Szczepionki przeciw COVID-19
Obecnie w krajach Unii Europejskiej dopuszczone do obrotu są następujące szczepionki:- Comirnaty firmy Pfizer i BioNTech – szczepionka mRNA, dwudawkowa;
- Spikevax firmy Moderna – szczepionka mRNA, dwudawkowa;
- Vaxzevria firmy AstraZeneca – szczepionka wektorowa, dwudawkowa;
- Janssen firmy Johnson & Johnson – szczepionka wektorowa, jednodawkowa;
- Nuvaxovid firmy Novavax – szczepionka podjednostkowa, dwudawkowa.
Która szczepionka jest najlepsza?
Zgodnie z zaleceniami amerykańskiego Centers for Disease Control and Prevention (CDC) w większości przypadków preferowane są szczepionki mRNA. Należy jednak pamiętać, że zaszczepienie się każdą ze szczepionek – również szczepionką wektorową czy podjednostkową – przynosi większe korzyści zdrowotne niż rezygnacja ze szczepienia.Odporność po szczepieniu trwa dłużej i jest silniejsza niż odporność po przechorowaniu COVID-19, dlatego szczepienie jest rekomendowane również ozdrowieńcom.
Skuteczność szczepionek przeciw COVID-19
Na łamach „New England Journal of Medicine” w styczniu 2022 roku opublikowano wyniki przeprowadzonego w USA badania dotyczącego skuteczności ochrony trzech szczepionek przeciw COVID-19. Badanie obejmowało okres dziewięciu miesięcy (grudzień 2020 r. – wrzesień 2021 r.).Według przeprowadzonych badań skuteczność szczepionek w ochronie przed zachorowaniem utrzymywała się na poziomie:
- Pfizer – 94,5 proc. po 2 miesiącach od zaszczepienia, 66,6 proc. po upływie 7 miesięcy;
- Moderna – 95,9 proc. po 2 miesiącach od zaszczepienia, 80,3 proc. po upływie 7 miesięcy;
- Johnson & Johnson – 74,8 proc. po miesiącu od zaszczepienia, 59,4 proc. po upływie 5 miesięcy.
Warto podkreślić, że wszystkie trzy szczepionki zachowały z upływem czasu wysoką skuteczność w zapobieganiu hospitalizacji i zgonowi.
Dawka przypominająca szczepionki przeciw COVID-19
W celu wzmocnienia odporności zaleca się przyjęcie dawki przypominającej (tzw. trzeciej dawki) po upływie 6 miesięcy od ukończenia schematu szczepienia podstawowego. Jako dawkę przypominającą stosowane są szczepionki mRNA (Pfizer, Moderna) – również u osób, które w ramach szczepienia podstawowego zostały zaszczepione szczepionką wektorową.Przeciwwskazania do szczepienia i skutki uboczne
Bezwzględnym przeciwwskazaniem do szczepienia jest nadwrażliwość na substancję czynną lub inny składnik szczepionki. Dotyczy to niewielkiej liczby osób, jednak o swoich wątpliwościach zawsze można porozmawiać z lekarzem kwalifikującym do szczepienia. Podanie szczepionki należy odroczyć w przypadku trwania choroby infekcyjnej o ciężkim przebiegu z towarzyszącą gorączką.Wszystkie szczepionki przeciw COVID-19 mogą wywołać działania niepożądane (tzw. NOP – niepożądany odczyn poszczepienny). Do najczęściej występujących należą:
- ból w miejscu wstrzyknięcia,
- zmęczenie,
- ból głowy,
- ból mięśni,
- dreszcze,
- gorączka,
- nudności,
- powiększenie węzłów chłonnych.
Czy szczepionki są bezpieczne?
Przed wprowadzeniem na rynek Unii Europejskiej każda szczepionka musi zostać poddana wieloetapowym badaniom klinicznym i spełnić rygorystyczne wymogi określane przez Europejską Agencję Leków (EMA). Wymagania wobec szczepionek przeciw COVID-19 nie różnią się od wymagań wobec innych szczepionek produkowanych w UE. Na podstawie rekomendacji EMA Komisja Europejska decyduje o dopuszczeniu szczepionki do obrotu. Jeśli istnieją wątpliwości co do jej bezpieczeństwa, nie zostaje wprowadzona na rynek.Europejska Agencja Leków stale monitoruje też sprawozdania dotyczące działań niepożądanych występujących po zastosowaniu szczepionki.
Autor: Redakcja
Bibliografia:
1. Centers for Disease Control and Prevention, Interim Clinical Considerations for Use of COVID-19 Vaccines Currently Approved or Authorized in the United States, https://www.cdc.gov/vaccines/covid-19/clinical-considerations/covid-19-vaccines-us.html, [dostęp: 28.01.2022].
2. Dan-Yu Lin i wsp., Effectiveness of Covid-19 Vaccines over a 9-month Period in North Carolina, https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/nEJMoa2117128, [dostęp: 28.01.2022].
