Zakażenie meningokokami
Zakażenia meningokokowe są wywoływane przez dwoinki zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. W Polsce najczęściej występują meningokoki typu B i C.
Zakażenie meningokokami przebiega drogą kropelkową. Zarazić się można nie tylko od osoby chorej, lecz również od bezobjawowych nosicieli, których jest wielu w populacji. Na meningokoki można zachorować nawet w wieku dorosłym, jednak najczęściej do zakażenia dochodzi w przypadku niemowląt i dzieci do 5 r.ż.
Szczepienie przeciw meningokokom – dlaczego warto?
Szczepionka na meningokoki jest jedyną skuteczną formą ochrony przed tymi niebezpiecznymi bakteriami. Każdego roku nawet 1,2 mln ludzi zapada na inwazyjną chorobę meningokokową, z czego nawet 130 tysięcy osób umiera. Wraz ze wzrostem liczby szczepień obserwuje się spadek zachorowalności. W Polsce zakażenia najczęściej powodują meningokoki typu B oraz C.
Rodzaje szczepionek
Dostępnych jest kilka rodzajów szczepionek na meningokoki. Szczepionki skoniugowane na meningokoki mogą być monowalentne lub wielowalentne. Zawierają oczyszczone polisacharydy oraz skoniugowane białka. Działają głównie na grupy A, C, W135 oraz Y. Istnieją również szczepionki białkowe, które stosuje się w przypadku meningokoków typu B.
Kiedy zaszczepić dziecko przeciw meningokokom?
Szczepienia na meningokoki typu B odbywają się według harmonogramu. W zależności od wieku liczba dawek może się różnić.
- Niemowlęta w wieku 2–5 miesięcy – 3 dawki w odstępach minimum 1 miesiąca, następnie dawka przypominająca w wieku 12–15 miesięcy.
- Niemowlęta w wieku 6–11 miesięcy – 2 dawki w odstępie co najmniej 2 miesięcy, następnie dawka przypominająca po skończeniu 2. roku życia (odstęp minimum 2 miesięcy od szczepienia pierwotnego).
- Niemowlęta w wieku 12–23 miesięcy – 2 dawki w odstępie co najmniej 2 miesięcy, następnie dawka przypominająca po upływie 12–23 miesięcy od szczepienia pierwotnego).
W przypadku starszych dzieci oraz osób dorosłych szczepienie pierwotne obejmuje 2 dawki w odstępie minimum 2 miesięcy. Dawkę przypominającą można podać w sytuacji narażenia na kontakt z meningokokami.
Schemat szczepienia na meningokoki typu C zależy od wybranego producenta szczepionki.
Co zawiera szczepionka na meningokoki?
Szczepionki na meningokoki typu B zawierają preparat białkowy z rekombinowanymi białkami wyizolowanymi ze szczepów bakterii Neisseria meningitidis, czyli meningokoków. Oprócz tego w preparacie znajdują się substancje pomocnicze, takie jak chlorek sodu, histydyna, sacharoza oraz woda do wstrzykiwań.
Szczepionki na meningokoki – działania niepożądane
Szczepionki na meningokoki są bezpieczne, jednak tak jak w przypadku każdego szczepienia u pacjenta mogą wystąpić odczyny poszczepienne miejscowe, na przykład zaczerwienienie i obrzęk w miejscu szczepienia, oraz reakcje ogólne, takie jak gorączka, senność, a także bóle głowy i mięśni. Nie należy się martwić, ponieważ objawy te ustępują samoistnie w ciągu kilku dni.
Skorzystaj z Programu Moje Zdrowie już dziś!
Zadzwoń 800 800 390 i umów się na badania
Cena szczepionki przeciw meningokokom
Cena różni się w zależności od rodzaju szczepionki. Szczepienia na meningokoki nie są obowiązkowe, dlatego nie są refundowane. Dostępne są odpłatnie w aptekach za okazaniem recepty.
Szczepionki skoniugowane są tańsze i kosztują około 120–180 zł, z kolei za szczepionki białkowe trzeba zapłacić od 300 do nawet 500 zł.
Kto powinien zaszczepić się przeciw meningokokom?
Zgodnie z programem szczepień ochronnych szczepienia przeciw meningokokom zaleca się:
- niemowlętom od ukończenia 2. miesiąca życia;
- dzieciom i osobom dorosłym narażonym na ryzyko inwazyjnej choroby meningokokowej – z bliskim kontaktem z chorym lub materiałem zakaźnym (personel medyczny, pracownicy laboratorium), przebywającym w zbiorowiskach (przedszkolach, żłobkach, domach studenckich, internatach, koszarach), osobom z zachowaniem sprzyjającym zakażeniu (intymne kontakty z nosicielem lub osobą chorą, np. głęboki pocałunek), osobom podróżującym;
- dzieciom i osobom dorosłym z wrodzonymi niedoborami odporności – z anatomiczną lub czynnościową asplenią, zakażonym wirusem HIV, z nowotworem złośliwym, chorobą reumatyczną, przewlekłą chorobą nerek i wątroby, leczonym ekulizumabem z powodu napadowej nocnej hemoglobinurii lub atypowego zespołu hemolitycznomocznicowego, przed i po przeszczepieniu szpiku oraz osobom leczonym immunosupresyjnie;
- szczególnie narażonym na zachorowanie nastolatkom i osobom dorosłym, w szczególności powyżej 65. roku życia.
Przeciwwskazania do szczepienia
Nie ma wielu przeciwwskazań dotyczących szczepień na meningokoki. Tak jak w przypadku każdych szczepień przeciwwskazaniem jest reakcja anafilaktyczna, która wystąpiła po wcześniejszej dawce szczepionki, a także alergia bądź nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu.
Jeśli u pacjenta występuje gorączka bądź ostre zakażenie, szczepienie należy odłożyć w czasie. Ciąża nie powinna być przeciwwskazaniem tylko w przypadku bardzo dużego ryzyka zakażenia meningokokami. Z kolei w przypadku karmienia piersią szczepienie jest dozwolone, jeśli korzyści dla matki przeważają nad ryzykiem dla dziecka.
Autor: Redakcja
