📌 Wiedza w pigułce
- Korzeń i łodyga selera różnią się profilem alergenów.
- Reakcja krzyżowa z brzozą wynika z białka Api g 1, a z bylicą – z Api g 7.
- Gotowanie nie eliminuje ryzyka (część alergenów jest odporna na ciepło).
- Dodatni test IgE wykrywa uczulenie, ale nie zawsze objawową alergię.
Na czym polega alergia na seler?
Przeciwciała IgE wykrywają białka selera i pobudzają komórki tuczne do wydzielania histaminy. Objawy pojawiają się szybko, od zaledwie kilku minut do 2 godzin. Co ważne, brakuje dobrych danych określających częstość alergii na seler w Polsce.
Czytaj więcej: Alergia pokarmowa – objawy, alergeny, diagnostyka i leczenie
Jakie białka selera wywołują alergię?
Seler zawiera różne białka wywołujące alergię. Niektóre z nich (jak Api g 1 czy Api g 7) łączą się z alergią na pyłki brzozy lub bylicy. Inne ukryte są głównie w łodydze (Api g 2) lub w korzeniu (Api g 6).
Badanie Ballmer-Weber z 2024 roku pokazało, że u ponad połowy badanych pacjentów wykryto przeciwciała przeciwko białku Api g 7. „W tym badaniu uczulenie na Api g 7 wiązało się z około 6-krotnie większymi szansami ciężkiej reakcji niż u pacjentów bez uczulenia na ten komponent.
Jakie są objawy alergii na seler?
Objawy w jamie ustnej
Świąd, mrowienie, pieczenie warg i języka, obrzęk warg, drapanie w gardle.
Reakcje skórne i pokarmowe
Pokrzywka, zaczerwienienie, obrzęk naczynioruchowy, ból brzucha, nudności, wymioty lub biegunka.
Kaszel, duszność i obrzęk krtani
Napady kichania, kaszel, chrypka, świsty, duszność i obrzęk krtani.
Czym jest zespół alergii jamy ustnej po selerze?
To element zespołu pyłkowo-pokarmowego. Białko selera (Api g 1) przypomina alergen brzozy (Bet v 1), dlatego po surowym warzywie szybko pojawiają się krótkie objawy w ustach.
Czy seler korzeniowy i seler naciowy uczulają tak samo?
Nie, seler korzeniowy i naciowy nie uczulają tak samo. Łodyga zawiera głównie alergen Api g 2, a korzeń ma w sobie Api g 6 i Api g 7. Dobra tolerancja jednej odmiany nie gwarantuje bezpieczeństwa przy drugiej.
Alergia na seler a pyłek bylicy
W zespole seler-bylica-przyprawy ważne jest białko Api g 7, które przypomina alergen bylicy (Art v 1). Część takich pacjentów może mieć ujemne IgE przeciw całemu ekstraktowi selera.
Czytaj także: Rodzaje alergii i jej objawy. Produkty spożywcze i kosmetyki, które uczulają najczęściej
Czy seler reaguje krzyżowo z marchwią i jabłkiem?
Tak, takie reakcje są możliwe, ponieważ rośliny te zawierają podobne grupy białek (np. PR-10 czy profiliny). Nie trzeba jednak profilaktycznie eliminować bezpiecznych, dobrze tolerowanych jabłek, marchwi czy pietruszki.
Czy gotowany seler nadal może uczulać?
Tak, ponieważ wysoka temperatura niszczy delikatne białko Api g 1, ale stabilne, odporne białka LTP oraz Api g 7 mogą pozostać aktywne. W badaniu Ballmer-Weber z 2002 roku aż 6 z 11 pacjentów zareagowało na gotowany seler, a wszyscy badani (5 z 5) na przyprawę selerową.
Czy alergia na seler może wywołać anafilaksję?
Owszem, a alarmujące są:
- obrzęk języka lub gardła;
- chrypka;
- duszność;
- świsty;
- omdlenie;
- spadek ciśnienia;
- uogólniona pokrzywka z innymi objawami.
Wstrząs anafilaktyczny jest stanem nagłym i stanowi zagrożenie życia.
Anafilaksja wymaga natychmiastowego wezwania pomocy i podania adrenaliny domięśniowo. Pamiętaj, że popularne leki przeciwhistaminowe nie zastąpią adrenaliny!
Jak diagnozuje się alergię na seler?
Europejskie wytyczne medyczne EAACI z 2023 roku zalecają zacząć od wywiadu z pacjentem, a następnie wykonać testy skórne lub swoiste IgE. W trudniejszych przypadkach pomaga diagnostyka komponentowa (badanie konkretnych białek), a przy wątpliwościach – doustna próba prowokacji pod nadzorem lekarza.
Potrzebujesz konsultacji z alergologiem?
Możesz umówić wizytę stacjonarną lub telekonsultację w centrum medycznym Świat Zdrowia
Co oznaczają wyniki badań komponentowych?
Poszczególne białka selera mówią o różnych typach alergii. Api g 1 oznacza powiązanie z brzozą, Api g 4 z profiliną, a stabilne Api g 6 z białkami LTP. Z kolei Api g 7 wiąże się z bylicą i ryzykiem ciężkich reakcji.
