Choroba wieńcowa – co to jest?
Choroba wieńcowa to zespół chorobowy związany z występowaniem różnych objawów w obrębie organizmu, spowodowanych zaburzeniami przepływu krwi przez tętnice.
Choroba niedokrwienna serca wynika najczęściej z obecności blaszek miażdżycowych, które utrudniają przepływ substancji przez naczynia krwionośne (są pewnego rodzaju fizyczną przeszkodą). Zmniejszony dopływ krwi powoduje ograniczenie dostępu tlenu do poszczególnych narządów oraz ich niedokrwienie, co w konsekwencji może prowadzić do zawału mięśnia sercowego.
Zagrożenie zawałem pojawia się wówczas, gdy światło tętnicy zostaje mocno zawężone – niemal do 75% swojej średnicy. Objawy choroby wieńcowej można zaobserwować już wcześniej, choć niekiedy są bagatelizowane i kojarzone z innymi, mniej poważnymi dolegliwościami. Im wcześniej zostanie podjęte leczenie, tym większe szanse na wzmocnienie kondycji układu krwionośnego oraz mniejsze ryzyko zawału.
Choroba niedokrwienna serca – co ją wywołuje? Przyczyny
Główną przyczyną choroby wieńcowej oraz związanej z nią trudności w przepływie krwi są blaszki miażdżycowe, rozwijające się w przebiegu miażdżycy.
Blaszki miażdżycowe to nic innego jak cholesterol, którego nadmiar odkłada się w organizmie w postaci złogów. Złogi te tworzą się przede wszystkim pod wpływem niewłaściwej diety, bogatej w tłuszcze. Im większa ilość takich produktów w codziennym jadłospisie, tym większe złogi tworzą się w naczyniach krwionośnych. Duże blaszki miażdżycowe mogą całkowicie zablokować dopływ krwi, doprowadzając do zawału serca.
Czynniki sprzyjające chorobie wieńcowej to:
- niewłaściwa dieta, bogata w cukry, tłuszcze i wysokoprzetworzoną żywność;
- stres – podnosi ciśnienie krwi;
- używki, zwłaszcza alkohol i tytoń – osoby regularnie palące papierosy są niemal 2 razy bardziej narażone na rozwój tej choroby;
- nadciśnienie tętnicze – prowadzi do uszkodzenia śródnabłonka, co sprzyja rozwojowi zmian miażdżycowych; w związku z tym nadciśnienie stwarza ryzyko zawału serca i sprzyja występowaniu choroby wieńcowej;
- cukrzyca i otyłość brzuszna – osoby z cukrzycą lub nadwagą zwykle mają wysoki poziom cholesterolu, co zwiększa ryzyko choroby niedokrwiennej serca.
Oprócz tego na rozwój choroby wieńcowej bardziej narażeni są mężczyźni oraz osoby w starszym wieku. Spore ryzyko wystąpienia tego schorzenia pojawia się także u osób prowadzących siedzący tryb życia.
Co istotne, każdy z czynników ryzyka (oprócz cukrzycy) jest tzw. czynnikiem modyfikowalnym, co oznacza, że jest podatny na złagodzenie lub całkowite wyeliminowanie. W tym celu należy wprowadzić odpowiednie nawyki i zmienić dotychczasowy tryb życia.
Warto przeczytać: Czynniki ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego
Choroba wieńcowa – objawy. Co powinno wzbudzić niepokój?
Objawy choroby wieńcowej są dość zróżnicowane i początkowo łatwo je zbagatelizować. Przykładowo jednym z pierwszych symptomów jest szybsza męczliwość oraz zadyszka i trudność w złapaniu oddechu po wysiłku fizycznym. Takie objawy często są zrzucane na „słabą kondycję” i z tego powodu lekceważone.
Co ważne, choroba wieńcowa może występować w postaci stabilnej i niestabilnej (pierwsza z nich występuje znacznie częściej). Choroba wieńcowa stabilna powoduje takie objawy, jak:
- ból w klatce piersiowej, odczuwany jako dławienie, gniecenie czy pieczenie (nie jest to uczucie kłucia – jeśli takie się pojawia, może świadczyć o czymś innym, np. o zawale serca);
- ból ma charakter promieniujący – ból promieniuje z klatki piersiowej w kierunku gardła, szyi lub barku;
- duszności;
- uczucie niepokoju;
- kołatanie serca;
- nudności;
- zawroty głowy.
Cechą charakterystyczną postaci stabilnej jest to, że dolegliwości pojawiają się zwykle w trakcie wysiłku fizycznego lub bezpośrednio po nim oraz że mijają po pewnym czasie. Poza aktywnością fizyczną czynnikami sprzyjającymi wywołaniu tego zespołu objawów może być stres czy zbyt niska temperatura otoczenia. Napady choroby wieńcowej zdarzają się zwykle kilka razy w ciągu tygodnia.
Niestabilna choroba wieńcowa – co to? Objawy
Niestabilna choroba wieńcowa to nieco inna postać choroby niedokrwiennej serca. Schorzenie w tej postaci występuje znacznie rzadziej, jednak ma zdecydowanie wyższy stopień zaawansowania i cięższy przebieg niż postać stabilna.
W przebiegu niestabilnej choroby wieńcowej występują takie same objawy jak w przypadku stabilnej postaci, z jednym wyjątkiem – dolegliwości te mogą pojawiać się również w stanie spoczynku (czyli bez względu na to, czy występuje wysiłek fizyczny, czy nie).
Zasadniczą różnicą między obiema postaciami jest również to, że niestabilna choroba wieńcowa nie prowadzi do martwicy tkanek i nie powoduje zmian widocznych w EKG serca.
Jak długo można żyć z chorobą wieńcową?
Choroba niedokrwienna serca nie jest chorobą śmiertelną. Wiąże się z bardzo dużym ryzykiem zawału, jednak modyfikacja dotychczasowego trybu życia, zmiana diety, porzucenie nałogów i wprowadzenie większej aktywności fizycznej mogą skutecznie złagodzić przebieg schorzenia.
Z tą chorobą można długo żyć, o ile zadba się o prawidłowe nawyki oraz właściwe leczenie. Po wyciszeniu ostrych stanów chorobowych warto stosować odpowiednią profilaktykę.
Sprawdź: Piramida żywienia – zasady, aktywność fizyczna
Choroba wieńcowa – jak wykryć? Diagnoza
Podstawowym badaniem przy wszystkich schorzeniach związanych z chorobami serca jest EKG. Badanie to pozwala ocenić rzeczywistą pracę serca, określić m.in. poziom elektrolitów oraz jakość przesyłu impulsów elektrycznych w sercu. Dzięki temu diagnosta może wstępnie ocenić kondycję organów i zalecić dodatkowe badania, pogłębiające diagnozę. EKG pozwala wykryć zaburzenia rytmu pracy serca i przesyłu impulsów nerwowych.
W diagnostyce choroby wieńcowej wykonuje się również tzw. próbę wysiłkową. Jest to nic innego jak badanie EKG wykonywane w trakcie wysiłku fizycznego, np. podczas spaceru. Badanie to jest szczególnie istotne zwłaszcza w stabilnej chorobie wieńcowej, w której przebiegu objawy występują przede wszystkim podczas aktywności fizycznej.
Inne badania przeprowadzane w diagnozie zespołu wieńcowego to:
- echokardiografia serca – umożliwia uzyskanie całościowego obrazu struktur mięśnia sercowego, dzięki czemu pozwala wykryć m.in. miejsca, w których występuje zbyt niska kurczliwość;
- angio-tK – umożliwia uzyskane obrazu tętnic i naczyń krwionośnych.
W procesie diagnozowania zespołu wieńcowego wykonuje się również koronarografię. Badanie to pozwala wykryć miejsca, w których dochodzi do zwężenia tętnic. Dzięki temu możliwe jest przeprowadzenie zabiegu polegającego na wprowadzeniu do tętnic stentu.
Jak leczyć chorobę niedokrwienną serca?
Do leczenia choroby niedokrwiennej serca należy podejść kompleksowo. Przede wszystkim konieczna jest zmiana dotychczasowego trybu życia, rzucenie palenia oraz wprowadzenie odżywczej i niskotłuszczowej diety. Osobom z nadwagą zaleca się unormowanie masy ciała oraz – w przypadku występowania innych schorzeń – leczenie choroby podstawowej. Dopiero zmiana nawyków w połączeniu z leczeniem farmakologicznym może przynieść pożądane rezultaty.
Może Cię zainteresować: Jak rzucić palenie? Skuteczne sposoby na rzucanie palenia
Choroba wieńcowa i leczenie farmakologiczne
Leczenie farmakologiczne w chorobie wieńcowej polega przede wszystkim na przyjmowaniu takich leków, jak kwas acetylosalicylowy, beta-bloker oraz statyna.
Przy napadach choroby specjaliści zalecają zażycie nitrogliceryny pod język, co pozwala złagodzić objawy. Substancja ta pomaga jednak jedynie na doraźne problemy spowodowane chorobą – nie jest stosowana do leczenia samej choroby niedokrwiennej.
W bardzo zaawansowanych stanach, gdy organizm pacjenta jest odporny na leczenie farmaceutyczne lub dochodzi do ostrego przebiegu choroby, pacjentom może zostać zalecona angioplastyka. Angioplastyka wieńcowa polega na implementacji stentu w obrębie tętnicy, co pozwala ponownie rozszerzyć jej światło i zwiększyć przepływ krwi.
Jeśli zmiany wieńcowe dotyczą kilku naczyń, to wówczas chirurgicznym rozwiązaniem problemu są by-passy, czyli pomosty aortalno-wieńcowe.
Choroba wieńcowa – czy leczenie naturalne ma sens?
Choroba wieńcowa wymaga leczenia farmakologicznego oraz świadomego i zdrowego trybu życia. Warto jednak wdrożyć domowe metody jako sposób na wsparcie leczenia medycznego. Do metod naturalnych zalicza się przede wszystkim picie ziół. W przypadku tej dolegliwości szczególnie poleca się serdecznik pospolity, głóg i miłorząb japoński.
Zalecenia dietetyczne w stabilnej chorobie wieńcowej – jak się odżywiać?
Dieta w chorobie wieńcowej musi być przede wszystkim odżywcza, dobrze zbilansowana i niskotłuszczowa. Należy z niej wyeliminować przetworzoną żywność, fast foody i słodycze. Powinno się również zrezygnować z tłustych potraw. Warto za to postawić na dużą ilość świeżych warzyw i owoców oraz pełnoziarniste produkty (kasze, mąkę, pieczywo).
Choroba wieńcowa – jak wygląda profilaktyka?
Profilaktyka choroby wieńcowej dotyczy zarówno właściwego odżywiania, jak i m.in. wdrożenia aktywności fizycznej. Jej intensywność oraz rodzaj należy dopasować do własnych możliwości i upodobań. Warto pamiętać, że każdy ruch ma pozytywny wpływ na organizm – korzyści przyniosą choćby regularne spacery. Oprócz tego należy unikać stresu i dbać o jakość snu.
Polecamy artykuł: Cholesterol – norma, dobry i zły cholesterol (HDL, LDL), jak obniżyć poziom cholesterolu
Autor: Redakcja
