Osobowość to pewien stały sposób postrzegania świata i funkcjonowania w nim. Jeżeli jakieś cechy osobowości (np. chłód emocjonalny, brak reakcji na pochwały i na krytykę) zaczynają być nadmiernie nasilone, a człowiek sam nie jest w stanie ich zmienić (choć mu przeszkadzają, utrudniają pracę, relacje itd.), możemy mówić o zaburzeniach osobowości. Zaburzenia osobowości diagnozuje się po 18. roku życia, przyjmując, że do tego czasu osobowość, rozumiana jako pewien zasób do radzenia sobie ze stresem, jest w okresie rozwoju.
Według statystyk osobowość typu borderline dotyka około 5 proc. populacji ludzi zdrowych, natomiast na oddziałach psychiatrycznych stanowi około 50 proc. rozpoznań zaburzeń osobowości. Występowanie jest podobne u obu płci, natomiast kobiety częściej poszukują wsparcia psychologicznego i psychiatrycznego.
Borderline – objawy, borderline w związku
Aby móc rozpoznać zaburzenia osobowości typu borderline, muszą być obecne minimum trzy spośród następujących cech:
- niejasność dotycząca obrazu własnej osoby,
- brak precyzyjnych celów i preferencji (również seksualnych),
- angażowanie się w intensywne, niestabilne związki prowadzące do kryzysów emocjonalnych,
- próby uniknięcia potencjalnego porzucenia,
- groźby lub działania samobójcze i samouszkadzające,
- stałe uczucie pustki wewnętrznej.
Związki osób chwiejnych emocjnonalnie najczęściej są nieudane i krótkotrwałe, a wynika to z jednej strony z ogromnego lęku przed odrzuceniem, a z drugiej – z powodu dużej zaborczości charakterystycznej dla borderline.
Zaborczość i strach przed utratą ukochanej osoby mogą występować równocześnie, powodując, że relacja, podobnie jak całe życie osoby dotkniętej tym zaburzeniem, staje się bardzo chaotyczna, pełna napięcia i zwrotów akcji.
Dodatkowym utrudnieniem w relacji jest fakt, że ta sama osoba może być postrzegana w skrajnie różny sposób – osobowość z pogranicza przechodzi od uwielbienia do nienawiści w bardzo krótkim czasie. To powoduje, że relacje z nią są trudne, pełne napięcia i niepewności.
Cechy charakterystyczne dla osobowości borderline
- kłótliwość, konfliktowość,
- huśtawka nastroju,
- niestabilność emocjonalna,
- niestabilny obraz własnej osoby,
- idealizowanie aktualnego partnera,
- impulsywność, napady gniewu,
- krytykowanie innych, obwinianie ich o własne niepowodzenia,
- skłonność do manipulacji,
- skłonność do samookaleczenia się,
- groźby samobójcze,
- próby samobójcze,
- zaburzenia odżywiania,
- zachowania niebezpieczne (np. jazda samochodem, narkotyki, przygodny seks).
Geneza zaburzeń typu borderline
Na wystąpienie zaburzeń osobowości typu borderline mają wpływ czynniki genetyczne i środowiskowe. Zaburzenie jest częściej diagnozowane u osób z dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku borderline. Do osobowości z pogranicza wydaje się prowadzić również przeżyta w dzieciństwie trauma, taka jak przemoc fizyczna czy wykorzystywanie seksualne.
Cechą wspólną wielu osób z osobowością borderline jest fakt bycia odrzuconym przez jednego z rodziców (odrzucenie lub oziębła relacja). Rozwinięciu tego zaburzenia osobowości sprzyja też:
- brak stabilizacji w dzieciństwie,
- dom bez zasad,
- sprzeczne komunikaty, jakie dziecko otrzymuje od rodziców.
Borderline – jak leczyć
W leczeniu pacjentów z osobowością bordeline stosuje się zarówno leki psychotropowe, jak i psychoterapię. Osobowość jest czymś stałym, co trudno zmienić, a tym bardziej wyleczyć. Stosowane leki mają za zadanie złagodzić cierpienie emocjonalne pacjenta, wynikające z odrzucenia, braku satysfakcjonującej relacji, napadów gniewu, depresji, uzależnienia od alkoholu itp.
Leczenie farmakologiczne łączy się najczęściej z psychoterapią w nurcie psychodynamicznym lub terapią dialektyczno-behawioralną.
Sprawdź i zarezerwuj e-wizytę:
Autor: Redakcja
