Czym jest apatia?
Apatia to stan, który charakteryzuje się brakiem odczuwania emocji. Towarzyszy jej spadek motywacji i energii oraz utrata zainteresowania życiem codziennym, dotychczasowym hobby czy kontaktami z ludźmi. Osoby doświadczające apatii mogą odczuwać obojętność i mieć problem z wyrażaniem uczuć.
Krótkotrwałe doświadczania apatii nie musi świadczyć o żadnym zaburzeniu. Może pojawiać się np. w wyniku nadmiernego stresu i przechodzić po jego ustąpieniu.
Jednak długotrwała apatia może znacząco wpływać na życie i relacje z najbliższymi oraz świadczyć o zaburzeniach psychiatrycznych lub neurologicznych, takich jak depresja, schizofrenia, choroba Parkinsona czy Alzheimera. W niektórych przypadkach może być reakcją na traumatyczne wydarzenia lub częścią zespołu stresu pourazowego (PTSD) – obojętność i dystans emocjonalny jest wtedy sposobem na ochronę psychiczną, której celem jest zapobieganie dalszym cierpieniom.
Apatia – objawy
Jak rozpoznać apatię u siebie lub u kogoś z Twojego otoczenia?
U osób zmagających się z apatią mogą wystąpić następujące objawy:
- rezygnacja lub wycofanie się z dotychczasowych aktywności, np. lubianej pracy, hobby lub relacji z bliskimi, wydarzeń społecznych,
- obojętność,
- trudności w odczuwaniu i wyrażaniu emocji – zarówno pozytywnych, jak i negatywnych,
- poleganie na innych w codziennych obowiązkach, np. w płaceniu rachunków,
- brak oznak niepokoju z powodu wycofania się z aktywności, które dotychczas sprawiały przyjemność.
Czytaj także: Choroba afektywna jednobiegunowa (nawracające zaburzenia depresyjne) – przyczyny i leczenie. Obrazy kliniczne depresji
Apatia – przyczyny
Przyczyny apatii nie zawsze mogą być łatwe w zdiagnozowaniu. Może ona występować w przebiegu następujących chorób:
- choroba Alzheimera,
- choroba Parkinsona,
- depresja,
- schizofrenia,
- demencja,
- choroba Huntingtona,
- udar mózgu.
Przyczyną apatii może być także stres i traumatyczne przeżycia.
Czytaj także: Jakie choroby mogą powodować depresję? Depresja na podłożu organicznym
Jak leczyć apatię?
Leczenie apatii jest zależne od jej przyczyny.
Jeżeli zauważysz apatię u siebie lub u osób z Twojego otoczenia, udaj się na konsultację do lekarza. Specjalista przeprowadzi szczegółowy wywiad i zleci ewentualne badania, które pomogą ustalić przyczynę.
W przypadku apatii związanej ze stresem warto udać się po pomoc do psychiatry lub psychologa. Pomocna może okazać się np. psychoterapia. Warto także zadbać o właściwy odpoczynek i sen oraz aktywność fizyczną.
Lekarz może także zalecić stosowanie różnych leków, w zależności od choroby, która powoduje apatię. Mogą to być inhibitory cholinoesterazy, agoniści dopaminy czy niektóre leki stosowane w depresji.
Wsparcie bliskich w apatii
W leczeniu apatii duże znaczenie ma także wsparcie osób bliskich. W tym celu możesz:
- zdobyć wiedzę na temat apatii i jej objawów – pomoże to zrozumieć lepiej przez co przechodzi Twój bliski,
- wykazywać inicjatywę w działaniach i zachęcać do podjęcia aktywności,
- pomagać w utrzymaniu codziennej rutyny,
- w razie potrzeby – zachęcać do kontaktu ze specjalistą.
Apatia znacząco wpływa na życie chorego, ale może również mieć negatywny efekt na osoby z jego otoczenia i opiekunów. Pamiętaj, aby zadbać również o swoje zdrowie. Korzystaj z grup wsparcia, aktywności fizycznej oraz pomocy psychologa lub psychiatry.
