Czym jest tężec?
Tężec to choroba zakaźna wywołana przez bakterię Clostridium tetani, zwaną laseczką tężca. Bakteria ta jest beztlenowa i zazwyczaj bytuje w przewodzie pokarmowym człowieka i zwierząt, a także w ściekach i glebie zanieczyszczonej wydalinami.
Podczas zranienia skóry czy uszkodzenia błony śluzowej może dojść do zakażenia. Szansa na zakażenie zwiększa się, jeśli rana jest bardzo głęboka bądź w przypadku zanieczyszczenia rany czy uszkodzenia skóry przez ciało obce.
Bakteria po wniknięciu do organizmu przechodzi w formę aktywną z formy przetrwalnikowej, a następnie się namnaża. Laseczki tężca produkują toksynę, która uszkadza układ nerwowy.
Tężec – objawy
Pierwsze objawy tężca są bardzo niespecyficzne. Obejmują uczucie ogólnego rozbicia, złe samopoczucie, bóle głowy, ból w miejscu zranienia, a czasem nawet problemy ze snem. Zazwyczaj objawów tych w żaden sposób nie kojarzymy ze zranieniem. Dopiero po wystąpieniu charakterystycznych symptomów zdajemy sobie sprawę, że coś jest nie tak. Należy się wówczas jak najszybciej zgłosić do lekarza.
Do charakterystycznych objawów tężca należą:
- szczękościsk,
- wzmożone napięcie mięśniowe,
- łukowate wygięcie mięśni ust,
- obfite pocenie się,
- bóle głowy,
- rozdrażnienie,
- trudności w oddychaniu,
- napady silnych skurczów mięśni.
Tężec może mieć charakter uogólniony, ale również miejscowy. W przypadku tężca miejscowego ból i skurcze pojawiają się tylko w okolicach rany. Nie należy lekceważyć tych objawów, ponieważ mogą one przejść w postać uogólnioną. Z czasem mogą rozwinąć się problemy z oddychaniem, przyspieszenie akcji serca, wahania ciśnienia, a także hipertermia.
Jak szybko podać zastrzyk przeciwtężcowy?
Ze względu na to, jak poważną chorobą jest tężec, leczenie należy rozpocząć jak najszybciej. Jeśli doszło do głębokiego zranienia lub podejrzewamy, że rana mogła ulec zanieczyszczeniu, należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza. Nie czekamy na wystąpienie objawów. Zazwyczaj lekarz nie czeka na wyniki badań na obecność Clostridium tetani, tylko od razu podaje zastrzyk przeciw tężcowi, który niweluje działanie toksyny. Warto jednak pamiętać, że nie niszczy on bakterii, dlatego kolejnym krokiem jest antybiotyk. Zazwyczaj podaje się metronidazol, doksycyklinę bądź klindamycynę.
Co zawiera zastrzyk przeciw tężcowi?
Zastrzyk przeciwtężcowy zawiera zazwyczaj te same substancje, co szczepionka na tężec, a także tak zwaną antytoksynę przeciwtężcową. Dzięki podaniu zastrzyku uzyskujemy odpowiedź immunologiczną na antygen tężcowy i organizm jest w stanie walczyć z zakażeniem. Zastrzyk przeciw tężcowi podawany jest w zależności od rodzaju rany, możliwości zanieczyszczenia, a także w zależności od czasu, który upłynął od podania szczepionki na tężec.
Zastrzyk przeciwtężcowy skutki uboczne
Zastrzyk przeciw tężcowi zawiera antytoksynę, dlatego jego podanie u niektórych osób może wywołać pewne skutki uboczne, takie jak:
Zastrzyk przeciwtężcowy cena
Zastrzyk przeciw tężcowi zazwyczaj podaje lekarz, do którego zgłosimy się z raną, dlatego nie zapłacimy za niego. Zastrzyk będzie wykonany w ramach NFZ. Szczepionki na tężec wykonywane terminowo, według tak zwanego kalendarza szczepień, również są bezpłatne. Z kolei cena szczepionki na tężec, którą chcielibyśmy przyjąć poza kalendarzem szczepień, w sytuacjach losowych to około 25–40 złotych za dawkę.
Zastrzyk przeciwtężcowy i szczepionka – jak długo ważne?
Ile działa zastrzyk przeciwtężcowy? Zależy to od czasu podania szczepionki. Jeśli osoba była szczepiona przeciw tężcowi bądź otrzymała zastrzyk przeciwtężcowy do 5 lat wstecz, kolejna dawka może nie być potrzebna. Zależy to jednak od rany oraz oceny lekarza.
Jeżeli szczepienie na tężec było wykonane około 5–10 lat wcześniej, lekarz może zdecydować o podaniu 1 dawki szczepionki, aby zapobiec zakażeniu. Z kolei w przypadku, kiedy od szczepienia minęło ponad 10 lat, a ryzyko zakażenia jest duże podaje się zastrzyk przeciwtężcowy oraz szczepionkę.
Jeżeli dana osoba nigdy nie była szczepiona na tężec, powinna ona otrzymać szczepionkę, zastrzyk przeciw tężcowi oraz kontynuować dalej szczepienia. Druga dawka po około 4 tygodniach, a następna po upływie 6–12 miesięcy.
Autor: Redakcja
Polecane artykuły:
