Trąd – choroba zakaźna skóry i nerwów. Jakie ma objawy?

Trąd – choroba zakaźna

Trąd to choroba występująca głównie na terenach Indii, Afryki, Azji oraz Ameryki Południowej. Za zakażenie odpowiada bakteria Mycobacterium leprae, czyli tzw. prątki trądu. Również osoby spoza naturalnego rejonu tej choroby mogą zakazić się nią podczas okresowego przebywania tam, np. w czasie wakacji.

Trąd jest chorobą zakaźną, która przenosi się wyłącznie drogą kropelkową, czyli m.in. poprzez:

• kichanie,
• kaszel,
• oddychanie (zbyt bliski kontakt z osobą zakażoną).

Trąd charakteryzuje się specyficznymi zmianami skórnymi, lecz należy pamiętać, że sam dotyk nie powoduje zakażenia. Bakterie Mycobacterium leprae są przenoszone również przez zwierzęta, dlatego kontakt z nimi także może stać się przyczyną choroby.

Objawy trądu. Jak przebiega choroba?

Trąd jest chorobą atakującą komórki nerwowe oraz krwinki, co wpływa na powstawanie zmian skórnych. W przypadku komórek nerwowych dochodzi do niszczenia tzw. osłonki Schwanna. Skutkuje to zaburzeniami czucia, dlatego też chorzy mogą mieć problemy np. z niedowładem czy częściowym paraliżem. Ponadto są oni bardziej narażeni na urazy mechaniczne skóry, np. skaleczenia.

Rozwój choroby przebiega wolno i stopniowo; objawy mogą pojawić się nawet po 2–10 latach od momentu zakażenia.

Objawy charakterystyczne trądu to:

• zmiany skórne – przebarwienia, nadmierne pogrubienie skóry, jej pofałdowanie czy różne deformacje;
• utrata rzęs i brwi;
• ogólne osłabienie, zwłaszcza spadek siły mięśniowej;
• pogorszenie wzroku (zaćma, a w niektórych przypadkach nawet utrata wzroku);
• częściowy paraliż;
• deformacje, np. zniekształcenie nosa lub twarzy;
• krwotoki z nosa.

Zmiany skórne w przebiegu trądu występują głównie w tzw. chłodnych miejscach, takich jak kolana, łokcie, uszy. Wynika to stąd, że prątki trądu najlepiej rozwijają się w temperaturze 27–30 stopni Celsjusza.

Pod jakimi postaciami występuje trąd?

Trąd występuje przede wszystkim w dwóch postaciach, co wiąże się z indywidualną reakcją organizmu chorego na prątki trądu.

Jeśli odpowiedź systemu odpornościowego jest silna, wówczas mówi się o postaci tuberkuloidowej, z nieco słabszymi objawami. Natomiast w przypadku chorych, u których odpowiedź immunologiczna jest zbyt słaba, rozwija się trąd lepromatyczny – w jego przebiegu obserwuje się najcięższe zmiany skórne (np. lwia twarz).

Trąd tuberkuloidowy – objawy skórne

Cechy zmian skórnych tej postaci trądu:

• wyraźne granice;
• bladość lub zaczerwienienie;
• tendencja do łuszczenia.

Objawy mogą pojawić się po ok. 4–5 latach od zakażenia.

Trąd lepromatyczny – objawy skórne

Cechy zmian skórnych tej postaci trądu:

• duża rozległość wszelkich zmian;
• rozwój tzw. lwiej twarzy, co wiąże się z silnym zmarszczeniem skóry.

Objawy tej postaci trądu mogą się uwidocznić nawet po 10 latach od zakażenia.

Czy trąd występuje w Polsce?

Trąd to bardzo rzadka choroba, która nie występuje naturalnie na terenach Polski. Przypadki zakażenia w naszym kraju są bardzo rzadkie i najczęściej wynikają z przebywania na terenach, gdzie występowanie prątków trądu jest naturalne.

Przed wyjazdem w miejsca objęte ryzykiem choroby należy się odpowiednio zabezpieczyć, a po powrocie – regularnie się badać.

Leczenie trądu. Do jakiego specjalisty się udać?

Leczenie trądu polega głównie na stosowaniu kilku rodzajów antybiotyków. Leki przyjmuje się przez pół roku lub do dwóch lat, w zależności od stopnia rozwoju choroby. Wsparciem są również leki działające przeciwbólowo.

W przypadku tej choroby specjaliści mogą zasugerować także leczenie chirurgiczne – ma ono na celu przywrócenie sprawności układu nerwowego (choć nie zawsze jest to możliwe) lub zmniejszenie skutków spowodowanych jego uszkodzeniem.

Lekarzem, z którym warto skonsultować się w pierwszej kolejności, jest specjalista chorób zakaźnych.

Autor: Redakcja