Włosogłówka – występowanie
Włosogłówka ludzka (Trichuris trichiura) występuje na całym świecie. Zakażenie pasożytem jest najczęstsze na terenach o klimacie tropikalnym i subtropikalnym, szczególnie w krajach o niskim standardzie sanitarno-higienicznym.Według szacunków w Polsce może być zarażone kilka procent ludności, głównie na wsiach. Trichurioza może też występować jako choroba przywleczona przez podróżnych.
Jak dochodzi do zakażenia włosogłówką?
Źródłem zakażenia jest człowiek, który wydala jaja pasożyta z kałem. Nie dochodzi jednak do bezpośredniego zarażenia z człowieka na człowieka, ponieważ jaja w chwili wydalenia nie są inwazyjne. Stają się takie, dopiero gdy wraz z odchodami dostaną się do gleby i dojrzeją (zajmuje to ok. 10–14 dni). Następnie mogą znaleźć się w wodzie lub pokarmie bądź zostać przeniesione na brudnych rękach.Zakażenie włosogłówką jest więc najczęściej wynikiem spożycia niemytych warzyw i owoców, wypicia zanieczyszczonej glebą wody lub jedzenia brudnymi rękami po pracy na zewnątrz lub zabawie w piaskownicy. Pasożyt przebywa w przewodzie pokarmowym, a dokładniej – w jelicie grubym. Wywołuje chorobę nazywaną trichuriozą lub włosogłówczycą.
Objawy włosogłówczycy
W przypadku włosogłówki wyróżniamy inwazje o małej lub dużej intensywności. Te pierwsze spotyka się w krajach o klimacie umiarkowanym lub chłodnym – a więc również w Polsce. Zakażenia zwykle przebiegają bezobjawowo, w związku z czym często nie są diagnozowane. U niektórych osób może pojawiać się ból brzucha oraz biegunka; w badaniach stwierdza się niewielką niedokrwistość oraz eozynofilię (zwiększoną liczbę granulocytów kwasochłonnych we krwi obwodowej).Inwazje o dużej intensywności najczęściej występują w krajach tropikalnych. Włosogłówczyca daje wtedy następujące objawy:
- ból brzucha,
- uporczywa biegunka z domieszką krwi i śluzu,
- utrata masy ciała,
- znaczna niedokrwistość.
Włosogłówka u dziecka
Dzieci są szczególnie narażone na zakażenie włosogłówką. Oprócz wymienionych wyżej objawów w przypadkach inwazji o dużej intensywności w tej grupie mogą występować objawy neurologiczne przypominające padaczkę i owrzodzenia jelita grubego. Włosogłówka u dziecka może też doprowadzić do wypadania odbytu.Trichurioza u dzieci bywa niebezpieczna, dlatego trzeba jak najszybciej podjąć leczenie. W przypadku podejrzenia zakażenia włosogłówką należy zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu lub lekarza pediatry.
Rozpoznanie zakażenia włosogłówką
Zakażenie włosogłówką stwierdza się na podstawie obecności jaj pasożyta w kale w badaniu mikroskopowym. Aby zwiększyć szansę na wykrycie pasożytów, pobiera się 3 próbki kału co 2–3 dni. Dojrzałe osobniki można też wykryć w trakcie kolonoskopii.Leczenie trichuriozy
Leczenie włosogłówczycy polega na stosowaniu leków przeciwpasożytniczych – zwykle podaje się pojedynczą dawkę mebendazolu lub albendazolu bądź tiabendazol 2 razy dziennie przez 2–4 dni. W 3., 4. i 5. tygodniu po zakończeniu leczenia należy wykonać badania kontrolne kału, aby sprawdzić, czy terapia przyniosła oczekiwany rezultat.Bibliografia:
Gajewski P. (red.), Interna Szczeklika, Medycyna praktyczna, Kraków 2020.
Polecane artykuły:
