REKLAMA

Szczepienia w ciąży – dlaczego są ważne i które warto wykonać?

Aktualizacja:

05 listopada 2025

Publikacja:

01 kwietnia 2025

Czas czytania:

6 min

Ciąża to wyjątkowy czas w życiu kobiety, który wymaga szczególnej uwagi i dbałości o zdrowie. W tym okresie priorytetem staje się ochrona nie tylko przyszłej mamy, ale i jej dziecka. Dlatego jednym z ważniejszych zagadnień, na które zwracają uwagę lekarze, jest kwestia szczepień w ciąży. Szczepienia, zwłaszcza na krztusiec i grypę, mogą skutecznie chronić przed groźnymi chorobami, mając jednocześnie na celu minimalizację ryzyka dla matki i dziecka. W artykule omówimy najważniejsze kwestie związane z tymi szczepieniami.

Szczepienia w ciąży

Czy szczepienia w ciąży są bezpieczne?

Na przestrzeni lat przeprowadzono wiele badań dotyczących bezpieczeństwa szczepień w ciąży. 

Organizacje zdrowotne, takie jak Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oraz amerykańskie i europejskie agencje zdrowia, uznają, że niektóre szczepienia są całkowicie bezpieczne i zalecane dla ciężarnych. 

Szczepienia mogą zapewnić ochronę przed groźnymi chorobami, które mogą mieć poważne konsekwencje zarówno dla przyszłej mamy, jak i jej dziecka. Dwa najczęściej rekomendowane szczepienia w ciąży to szczepionka na krztusiec oraz szczepionka na grypę.

Szczepienie na krztusiec w ciąży

Krztusiec, znany również jako koklusz, to zakaźna choroba bakteryjna, która charakteryzuje się silnym, przewlekłym kaszlem. 

U niemowląt może prowadzić do bardzo groźnych powikłań, takich jak: 

Dlatego ochrona noworodków przed krztuścem jest niezwykle istotna.

Szczepienie na krztusiec w ciąży jest jednym z najskuteczniejszych sposobów na przekazanie przeciwciał dziecku jeszcze przed jego narodzinami. Dzięki temu noworodek zyskuje pewną ochronę przed chorobą do momentu, gdy sam będzie mógł otrzymać pierwsze dawki szczepionki. Szczepienie na krztusiec w ciąży jest zalecane przez wiele organizacji zdrowotnych, m.in. Amerykańską Akademię Pediatrii (AAP) oraz Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC).

Kiedy wykonać szczepienie na krztusiec w ciąży?

Zaleca się, aby szczepienie na krztusiec w ciąży było wykonane w odpowiednim czasie, aby zapewnić jak największą skuteczność i ochronę. 

Zgodnie z zaleceniami, najlepszy okres przypada między 27. a 36. tygodniem ciąży. Wówczas przeciwciała są w pełni rozwinięte i mogą zostać przekazane dziecku przez łożysko. 

Ważne jest, aby pamiętać, że szczepienie to należy powtarzać przy każdej ciąży, niezależnie od tego, czy kobieta była szczepiona w poprzednich ciążach.

Czytaj także: Szczepienia w aptece – jak zaszczepić się w aptece? Czy farmaceuta może szczepić przeciw grypie? 

Szczepienia na krztusiec w ciąży

Czy szczepienie na krztusiec w ciąży jest refundowane przez NFZ?

W Polsce kwestia refundacji szczepień na krztusiec w ciąży była przedmiotem licznych dyskusji. 

W ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) od kilku lat prowadzone są kampanie edukacyjne mające na celu zwiększenie świadomości na temat szczepienia przeciwko krztuścowi wśród kobiet w ciąży. 

Obecnie jednak szczepienie na krztusiec w ciąży nie jest refundowane przez NFZ, co oznacza, że koszt jego wykonania musi ponieść pacjentka. Pomimo braku refundacji, coraz więcej kobiet decyduje się na to szczepienie ze względu na korzyści zdrowotne dla ich dziecka.

Skutki uboczne szczepionki na krztusiec w ciąży

Jak każde szczepienie, również szczepienie na krztusiec w ciąży może wiązać się z ryzykiem wystąpienia skutków ubocznych. Na szczęście, poważne reakcje po szczepieniu na krztusiec są bardzo rzadkie. 

Do najczęściej występujących objawów należą:

Skutki uboczne są zwykle krótkotrwałe i niegroźne. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości lub bardziej nasilonych objawów, warto skonsultować się z lekarzem.

