Chyba nikomu nie trzeba udowadniać, że palenie jest szkodliwe. Fakty mówią same za siebie. Tytoń może przyczynić się do rozwoju 20 rodzajów nowotworów. Palenie zabija 600 tysięcy Europejczyków rocznie. Dlatego trzeba jak najszybciej pożegnać się z dymkiem. Gdy silna wola zawodzi, warto sięgnąć po środki wspierające rzucanie palenia.
Nałóg palenia
Palenie to bardzo silny nałóg, którego większość palących nie jest w stanie samodzielnie pokonać, chociaż jak wskazują badania nawet 80 proc. palaczy chciałoby pożegnać się z papierosami na zawsze. Rzucenie palenia to popularne postanowienie noworoczne. Niestety najczęściej zakończone fiaskiem już w pierwszych tygodniach stycznia.
Co się dzieje po odstawieniu nikotyny?
Odstawienie nikotyny, będącej jedną z najmocniej uzależniających substancji, jest dla palacza bardzo nieprzyjemne. Skutki odstawienia odczuwa się zarówno pod względem psychologicznym, jak i fizycznym. Dzieje się tak, ponieważ centralny układ nerwowy reaguje na nagły brak nikotyny.
Najczęstsze objawy abstynencji to:
- głód nikotynowy,
- spadek nastroju,
- drażliwość,
- frustracja,
- trudności ze skupieniem się,
- agresja,
- niepokój,
- bezsenność,
- nadmierna senność,
- lęk.
Mogą pojawić się również:
- nadmierny apetyt,
- bóle głowy,
- drżenie mięśni,
- problemy trawienne.
Objawy te najsilniej odczuwane są 1-3 dni po odstawieniu nikotyny, po miesiącu wiele z nich ustępuje.
Rzucanie palenia
Pożegnanie z nałogiem nie jest łatwe i opiera się w głównej mierze na silnej woli osoby, która chciałaby przestać palić. Często nie udaje się za pierwszym razem, dopiero kolejna próba przynosi zamierzony efekt.
Jak można sobie pomóc, by nieustannie nie myśleć o papierosie?
- gdy czujesz silną chęć zapalenia, zajmij się czymś – wyjdź na rower, zadzwoń do znajomych, poczytaj itd.,
- poinformuj innych, że przestałeś palić,
- miej świadomość, że pierwsze dni po odstawieniu nikotyny są najtrudniejsze, gdy je przetrwasz, powinno być trochę łatwiej, przygotuj się jednak psychicznie na dość długą walkę,
- zajmij czymś ręce – może być to np. piłeczka antystresowa lub długopis; jeżeli musisz sięgnąć po przekąski, zadbaj o to, aby były zdrowe i niskokaloryczne (np. pestki słonecznika, warzywa pokrojone w paski) – inaczej możesz szybko przybrać na wadze,
- unikaj miejsc i sytuacji, które kojarzą się z paleniem, spotykaj się ze znajomymi, którzy nie palą.
Jakie leki na rzucanie palenia?
Silna wola to czasami za mało. By wyjść z nałogu niekiedy trzeba wspomóc się lekami na rzucanie palenia, by złagodzić objawy występujące po odstawieniu tytoniu. Ale uwaga – specjaliści powtarzają, że powinny one pełnić rolę pomocniczą, bowiem to przez uzależnienie psychiczne, a nie fizyczne, częściej wracamy do nałogu palenia.
Na rynku można dostać leki na rzucenie palenia, w następujących formach:
- tabletki,
- plastry,
- gumy do żucia,
- spraye do nosa,
- spraye do jamy ustnej,
- inhalatory.
Jaki więc środek na rzucanie palenia wybrać? Zacznijmy od tego, że wśród dostępnych preparatów wyróżniamy:
- leki na receptę,
- leki bez recepty.
Leki na rzucenie palenia bez recepty:
- nikotyna,
- cytyzyna.
Leki na rzucenie palenia na receptę:
- wareniklina,
- bupropion.
Leki bez recepty na rzucanie palenia
Nikotyna i cytyzyna w lekach dostępnych bez recepty to dwie różne substancje, działające w odmienny sposób.
Nikotyna
Nikotynowa terapia zastępcza to inaczej stopniowe zmniejszanie dawek nikotyny, czyli tej samej substancji, od której palacz jest uzależniony. Niewielkie ilości nikotyny można przyjmować w formie tabletek, plastrów, gum do żucia czy inhalacji. Preparaty te pomagają zmniejszyć odczuwanie głodu nikotynowego. Można je stosować do kilkunastu tygodni.
Cytyzyna
Ma działanie podobne do nikotyny. Stosujemy jednak substancję od której nie jesteśmy uzależnieni. Podobnie jak niktotyna, cytyzyna zmniejsza odczuwanie głodu nikotynowego. Kuracja tą substancją trwa najczęściej ok. 25 dni. Występuje ona głównie w formie tabletek. Na samym początku kuracji mogą pojawić się łagodne skutki uboczne, np. ze strony układu pokarmowego.
Leki na receptę na rzucanie palenia
Osoba rzucająca palenie może wybrać również preparaty z substancjami dostępnymi na receptę: wareniklinę czy bupropion.
Wareniklina
Uważana za jedną z najskuteczniejszych substancji ułatwiających rzucenie palenia. To organiczny związek chemiczny, łączący się z receptorami nikotynowymi w naszym mózgu. Zastępuje on działanie nikotyny. Efektem jest zmniejszenie ilości wydzielanej dopaminy – ta z kolei odpowiada za przyjemność, jaką czujemy po tym jak zapalimy. Dzięki wareniklinie złagodzony zostaje głód nikotynowy i inne dolegliwości związane z odstawieniem.
Substancja ta uważana jest za bezpieczną, może jednak wywoływać skutki uboczne, takie jak:
- biegunka,
- nudności,
- wymioty,
- wzdęcia,
- zaburzenia smaku,
- suchość w jamie ustnej,
- bóle głowy,
- uczucie zmęczenia,
- bezsenność.
Terapia warenikliną trwa zazwyczaj ok. trzech miesięcy.
Bupropion
Bupropion to natomiast organiczny związek chemiczny należący do grupy katynonów. To lek przeciwdepresyjny, łagodzi on niektóre nieprzyjemne objawy, które pojawiają się po odstawieniu nikotyny.
Jednak podczas zażywania tej substancji mogą pojawić się takie objawy niepożądane jak:
- suchość w jamie ustnej,
- bezsenność,
- nadciśnienie tętnicze,
- nadmierna potliwość,
- drgawki.
