Krążąca w organizmie krew pełni przede wszystkim funkcję transportową – dostarcza komórkom tlen. Odpowiada też za ich odżywianie, zaopatrując w niezbędne do życia składniki odżywcze. Bardzo ważne jest zatem, by układ krążenia pracował sprawnie. Czasem jednak dochodzi do zaburzeń w zakresie krążenia krwi po organizmie. Powodem jest niedrożność, zwężenie lub ucisk żył i tętnic, których zadanie polega na doprowadzaniu i odprowadzaniu krwi z serca. Zdiagnozowanie przyczyny takiego stanu umożliwia USG dopplerowskie. Co warto o nim wiedzieć?
USG Doppler – charakterystyka badania, efekt dopplera
Badanie dopplerowskie (USG Doppler) wygląda jak klasyczne badanie USG. Wykonując badanie, lekarz wykorzystuje tzw. efekt dopplera. Polega on na rejestracji przez głowicę USG zmian częstotliwości fali ultradźwiękowej odbitej od krwinek czerwonych. Ultrasonograf odbiera i rejestruje te zmiany, a następnie przedstawia je na ekranie w postaci wykresu prezentującego prędkość oraz kierunek przepływu krwinek. Umożliwia to stwierdzenie spowolnienia lub przyspieszenia przepływu oraz obserwację dynamiki tego przepływu. Wszystkie te elementy pozwalają specjaliście na stwierdzenie obecnej niedrożności, zwężenia, ucisku czy zakrzepicy w badanym obszarze naczyniowym. Poza tym badanie pozwala na wykrycie wrodzonych wad naczyniowych czy zmian tętniakowych.
Badanie dopplerowskie nie niesie żadnego ryzyka dla pacjenta.
Jak przebiega badanie Dopplera?
Do wykonania badania USG Dopplera jest niezbędne skierowanie, a pacjent musi wcześniej umówić się na wizytę. Nie jest konieczne specjalne przygotowanie do badania – chociaż badanie w zakresie naczyń jamy brzusznej będzie dokładniejsze u osób, które zgłoszą się na czczo.
Podczas wizyty operator USG prosi pacjenta o położenie się na kozetce i odsłonięcie badanego miejsca. Następnie smaruje skórę badanego specjalnym żelem i przykłada do niej głowicę aparatu USG. Widoczny na monitorze urządzenia obraz przepływu krwi umożliwia specjaliście jego ocenę. Z uwagi na potrzebę zbadania całego obszaru naczyniowego wymagana jest współpraca z lekarzem oraz dostosowanie pozycji ciała do danego elementu badania. Ocena układu żylnego w zakresie jego niewydolności zazwyczaj odbywa się w pozycji stojącej.
Badanie na ogół trwa od 15 minut do 30 minut.
Doppler USG – co daje?
O zasadności przeprowadzenia USG Dopplera powinien zdecydować lekarz, kierując pacjenta na badanie z podejrzeniem nieprawidłowości w badanym obszarze. Badanie to pozwala zmierzyć przepływ krwi w żyłach oraz tętnicach i na tej podstawie określić ich przekrój, a także wydolność. Dzięki niemu można też zobaczyć, gdzie krew płynie szybciej lub wolniej, niż powinna (ewentualnie – gdzie dochodzi do jej cofania). Wiedza na ten temat umożliwia diagnostykę chorób związanych z tętnicami i żyłami.
Polecamy: Ból nóg od kolan w dół – z czego wynika? Jak go leczyć?
Wskazania do badania dopplerowskiego
Lekarz może zlecić wykonanie USG Dopplera w przypadku podejrzenia takich dolegliwości, jak:
- zaburzenia krążenia,
- zakrzepica żylna,
- nieleczące się rany
- przetoka naczyniowa,
- tętniak aorty,
- niekontrolowane nadciśnienie tętnicze,
- żylaki,
- przewlekła niewydolność żylna,
- wrodzona malformacja naczyniowa.
Badanie dopplerowskie jest zalecane w przypadku występowania obrzęków kończyn dolnych oraz przy ich oziębieniu lub drętwieniu. Do grupy ryzyka należą osoby z rozpoznanymi schorzeniami układu sercowo-naczyniowego w zakresie innego obszaru naczyniowego, osoby z cukrzycą oraz po przebytych epizodach niedokrwienia (takich jak udar).
Jakie dysfunkcje pozwala wykryć ultrasonograf dopplerowski?
USG żył i tętnic pozwala wykryć takie przypadłości, jak:
- niewydolność zastawkowa,
- zwężenia i niedrożność w tętnicach kończyn dolnych oraz górnych,
- zwężenia i niedrożność w tętnicach szyjnych oraz kręgowych,
- zespoły uciskowe górnego otworu klatki piersiowej,
- zwężenia tętnic nerkowych,
- zatory żylne oraz tętnicze,
- tętniaki.
Badanie dopplerowskie umożliwia diagnostykę naczyń obwodowych i badanie naczyń jamy brzusznej. Jest również wykorzystywane do badania narządów płciowych i oceny ukrwienia naczyń guzów nowotworowych. Badanie to stanowi także ważny element w planowaniu leczenia żylaków kończyn dolnych.
Badanie dopplerowskie – przeciwwskazania
Badanie Dopplera jest bezbolesne, nieinwazyjne i całkowicie bezpieczne. Nie ma też długoterminowych przeciwwskazań do jego przeprowadzenia, choć czasem może pojawić się konieczność przesunięcia badania w czasie. Dzieje się tak wtedy, gdy na skórze w obrębie miejsca badania występują otwarte rany lub poparzenia. USG można wówczas wykonać dopiero po zagojeniu ran, jednak w przypadkach naglących ocena naczyń doprowadzających krew do uszkodzonego obszaru (w miejscach powyżej uszkodzenia) może wskazać na problem z niedokrwieniem oraz opóźnionym gojeniem.
Interpretacja wyniku badania USG Dopplera
Pacjent po badaniu otrzymuje wynik w postaci opisu, niejednokrotnie z dołączonymi wydrukami z aparatu USG. Opis jest niezbędny, ponieważ interpretacja bez wiedzy w tym zakresie zwyczajnie nie jest możliwa. Samo zdjęcie osobie niezaznajomionej z tematem nie pozwala na interpretację zmian.
W przypadku gdy badanie nie było wykonywane przez osobę je zlecającą, po otrzymaniu wyniku USG należy skonsultować się z lekarzem kierującym na badanie. Jeśli wskazane jest leczenie rozpoznanej przypadłości, specjalista poinformuje o dalszych krokach.
USG Dopplera – dalsze postępowanie
USG tętnic i żył jest wykonywane wyłącznie wtedy, gdy istnieje podejrzenie nieprawidłowości w ich obrębie, a nie w ramach profilaktyki. Oznacza to, że ma ono na celu rozpoznanie choroby, a co za tym idzie – zaplanowanie jej leczenia mającego zahamować dalszy rozwój i złagodzić nieprzyjemne objawy. Forma terapii zależy jednak nie tylko od samego wyniku badania dopplerowskiego, lecz również od zaobserwowanych dolegliwości i ogólnego stanu zdrowia chorego.
Niejednokrotnie pierwszym etapem leczenia jest zmiana stylu życia z eliminacją czynników ryzyka danej choroby, a dopiero w przypadku braku skuteczności takiego postępowania wprowadzane jest leczenie doustne lub operacyjne.
Polecane artykuły:
