Uzależnienie od papierosów – czym jest i skąd się bierze?
Uzależnienie od papierosów to przede wszystkim nałóg związany z ich podstawową substancją – nikotyną. Nikotyna ma właściwości psychoaktywne, co oznacza, że bezpośrednio oddziałuje na pracę układu nerwowego. Co istotne, w organizmie funkcjonują tzw. receptory nikotynowe, stymulowane w kontakcie z substancją. Ich drażnienie (w wyniku palenia papierosów) powoduje wzrost aktywności i zwiększenie koncentracji. Dlatego też papierosy mogą być kuszącą opcją dla wielu osób sięgających po te używki np. w chwilach stresu.
Im częściej dostarczamy sobie nikotyny, tym większe rośnie zapotrzebowanie na tę substancję. Wynika to z faktu, że pobudzona zostaje produkcja nowych receptorów nikotynowych, a więc wymagana jest większa ilość substancji psychoaktywnej do ich stymulacji.
Czytaj także: Czy e-papierosy są szkodliwe? Papierosy elektroniczne a wpływ na zdrowie
Dwa wymiary uzależnienia – dlaczego trudno przestać palić?
Rzucenie palenia to dla osób uzależnionych duże wyzwanie. Nałóg ten jest o tyle trudny do zwalczenia, że ma wymiar nie tylko fizyczny, lecz bardzo często również behawioralny.
Uzależnienie fizyczne
Uzależnienie fizyczne wiąże się z przyzwyczajeniem się organizmu do danej substancji i większego zapotrzebowania na jej obecność. W organizmie rozwija się tolerancja na nikotynę, a jej odstawienie powoduje gwałtowne objawy, określane jako głód nikotynowy.
Uzależnienie behawioralne
Palenie papierosów może mieć również wymiar uzależnienia behawioralnego. Ze względu na oddziaływanie nikotyny na układ nerwowy substancja ta może przynosić chwilę ukojenia w stresujących sytuacjach oraz pobudzać organizm do większej koncentracji. Z tego względu papierosy często goszczą u osób zmagających się z silnym stresem, np. w pracy. Nikotyna zapewnia przyjemne odczucia w tych chwilach, co powoduje chęć sięgnięcia po papierosa w kolejnej stresującej sytuacji.
Poza tym papierosy są niekiedy postrzegane jako element ułatwiający nawiązywanie relacji i zacieśnianie więzi, np. podczas spotkań ze znajomymi. Palenie papierosów może być też nawykiem wyniesionym z domu rodzinnego.
Właśnie dlatego walka z nałogiem jest trudna i wymagająca – planując ją, należy wziąć pod uwagę zarówno reakcje organizmu, które z pewnością wystąpią, jak i pewne mechanizmy behawioralne oraz utarte schematy związane z papierosami. Pod kątem uzależnienia behawioralnego często poleca się nikotynową terapię zastępczą.
Sprawdź: Palenie tytoniu i nikotynizm – objawy, skutki, leczenie
Jakie są skutki zdrowotne palenia papierosów?
Dym papierosowy, wdychany prosto do płuc, zawiera tysiące szkodliwych substancji. O ile przy jednorazowym kontakcie organizm może sprawnie usunąć toksyny, o tyle w przypadku regularnego palenia papierosów nie jest to możliwe. W związku z tym ciągłe przyjmowanie nikotyny może mieć poważne skutki zdrowotne, w postaci:
- POChP – przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, związanej z trwałym ograniczeniem przepływu powietrza w płucach;
- większego ryzyka zawału serca i niedotlenienia mózgu;
- paradontozy (dym tytoniowy negatywnie wpływa na kondycję zębów i całej śluzówki jamy ustnej, co w konsekwencji może spowodować rozwój tej choroby);
- nowotworów o różnym charakterze;
- miażdżycy;
- gruźlicy;
- astmy oskrzelowej;
- wrzodów żołądka;
- problemów z płodnością.
Oprócz tego osoby uzależnione od nikotyny mają pogorszony zmysł węchu i smaku, tendencję do napadowego kaszlu oraz gorszą kondycję fizyczną. Palacze mogą również odczuwać bóle w klatce piersiowej, drżenie mięśni i mieć napady duszności.
Czytaj więcej: Płuca palacza – przyczyny, wygląd, oczyszczanie
Objawy uzależnienia – jak rozpoznać nikotynizm? Czym jest głód nikotynowy?
Objawy uzależnienia od papierosów to przede wszystkim odczuwany głód nikotynowy. Pojawia się on w momencie, gdy organizm zbyt długo nie otrzymuje pożądanych substancji psychoaktywnych, w tym przypadku – nikotyny.
Wówczas pojawiają się reakcje fizjologiczne w postaci:
- kłopotów z koncentracją;
- wzmożonej nerwowości, rozdrażnienia i irytacji;
- frustracji, a nawet agresji;
- bólu głowy;
- lęku i niepokoju.
Przy głodzie nikotynowym mogą wystąpić także dolegliwości ze strony układu pokarmowego, np. nudności. Nałogowi palacze po odstawieniu nikotyny mogą również odczuwać wzmożony apetyt (stąd wynika obawa przed przybraniem na wadze po rzuceniu palenia).
Skorzystaj z Programu Moje Zdrowie już dziś!
Zadzwoń 800 800 390 i umów się na badania
Jak oczyszczają się płuca po rzuceniu palenia?
Płuca osoby uzależnionej od nikotyny nie są w stanie na bieżąco usuwać nadmiaru szkodliwych substancji. Narząd zmienia barwę na nieco ciemniejszą – wszystko za sprawą substancji smolistych. Szkodliwe związki chemiczne upośledzają pracę płuc i dróg oddechowych, co utrudnia m.in. przepływ powietrza i może powodować zaleganie śluzu.
Płuca po rzuceniu palenia nieco się regenerują – przede wszystkim zmniejsza się obrzęk spowodowany stanem zapalnym (rozwija się on w wyniku kontaktu z substancjami drażniącymi). Po odstawieniu nikotyny może nasilić się kaszel, jednak zwykle jest to pozytywny objaw – świadczy o tym, że aktywność rzęsek została pobudzona, a więc oczyszczają one płuca z zanieczyszczeń oraz śluzu. Płuca oczyszczają się przez ok. 9 miesięcy od momentu rzucenia palenia.
Jak skutecznie rzucić palenie?
Aby skutecznie rzucić palenie papierosów, trzeba przede wszystkim zaplanować odwyk. Należy wziąć pod uwagę głód nikotynowy, który z pewnością wystąpi. Nie należy wprowadzać odwyku w czasie ważnych wydarzeń czy np. natłoku obowiązków. Wystąpienie symptomów głodu nikotynowego w połączeniu z dużym stresem może spowodować ponowne sięgnięcie po papierosa.
Nikotynowa terapia zastępcza – na czym polega?
Jednym ze skuteczniejszych sposobów na rzucenie palenia jest tzw. nikotynowa terapia zastępcza. Polega ona na podawaniu nikotyny przy stopniowym zmniejszaniu jej dawki. Dzięki temu organizm nie jest narażony na sytuację gwałtownego odstawienia nikotyny, tylko stopniowo przyzwyczaja się do coraz mniejszej jej ilości.
Nikotynowa terapia zastępcza to nic innego jak sięganie po specjalne gumy do żucia, plastry czy pastylki pomagające w walce z nałogiem.
Może Cię zainteresować: Środki wspierające rzucanie palenia. Jakie leki na rzucanie palenia wybrać?
Jak rzucić palenie – domowe sposoby
Wśród domowych sposobów wspomagających walkę z nałogiem poleca się picie ziół. Szczególnie pomocne rośliny to m.in.:
- szyszki chmielu;
- dziurawiec;
- melisa.
Rośliny te są znane ze swoich właściwości wyciszających i uspokajających, dlatego dobrze sprawdzą się w pierwszych dniach odwyku, gdy pojawia się nadmierna nerwowość i rozdrażnienie.
Oprócz tego warto stosować zioła wspomagające oczyszczanie organizmu, takie jak np. dziewanna. Pomagają one w szybszej regeneracji rzęsek i pozbyciu się nadmiernych toksyn z płuc.
Co jeszcze można zrobić, by zerwać z nałogiem?
Oprócz nikotynowej terapii zastępczej w walce z nałogiem pomocna może być psychoterapia. Zalecana jest szczególnie wtedy, gdy nałóg był jedną z metod radzenia sobie ze stresem i napięciem. Terapeuta pomaga pacjentowi przejść przez ten trudny czas oraz zbudować nowe schematy myślowe, tak aby osoba uzależniona mogła świadomie zwalczyć chęć sięgnięcia po papierosy. Dodatkowo pacjent uczy się zdrowych sposobów na radzenie sobie ze stresem.
Decydując się na zerwanie z nałogiem, warto także wybrać się do lekarza rodzinnego. Na takiej wizycie lekarz może przepisać leki ułatwiające rzucenie palenia, dostępne tylko na receptę.
Inną metodą jest skorzystanie z biorezonansu magnetycznego, mającego wspomóc oczyszczanie organizmu z toksyn i wygasić odczuwany głód nikotynowy. Skuteczność leczenia nałogu z użyciem biorezonansu magnetycznego jest dość wysoka i niekiedy wymaga tylko jednego zabiegu. Warto jednak pamiętać, że duże znaczenie mają czynniki indywidualne, a więc u niektórych osób konieczne może być powtórzenie zabiegu.
Jak oczyścić organizm po rzuceniu palenia?
Aby oczyścić organizm po rzuceniu palenia, należy przede wszystkim na pewien czas odstawić wszystkie inne używki, np. alkohol. Podstawą jest także dobre nawodnienie organizmu – należy pić minimum 1,5 litra wody dziennie. Poza tym warto zadbać o dietę i wyeliminować z niej przetworzoną żywność oraz produkty bogate w cukry. Oczyszczanie organizmu można wspomóc piciem herbatek ziołowych, np. na bazie dziewanny.
Nikotyna znacznie pogarsza funkcjonowanie płuc, dlatego zalecana jest również świadoma praca z głębokim oddechem. Regularne ćwiczenia oddechowe przynoszą wiele korzyści, m.in. pozwalają wyciszyć organizm, wzmocnić odporność i poprawić pracę układu krwionośnego.
Polecamy artykuł: Czy e-papierosy są szkodliwe? Papierosy elektroniczne a wpływ na zdrowie
Autor: Redakcja