Pamiętać trzeba, że żaden wynik nie przewiduje przyszłych objawów ze stuprocentową pewnością. Przegląd International Journal of Molecular Sciences z 2025 roku wskazuje, że Api g 7 wciąż nie jest wykrywany w rutynowych testach z krwi.
Gdzie może znajdować się seler?
Seler bywa ukryty w wielu produktach. Znajduje się m.in. w:
- kostkach bulionowych;
- zupach i sosach;
- mieszankach przypraw i soli selerowej;
- suszonych warzywach, farszach i pasztetach;
- gotowych sałatkach, sokach i daniach instant.
Jak czytać etykiety przy alergii na seler?
Seler należy do 14 alergenów obowiązkowo deklarowanych w UE. Gdy jest składnikiem żywności opakowanej, jego nazwa musi być wyróżniona, np. pogrubiona. Informacja jest wymagana także dla żywności nieopakowanej.
Uwaga, jeśli na opakowaniu pojawi się zwrot „może zawierać seler”, należy potraktować to jako ostrzeżenie przed przypadkowym zanieczyszczeniem w fabryce.
Jak wygląda leczenie alergii na seler?
Podstawą jest unikanie potwierdzonego alergenu w zakresie odpowiadającym rzeczywistym reakcjom. EAACI zaleca pozostawianie w diecie dobrze tolerowanych produktów. Leki przeciwhistaminowe łagodzą jedynie lekki świąd, dlatego lekarz ocenia potrzebę przepisania adrenaliny w autowstrzykiwaczu.
Kiedy zgłosić się do alergologa?
Gdy objawy powtarzają się po zjedzeniu selera, a także, gdy pojawia się obrzęk, pokrzywka, wymioty, kaszel lub świsty albo wyniki badań nie pasują do wywiadu. Po ostrej reakcji ogólnoustrojowej nie wolno samodzielnie sprawdzać tolerancji na seler.
Jak bezpiecznie postępować po rozpoznaniu alergii?
Należy dokładnie czytać etykiety, pytać, jaki skład zawiera bulion i przyprawy oraz znać plan postępowania w razie ataku. Do tego warto mieć na uwadze, by bez konsultacji z lekarzem nie eliminować z diety innych, dobrze tolerowanych warzyw i owoców.
Alergia na seler – najczęściej zadawane pytania
Czy alergia na seler może wynikać z uczulenia na pyłki?
Tak. U osób uczulonych na brzozę lub bylicę reakcja może wynikać z reaktywności krzyżowej.
Czy trzeba unikać pietruszki i marchwi?
Nie automatycznie. Dobrze tolerowane produkty zwykle pozostają w diecie.
Czy seler w kostce rosołowej musi być oznaczony?
Jeśli jest składnikiem produktu w UE, powinien być wskazany i wyróżniony w wykazie składników.
Bibliografia
- Santos A.F. i wsp. EAACI guidelines on the diagnosis of IgE-mediated food allergy. „Allergy”, 2023; 78(12): 3057–3076. DOI: 10.1111/all.15902.
- https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/all.15902
- Santos A.F. i wsp. EAACI guidelines on the management of IgE-mediated food allergy. „Allergy”, 2025; 80(1): 14–36. DOI: 10.1111/all.16345.
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11724237/
- Ballmer-Weber B.K. i wsp. New light on an old syndrome: Role of Api g 7 in mugwort pollen related celery allergy. „Journal of Allergy and Clinical Immunology”, 2024. DOI: 10.1016/j.jaci.2024.04.030.
- https://www.jacionline.org/article/S0091-6749(24)00502-5/fulltext
- Wangorsch A., Lidholm J., Mattsson L.A. i wsp. Identification of a defensin as novel allergen in celery root: Api g 7 as a missing link in the diagnosis of celery allergy? „Allergy”, 2022; 77: 1294–1296. DOI: 10.1111/all.15196.
- https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/all.15196
- Cosi V., Gadermaier G. The Role of Defensins as Pollen and Food Allergens. „Current Allergy and Asthma Reports”, 2023; 23: 277–285. DOI: 10.1007/s11882-023-01080-3.
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10281898/
- Kosztulska B., Bartuzi Z., Ukleja-Sokołowska N. Current State of Celery Allergy: Is Discovering Api g 7 a Milestone in Diagnosing Celeriac-Allergic Patients? „International Journal of Molecular Sciences”, 2025; 26(12): 5840. DOI: 10.3390/ijms26125840.
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12192819/
- Golden D.B.K., Wang J., Waserman S. i wsp. Anaphylaxis: A 2023 practice parameter update. „Annals of Allergy, Asthma & Immunology”, 2024; 132: 124–176. DOI: 10.1016/j.anai.2023.09.015.
- https://www.annallergy.org/article/S1081-1206(23)01304-2/fulltext
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności.
- https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2011/1169/2025-04-01/
- Ballmer-Weber B.K., Hoffmann A., Wüthrich B. i wsp. Influence of food processing on the allergenicity of celery: DBPCFC with celery spice and cooked celery in patients with celery allergy. „Allergy”, 2002; 57(3): 228–235. DOI: 10.1034/j.1398-9995.2002.1o3319.x.
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11906337/
