Palenie tytoniu i nikotynizm – objawy, skutki, leczenie

Nikotynizm – definicja

Według Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów zdrowotnych ICD-10 nikotynizm to uzależnienie od nikotyny, substancji zawartej w papierosach. Nikotyna powoduje pobudzenie receptorów nikotynowych, które uwalniają hormon szczęścia – dopaminę. Należy pamiętać, że nikotynizm jest uzależnieniem, co oznacza, że wymaga leczenia. Nieleczony nałóg może prowadzić do ciężkich chorób, a nawet nowotworów.

Kryteria nikotynizmu

Aby rozpoznać uzależnienie od nikotyny, należy spełnić 3 z 6 kryteriów:

• Głód nikotynowy – bardzo silna potrzeba zapalenia papierosa.
• Potrzeba coraz większej dawki nikotyny, aby osiągnąć satysfakcję z zapalenia papierosa.
• Objawy odstawienia nikotyny, czyli drażliwość, osłabienie, senność w przypadku niemożności zapalenia.
• Zaniedbywanie innych aktywności, nauki czy hobby z powodu palenia.
• Zwiększanie liczby papierosów bądź częstotliwości palenia bez kontroli nad tym.
• Palenie mimo świadomości negatywnych konsekwencji zdrowotnych i społecznych.

Statystyka nikotynizmu

Mimo że młodzi ludzie palą coraz rzadziej oraz częściej decydują się na ograniczenie bądź rzucenie palenia, to na świecie dalej jest bardzo wielu palaczy. Statystyki mówią, że z uzależnieniem zmaga się nawet co czwarty Polak; w 2015 roku około 25% ludzi paliło papierosy. Jest to bardzo duży odsetek, biorąc pod uwagę, jakie skutki może mieć nikotynizm. Może prowadzić nawet do śmierci!

Nikotynizm jest głównym czynnikiem przedwczesnych zgonów w Polsce, a w Europie powoduje rocznie około 600 tysięcy zgonów.

Jak wygląda uzależnienie od nikotyny?

Nikotyna jest środkiem psychoaktywnym. Oznacza to, że wpływa na ośrodkowy układ nerwowy, łącząc się z receptorami nikotynowymi, i powoduje wyrzut dopaminy, która jest hormonem szczęścia. Oprócz tego powoduje wzrost adrenaliny oraz ciśnienia. Właśnie z tego powodu uzależnia, ponieważ powoduje krótkotrwałe poczucie szczęścia. Do mózgu dociera już w 7 sekund od momentu zaciągnięcia się dymem papierosowym, a w organizmie pozostaje około 2 godziny. Po upływie tego czasu mózg odczuwa potrzebę kolejnej dawki nikotyny.

Nikotynizm – objawy

Palenie tytoniu jest równie silnym uzależnieniem jak uzależnienie od narkotyków. Walka z uzależnieniem jest bardzo trudna i wymaga dużego zaangażowania. Rzucając palenie, trzeba walczyć z takimi objawami, jak:

• problemy z koncentracją,
• głód nikotynowy,
• bezsenność bądź nadmierna senność,
• lęk,
• rozdrażnienie,
• depresja.

Bardzo często wzrasta też apetyt, a co za tym idzie – masa ciała. Można także odczuwać spadki ciśnienia, zwolnienie akcji serca czy objawy ze strony układu pokarmowego.

Czytaj także: Czy e-papierosy są szkodliwe? Papierosy elektroniczne a wpływ na zdrowie

Skutki nikotynizmu

Nikotynizm ma bardzo szkodliwy wpływ na ludzkie zdrowie. Może prowadzić do rozwoju nowotworów płuc, krtani bądź jamy ustnej, udaru mózgu czy choroby niedokrwiennej serca, a nawet rozedmy płuc. Oprócz tego mówi się, że palenie tytoniu może dwukrotnie zwiększać ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego, a ryzyko zgonu – trzykrotnie.

Już mała dawka nikotyny ma wpływ na organizm. Powoduje wzrost ciśnienia, tachykardię, wzrost częstości oddechów, a nawet wzrost aktywności jelit. Za te negatywne skutki w organizmie odpowiada nie tylko nikotyna, ale także inne szkodliwe substancje znajdujące się w papierosach.

Palenie bierne

Palacze bardzo często zapominają o tym, że dym papierosowy wpływa też na osoby z ich otoczenia, szczególnie dzieci. Wykazano związek pomiędzy paleniem biernym a występowaniem chorób układu oddechowego. Według WHO narażenie na dym nikotynowy może być tak samo niebezpieczne jak palenie czynne i może prowadzić do występowania objawów astmy, zapalenia ucha środkowego, podrażnienia dróg oddechowych, a nawet wystąpienia zespołu nagłej śmierci niemowląt.

Czytaj więcej: Płuca palacza – przyczyny, wygląd, oczyszczanie

Odstawienie nikotyny i leczenie

W rzucaniu palenia mogą pomóc środki farmakologiczne. Proces ten wymaga jednak bardzo dużej samokontroli oraz wytrwałości. Palenie okazyjne przeważnie prowadzi do powrotu do nałogu.

Sposoby leczenia nikotynizmu:

• leczenie farmakologiczne,
• środki zawierające mniejsze ilości nikotyny,
• akupunktura,
• hipnoza,
• psychoterapia.

Korzyści z rzucenia palenia

W procesie rzucania palenia warto uświadomić sobie, jakie korzyści zdrowotne oraz finansowe płyną z rozstania z nałogiem. Po 20 minutach od wypalenia ostatniego papierosa spada tętno oraz ciśnienie, a w ciągu kilku godzin poziom tlenu we krwi znacznie wzrasta. Stopniowo poprawia się wydolność układu oddechowego i zmniejsza się ryzyko choroby niedokrwiennej serca.

Autor: Redakcja