Choroby przewlekłe – czym są? Rodzaje i klasyfikacja

Co to jest choroba przewlekła?

Za chorobę przewlekłą jest uznawana każda jednostka chorobowa, która cechuje się długim czasem trwania i wolnym postępem zmian chorobowych. Istnieje kilka definicji tego pojęcia, jednak wszystkie sprowadzają się do tego samego. Często wykorzystywana jest definicja WHO, według której chorobą przewlekłą jest jakiekolwiek zaburzenie bądź odchylenie od normy określanej jako zdrowie, które jest trwałe, pozostawia po sobie inwalidztwo albo powoduje nieodwracalne zmiany patologiczne lub wywołuje konieczność specjalnego postępowania rehabilitacyjnego bądź długiego czasu nadzoru czy opieki (wystarczy jedna z tych cech). Choroby przewlekłe bywają nazywane też chronicznymi.

Choroby przewlekłe – lista

Do chorób przewlekłych jest zaliczanych ok. 150 jednostek chorobowych, przez co nie sposób ich wszystkich tutaj wymienić. Dlatego skupimy się na tych, na które zapadalność jest największa.

Do najczęściej występujących chorób przewlekłych należą:

• choroby układu krążenia (choroba niedokrwienna serca, choroby mózgowo-naczyniowe, niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze, choroby naczyń mózgowych),
• przewlekłe choroby układu oddechowego (astma),
• choroby autoimmunologiczne (celiakia, toczeń rumieniowaty, choroba Leśniowskiego-crohna),
• nowotwory,
• cukrzyca,
• osteoporoza,
• padaczka,
• stwardnienie rozsiane,
• reumatoidalne zapalenie stawów,
• choroby psychiczne,
• HIV/AIDS,
• otyłość.

Wiele osób interesuje, czy depresja to choroba przewlekła. Istnieje pewien rodzaj depresji mającej charakter przewlekły – jest ona nazywana dystymią.

Choroby przewlekłe u dzieci

Zgodnie z danymi udostępnionymi przez GUS wśród dzieci w Polsce najczęściej występują takie choroby przewlekłe, jak:

• astma,
• alergia,
• cukrzyca,
• padaczka,
• choroby układu krążenia i serca,
• choroby nerek i układu moczowego,
• schorzenia narządu ruchu,
• zaburzenia lękowe,
• depresja.

Choroby przewlekłe – czynniki ryzyka

Przyczyn chorób przewlekłych jest wiele, a w przypadku niektórych jednostek chorobowych do dziś nie zostały one wyjaśnione. Istnieją jednak pewne czynniki ryzyka, które predysponują do wystąpienia chorób przewlekłych.

Do modyfikowalnych czynników sprzyjających rozwojowi chorób przewlekłych zalicza się:

• palenie papierosów,
• nadużywanie alkoholu,
• mała ilość ruchu lub brak aktywności fizycznej,
• niezdrowa dieta,
• życie w zanieczyszczonym środowisku.

Ponadto ryzyko rozwoju choroby przewlekłej zwiększa się wraz z wiekiem.

Objawy chorób przewlekłych

Choroby przewlekłe zazwyczaj nie dają żadnych charakterystycznych objawów. Szczególnie na początku pojawiają się niespecyficzne dolegliwości, które trudno z czymkolwiek powiązać, przez co niejednokrotnie są lekceważone. Wśród nich znajduje się m.in. zmniejszona wydolność fizyczna, przewlekłe zmęczenie, ból niewiadomego pochodzenia, stan podgorączkowy czy duszności. Z czasem mogą pojawić się bardziej typowe objawy, jednak to, jakie one będą, zależy już od konkretnego schorzenia.

Żadnych niepokojących objawów nie powinno się bagatelizować. W przypadku ich wystąpienia warto zgłosić się do lekarza i wykonać profilaktycznie badania.

Czy chorobom przewlekłym da się zapobiec?

Niestety nie zawsze. Można w pewnym stopniu ograniczyć ryzyko ich wystąpienia, stosując zdrową dietę i podejmując aktywność fizyczną. Bardzo ważne jest też unikanie nałogów. Zdarza się jednak, że choroba przewlekła dotyka osoby, które przestrzegają tych wszystkich zasad i prowadzą zdrowy styl życia. 

Autor: Redakcja