźlicy (BCG) oraz otrzymują pierwszą dawkę szczepionki przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW B). Jest to ważny etap ochrony zdrowia noworodków.
• 2. miesiąc życia – Dzieci otrzymują drugą dawkę szczepionki przeciw WZW B oraz pierwszą dawkę szczepionek przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (DTP), poliomyelitis (IPV), Haemophilus influenzae typu b (Hib) oraz pneumokokom. Szczepienia te są istotne, aby uchronić dziecko przed groźnymi chorobami zakaźnymi w wieku, gdy układ odpornościowy jest jeszcze niedojrzały.
• 3-4. miesiąc życia – W tym okresie dzieci otrzymują kolejne dawki szczepionek przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, polio, Hib oraz pneumokokom.
• 5-6. miesiąc życia – Kolejna seria szczepień, w tym trzecia dawka szczepionek przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, polio oraz Hib.
• 13-14. miesiąc życia – Jest to czas szczepienia przeciw odrze, śwince i różyczce (MMR) oraz podania trzeciej dawki szczepionki przeciw pneumokokom.
• 16-18. miesiąc życia – W tym czasie podawana jest czwarta dawka szczepionki przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi oraz Hib.
• 6. rok życia – Dzieci otrzymują dawkę przypominającą szczepionki DTP oraz polio, a także drugą dawkę MMR, co zapewnia wzmocnienie ochrony przed chorobami wirusowymi.
• 14. rok życia – W wieku nastoletnim zaleca się podanie dawki przypominającej szczepionki przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi.
• 19. rok życia – To czas, gdy należy pamiętać o dawce przypominającej przeciw błonicy i tężcowi.

Zobacz: Szczepienie błonica, tężec, krztusiec, WZW B, polio, Hib

Znaczenie szczepień obowiązkowych dzieci

Obowiązkowe szczepienia dla dzieci mają na celu nie tylko ochronę zdrowia jednostki, ale także zabezpieczenie zdrowia publicznego. Dzięki szczepieniom, wiele chorób, które jeszcze kilkadziesiąt lat temu były powszechne i śmiertelnie niebezpieczne, udało się wyeliminować lub znacząco ograniczyć ich występowanie. Przykładem jest poliomyelitis (polio), które na świecie niemal całkowicie zwalczono dzięki powszechnym szczepieniom.

Lista szczepień obowiązkowych

Pełna lista szczepień obowiązkowych w Polsce obejmuje:

• Gruźlica (BCG)
• Wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW B)
• Błonica (D)
• Tężec (T)
• Krztusiec (P)
• Poliomyelitis (polio)
• Haemophilus influenzae typu b (Hib)
• Pneumokoki
• Odra (M)
• Świnka (M)
• Różyczka (R)
• Ospa wietrzna.

Szczepienia obowiązkowe dzieci – kontrowersje

Obowiązkowe szczepienia dzieci w Polsce budzą pewne kontrowersje, zwłaszcza wśród rodziców sceptycznych wobec szczepień. Często obawy związane są z potencjalnymi skutkami ubocznymi oraz bezpieczeństwem preparatów. 

Przeciwwskazania do szczepień

W określonych sytuacjach można odroczyć lub wykluczyć szczepienie. Należy do nich m.in. stan zdrowia dziecka, np. ciężkie reakcje alergiczne na składniki szczepionki, ostra choroba infekcyjna z wysoką gorączką czy stwierdzona immunosupresja. W przypadku przeciwwskazań decyzję o przeprowadzeniu szczepienia podejmuje się indywidualnie.

Obowiązkowe szczepienia dla dorosłych

Choć większość obowiązkowych szczepień dotyczy dzieci, to także dorosłym zaleca się niektóre szczepienia, zwłaszcza jeśli pracują w zawodach wysokiego ryzyka, planują wyjazdy do regionów o podwyższonym ryzyku zakażenia, bądź mają osłabioną odporność. Regularne szczepienia przypominające, zwłaszcza przeciw błonicy i tężcowi, są zalecane co 10 lat.

Podsumowanie

Obowiązkowe szczepienia dla dzieci w Polsce są jednym z filarów systemu ochrony zdrowia i mają ogromne znaczenie dla zdrowia publicznego. Dzięki nim udało się ograniczyć występowanie wielu groźnych chorób zakaźnych, a wysoka wyszczepialność w społeczeństwie przyczynia się do ochrony także tych osób, które nie mogą być zaszczepione.

Przestrzeganie kalendarza szczepień oraz śledzenie najnowszych wytycznych PSO jest istotne dla bezpieczeństwa zdrowotnego całego społeczeństwa. Obecne przepisy oraz program szczepień mają na celu przede wszystkim ochronę zdrowia i zapewnienie odporności na choroby zakaźne, co jest szczególnie istotne w czasach globalnych zagrożeń zdrowotnych, takich jak pandemie.

To również może Cię zainteresować:

Mykobakterioza – objawy, leczenie