Szczepienie na grypę w ciąży

Grypa to ostra infekcja wirusowa, która może mieć poważne konsekwencje zdrowotne dla kobiet w ciąży. Ciężarne są bardziej narażone na ciężki przebieg choroby oraz na powikłania, takie jak zapalenie płuc. Grypa może także zwiększać ryzyko przedwczesnego porodu oraz niskiej masy urodzeniowej noworodka.

Szczepionkę na grypę w ciąży zaleca się, zwłaszcza w sezonie grypowym, który przypada na okres od października do marca. 

Szczepionkę na grypę w ciąży uważa się za bezpieczną i skuteczną, a jej podanie jest możliwe na każdym etapie ciąży, chociaż zaleca się wykonanie jej jak najwcześniej.

Zobacz także: Powikłania po grypie – jak rozpoznać? Najczęstsze powikłania po grypie

Dlaczego warto zaszczepić się przeciwko grypie w ciąży?

Korzyści ze szczepienia na grypę w ciąży są wielorakie. Przede wszystkim:

  1. Ochrona matki – zaszczepiona kobieta jest mniej narażona na zachorowanie na grypę, która może prowadzić do poważnych komplikacji.
  2. Ochrona noworodka – przeciwciała przeciwko wirusowi grypy są przekazywane przez łożysko. W ten sposób mogą chronić dziecko przez kilka miesięcy po narodzinach, zanim samo będzie mogło być zaszczepione.
  3. Zmniejszenie ryzyka powikłań – szczepionka minimalizuje ryzyko hospitalizacji, zapalenia płuc i innych ciężkich powikłań zdrowotnych związanych z grypą.
Szczepienia na grypę w ciąży

Czy szczepionka na grypę w ciąży jest refundowana?

W Polsce szczepienie na grypę w ciąży nie jest refundowane przez NFZ, podobnie jak w przypadku szczepienia na krztusiec. Oznacza to, że ciężarna musi pokryć koszt szczepienia we własnym zakresie. Jednak wiele aptek i placówek medycznych oferuje szczepienia w przystępnych cenach, co ułatwia dostęp do tej formy ochrony zdrowotnej.

Inne szczepienia dla kobiet w ciąży

Oprócz szczepień przeciwko krztuścowi i grypie, kobiety w ciąży mogą otrzymać zalecenie innych szczepień, dostosowanych do ich indywidualnego ryzyka zakażenia oraz stanu zdrowia.

Do takich szczepień należą:

  1. Szczepienie przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (HBV) – rekomendowane dla kobiet narażonych na kontakt z wirusem.
  2. Szczepienie przeciwko tężcowi, błonicy i krztuścowi (DTP) – stosuje się, jeśli kobieta nie była wcześniej szczepiona.
  3. Szczepienie przeciwko meningokokom lub pneumokokom – wskazane tylko w specyficznych sytuacjach zdrowotnych.

Podsumowanie

Szczepienia w ciąży stanowią istotny element ochrony zdrowia matki i dziecka. Najczęściej zaleca się szczepienia przeciwko krztuścowi oraz grypie, które pozwalają zredukować ryzyko poważnych chorób oraz powikłań. 

Szczepienie na krztusiec w ciąży zapewnia noworodkowi ochronę przed niebezpiecznym krztuścem, a szczepienie na grypę minimalizuje ryzyko poważnych infekcji i komplikacji zdrowotnych u matki i dziecka.

Decyzję o szczepieniu zawsze powinno się podjąć po konsultacji z lekarzem, który na podstawie stanu zdrowia pacjentki oraz aktualnych zaleceń medycznych wskaże najlepsze rozwiązanie. Szczepienia w ciąży są bezpieczne i skuteczne, a ich wykonanie może okazać się niezbędne dla zdrowia mamy i malucha w pierwszych miesiącach życia.

Bibliografia

  1. Antczak, Adam, et al. „Stanowisko ekspertów OPZG i PTGiP dotyczące szczepienia przeciw grypie kobiet w ciąży.” 2020,
  2. Prygiel, Marta, Ewa Mosiej, and Aleksandra A. Zasada. „Szczepienia kobiet w ciąży Vaccination during pregnancy.” Organ Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego–Państwowego Zakładu Higieny I Polskiego Towarzystwa Mikrobiologów: 225.
  3. https://www.gov.pl/web/gis/szczepienia-dla-kobiet-planujacych-ciaze-kobiet-w-ciazy-i-matek-karmiacych-piersia
  4. https://www.gov.pl/web/zdrowie/szczepionka-przeciw-krztuscowi-dla-kobiet-w-ciazy

To również może Cię zainteresować: