Na czym polega zespół przewlekłego zmęczenia (CFS)?
Nawracające i długotrwałe zmęczenie może być objawem choroby, i to poważnej. Brak apetytu, osłabienie i właśnie przewlekłe zmęczenie to jedna z oznak chociażby cukrzycy, anemii, wirusowego zapalenia wątroby typu C czy niewydolności nerek.
Stan chronicznego znużenia może też oznaczać:
- niedociśnienie,
- problemy z tarczycą,
- depresję,
- choroby nowotworowe (zwłaszcza białaczkę),
- zakażenie wirusem HIV,
- boreliozę,
- stwardnienie rozsiane,
- zatrucie ołowiem i alkoholem etylowym,
- uzależnienie od środków psychoaktywnych.
Uporczywe zmęczenie może być objawem choroby lub chorobą. Zamiast je lekceważyć, mądrzej jest skonsultować swój stan zdrowia z lekarzem.
CFS daje o sobie znać najczęściej po przebytej infekcji albo podczas silnego stresu. Przeważnie rozwija się stopniowo bez wyraźnego początku i trwa czasami miesiącami, a nawet latami, z okresami remisji i nawrotów.
Chorobie często towarzyszą zaburzenia snu, obniżony nastrój, apatia i wysoka gorączka. Lekceważone, nieleczone CSF powoduje, że przestajemy sobie radzić z codziennymi obowiązkami – i tymi zawodowymi, i tymi prywatnymi, domowymi.
W przeszłości choroby albo nie zauważano, albo lekceważono, albo w ogóle nie wiedziano o jej istnieniu.
Objawy syndromu chronicznego zmęczenia
O zespole przewlekłego zmęczenia mówimy, gdy fizyczne i psychiczne uczucie zmęczenia trwa dłużej niż pół roku mimo braku aktywności fizycznej i innej wyraźnej przyczyny (często to zmęczenie jest większe po przebudzeniu niż przed pójściem spać) oraz gdy jednocześnie pojawiają się:
- stany podgorączkowe,
- niewielka utrata wagi,
- zaburzenia snu (bezsenność lub nadmierna senność),
- dezorientacja,
- kłopoty z pamięcią i koncentracją,
- bóle głowy, mięśni i gardła.
Charakterystyczne jest też negatywne nastawienie do życia i świata. Niektórzy chorzy mają powiększone węzły chłonne, zwłaszcza te szyjne i pachowe.
Przyczyny CFS
CFS może dopaść każdego, choć istnieje grupa ludzi, która jest bardziej narażona na atak tej choroby niż inni. To przede wszystkim ludzie energiczni, dążący do sukcesu. Ciągle zapracowani, żyjący w ciągłym biegu, stresie i napięciu.
Osoby z tej grupy często źle się odżywiają, jedzą w pośpiechu i nieregularnie. Prowadzą niehigieniczny tryb życia, nie mają czasu na relaks albo nie umieją radzić sobie ze stresem, co skutkuje wyczerpaniem organizmu i zaburzonym funkcjonowaniem układu odpornościowego (przy obniżonej odporności organizm staje się bardziej podatny na stres, a to przyczynia się do mniejszego wytwarzania w mózgu serotoniny – substancji, która pobudza, poprawia nastrój i zwiększa zadowolenie z życia).
Choroba częściej dotyka kobiety niż mężczyzn. Ważny może być też wykonywany zawód. Grupy zawodowe takie jak lekarze, pielęgniarki, duchowni, psychoterapeuci czy nauczyciele są bardziej niż inne narażone na tzw. zespół wypalenia zawodowego, a ten – jak dowiedziono – jest pierwszym krokiem do CFS.
Leczenie zespołu przewlekłego zmęczenia
Najważniejsza w leczeniu CFS jest zmiana dotychczasowego trybu życia. Zaleca się dużo odpoczynku (często niezbędne jest parotygodniowe zwolnienie lekarskie), naukę radzenia sobie ze stresem, prowadzenie bardziej uregulowanego trybu życia i uczestnictwo w spotkaniach terapeutycznych z osobami o podobnych problemach.
Poza tym lekarz może zdecydować o leczeniu objawowym. Przy podwyższonej temperaturze, bólach gardła, mięśni czy głowy zaleci przyjmowanie środków przeciwbólowych i przeciwzapalnych, a przy nasilonych objawach nerwicowych i depresyjnych zapisze środki przeciwdepresyjne. Chorym podaje się także preparaty wzmacniające układ odpornościowy.
Dieta osoby cierpiącej na CFS
Ważna jest też zdrowa, bogata w warzywa i owoce dieta oraz aktywność fizyczna, która nie tylko wpływa na poprawę nastroju, ale też pomaga wzmocnić układ odpornościowy. Dieta osoby cierpiącej na CFS powinna być lekkostrawna oraz bogata w witaminy i składniki mineralne.
Warto wiedzieć
12 maja obchodzimy Światowy Dzień Syndromu Chronicznego Zmęczenia i Zaburzeń Immunologicznych – choroby, której etiologia wciąż nie jest do końca znana. Światowy Dzień Syndromu Chronicznego Zmęczenia i Zaburzeń Immunologicznych jest okazją do edukacji nie tylko społeczeństwa, ale także pracowników służby zdrowia na temat tej choroby.
Autor: Redakcja
