Powikłania po grypie – jak rozpoznać? Najczęstsze powikłania po grypie

Grypa – jak ją rozpoznać?

Grypa to choroba, którą można zarazić się drogą kropelkową lub przez bezpośredni kontakt z zarażonym pacjentem. Okres wylęgania choroby jest stosunkowo szybki. Szacuje się, że do jej rozkwitu dochodzi już po 18-36 godzinach od kontaktu z wirusem.

Do charakterystycznych objawów grypy należą:

• gorączka nawet do 40 stopni,
• dreszcze i uczucie zimna,
• poty,
• osłabienie i rozbicie,
• bóle mięśniowo-kostne,
• suchy kaszel i ból gardła.

Grypa w większości przypadków ma łagodny przebieg i ustępuje samoistnie w ciągu 10-14 dni. W tym czasie chory powinien pozostać w domu, by nie przenosić wirusa dalej. Zazwyczaj poza leczeniem objawowym (środki obniżające temperaturę bądź łagodzące kaszel i ból gardła) lekarz nie przepisuje żadnych lekarstw.

Kogo najczęściej dotyczą powikłania po grypie?

Na grypę może zachorować każdy. Jej wirus mutuje tak często, że chorowanie na nią nawet co roku nie powinno nikogo dziwić. Istnieje jednak grupa osób, która obarczona jest większym ryzykiem powikłań pogrypowych. Należą do niej:

• osoby powyżej 65 roku życia,
• dzieci (zwłaszcza do 2 roku życia),
• kobiety w ciąży,
• osoby po udarach i zawałach,
• osoby otyłe,
• cukrzycy,
• osoby chorujące przewlekle (choroby układu oddechowego, układu krążenia, choroby nerek czy wątroby).

Grypa – kiedy możemy mówić o powikłaniach?

Grypę bezwzględnie należy leczyć. Odpowiednie nawodnienie organizmu w czasie choroby, sen i odpoczynek czy dodatkowe wsparcie lekami przeciwgorączkowymi to podstawa. Standardowe leczenie grypy powinno trwać koło 7-10 dni. Warto jednak wiedzieć, że uczucie zmęczenia może towarzyszyć pacjentowi nawet do trzech tygodni po przebytej chorobie.

Nieleczona bądź bagatelizowana grypa, może powodować bardzo groźne dla zdrowia i życia powikłania. Jeśli zatem po kilku pierwszych dniach choroby pacjent nie widzi znaczącej poprawy stanu zdrowia, a temperatura nie odpuszcza, warto udać się do lekarza. Możliwe, że mogło dojść do powikłań pogrypowych.

Warto wiedzieć: Grypa typu A – jak rozpoznać zakażenie?

Statystyka śmiertelności powikłań po grypie

W trakcie sezonu jesienno-zimowego grypa należy do najgroźniejszych chorób zakaźnych w krajach rozwiniętych – oznacza to, że jest odpowiedzialna za więcej zgonów i hospitalizacji niż inne choroby zakaźne. Śmiertelność na skutek powikłań po grypie nieustannie znajduje się na szczycie listy zgonów. Według różnych źródeł szacuje się, że w zależności od sezonu grypa odpowiada za 0,1 – 0,5 proc. zgonów — co znaczy, że umiera od 1 do 5 na 1000 osób, które zachorowały. Wskaźnik ten osiąga 1 procent w przypadku pacjentów powyżej 65. roku życia.

Jakie powikłania może nieść grypa?

Do najczęstszych powikłań po grypie należą:

• zapalenie ucha środkowego,
• zapalenie płuc i oskrzeli,
• zapalenie zatok,
• niewydolność krążenia w tym zapalanie mięśnia sercowego,
• zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
• zapalenie osierdzia,
• zapalenie stawów,
• zapalenie mózgu,
• sepsa,
• niewydolność wielonarządowa.

Najczęstsze powikłania po grypie: zapalenie płuc

Statystyki dowodzą, że zapalenie płuc jest jednym z najczęstszych powikłań po grypie. Ponieważ objawy są podobne do samej grypy, nie zawsze pacjent podejrzewa, że mogło dojść do powikłań. Jeśli po kilku dniach względnie stałej, acz podwyższonej temperatury chory zaczyna nagle wysoko gorączkować, a objawom tym towarzyszą dreszcze, mogło dojść u pacjenta do zapalenia płuc. Choroba ta nie zawsze jest łatwa do rozpoznania w badaniu osłuchowym, nie zawsze też zmiany będą widoczne w obrazie RTG. Jeśli pacjent skarży się na początkowo suchy i męczący, a w dalszej fazie mokry, uporczywy kaszel, któremu towarzyszy gorączka, lekarz powinien zlecić badanie CRP. Jego wynik potwierdzi czy doszło do zapalenia płuc na tle wirusowym, czy bakteryjnym i dzięki temu odpowiednio pokieruje dalszym leczeniem. W większości przypadków zapalenie płuc ustępuje po podaniu antybiotyku.

Czytaj też: Zapalenie oskrzeli – objawy, rodzaje, jak leczyć?

Najczęstsze powikłania po grypie: ostre zapalenie ucha

To jedno z bardziej bolesnych powikłań – zapalenie ucha występuje nagle i charakteryzuje się intensywnym bólem ucha, który wzmaga się przy każdym ruchu głową. Do powikłania dochodzi, gdy wirusy z gardła poprzez trąbkę Eustachiusza przeniosą się do ucha środkowego i tam wywołają silny stan zapalany. Nieznośny ból ucha, zapchany nos i zatoki, ból głowy i wysięk z ucha to charakterystyczne objawy ostrego zapalenia ucha środkowego. W ekstremalnych przypadkach ostre zapalenie ucha może powodować głuchotę – czasową lub trwałą, dlatego objawów zapalenia ucha nie należy lekceważyć.

Lekarz po opisaniu przez pacjenta dolegliwości zapewne trafnie może już postawić diagnozę, zawsze jednak należy ją potwierdzić w badaniu laryngologicznym. Leczenie zapalenia ucha środkowego opiera się na podaniu odpowiedniego antybiotyki, a także leczeniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym.

Czytaj także: Osłabienie po grypie – jak się wzmocnić? Ile trwa, objawy, co stosować na powikłania po grypie

Najczęstsze powikłania po grypie: niewydolność krążeniowa

Jeśli w trakcie lub po przebytej grypie stan pacjenta niewiele się poprawia, a uczucie duszności w klatce piersiowej wyraźnie się wzmaga, należy zwrócić się o pomoc do lekarza – być może są to pierwsze objawy niewydolności krążeniowej. Dusznościom zazwyczaj towarzyszy uczucie ciężaru leżącego na klatce piersiowej chorego, a także obrzęk ciała na skutek zatrzymania wody w organizmie. Niewydolność krążeniowa to stan, w którym przez serce przepływa niewystarczająca ilość krwi, skutkiem czego zachwiana zostaje gospodarka krwią między narządami wewnętrznymi. To jedno z najcięższych powikłań po grypie i zawsze wymaga interwencji lekarza.

Więcej informacji: Niewydolność krążenia – przyczyny, objawy, leczenie

Najczęstsze powikłania po grypie: zespół Guilliana-Barre

Charakterystycznym objawem tej choroby jest postępujące osłabienie mięśni kończyn dolnych, które finalnie może przerodzić się w niedowład. Zespół Guilliana-Barre nazywany inaczej bywa ostrą zapalną polineuropatią i rozwija się nawet do 3 tygodni po stwierdzeniu u pacjenta grypy. Wirus grypy ma zdolność aktywacji komórek autoimmunologicznych choroby, na skutek czego uszkodzeniu ulegają nerwy rdzeniowe pacjenta. Zespół Guilliana-Barre wymaga leczenia szpitalnego, warto jednak wiedzieć, że mniej więcej u połowy pacjentów niedowładu nie udaje się cofnąć mimo wprowadzenia szybkiego leczenia i rehabilitacji

Najczęstsze powikłania po grypie: chore serce i zapalenie mięśnia sercowego

To jedno z najbardziej podstępnych powikłań pogrypowych – często kompletnie nie daje o sobie znać, a niestety nieleczone może prowadzić do zapalenia osierdzia, zawału czy zgonu. Do typowych objawów zapalenia wsierdzia należą: stany podgorączkowe, płytki oddech i duszności, kołatanie serca i zaburzenie rytmu jego pracy, ból w klatce piersiowej, a nawet utrata przytomności. To powikłanie, które rozwija się niezwykle szybko i często daje o sobie znać, gdy pacjent wymaga już wezwania szpitalnego zespołu ratunkowego. Mylnie przyjmuje się, że to powikłanie dotykające wyłącznie starsze osoby. Coraz częściej nieleczona i bagatelizowana grypa powoduje zapalenie mięśnia sercowego, a nawet zgon u osób pomiędzy 25, a 40 rokiem życia.

Powikłania po grypie a ciąża

Grypa to choroba, której kobiety w ciąży powinny unikać szczególnie – zwłaszcza te w pierwszym trymestrze. Organizm kobiety w ciąży jest wyjątkowo wrażliwy i podatny na infekcje, które poważnie mogą zagrażać życiu i zdrowiu rozwijającemu się pod sercem dziecku. To również dla kobiety okres wzmożonych, ewentualnych powikłań pogrypowych dlatego tak ważne jest unikanie kontaktu z osobami mającymi jakiekolwiek objawy infekcji. Nieleczona grypa w okresie ciąży może znacznie przyspieszyć rozwiązanie lub przyczynić się do poronienia. Gdy tylko ciężarna podejrzewa zachorowanie na grypę, powinna jak najszybciej skontaktować się z lekarzem w celu dobrania odpowiedniego leczenia.

Czytaj też: Przeziębienie w ciąży – objawy i leczenie. Jak zapobiegać przeziębieniu w trakcie ciąży?

Jak uniknąć powikłań po grypie?

Chociaż grypa w większości przypadków ma łagodny przebieg, pod żadnym pozorem nie należy jej bagatelizować. Niewyleczona i przechodzona grypa to prosta droga do powikłań. Żeby uniknąć powikłań po grypie należy stosować się do zaleceń lekarza, pozwolić sobie przez kilka dni na odpoczynek i sen, a wszelkie dolegliwości łagodzić lekami przeciwgorączkowymi. Niektóre badania donoszą, że wdrożenie leczenia przeciwwirusowego pomaga zmniejszyć do minimum ryzyko powikłań. Powinno być ono jednak rozpoczęte do 48 godzin od wystąpienia pierwszych objawów, co nie zawsze jest zwyczajnie możliwe. Niepodważalnie jednak to unikanie kontaktu z osobą chorą, a także szczepienia przeciw grypie stanowią najlepszą barierę przed zachorowaniem i późniejszymi ewentualnymi powikłaniami.

Autor: Redakcja