Na początku pandemii COVID-19 mówiło się, że dzieci znacznie rzadziej od dorosłych zakażają się koronawirusem, a choroba nie pozostawia u nich żadnych powikłań. Okazało się to nieprawdą.
Jak objawia się COVID -19 u dzieci?
Najbardziej charakterystyczne objawy zakażenia koronawirusem u dzieci to:
- gorączka w okolicach 38°C,
- katar,
- kaszel,
- wymioty,
- biegunka,
- ból brzucha,
- ból gardła,
- osłabienie.
U najmłodszych dzieci mogą pojawić się również:
- wysypka,
- brak apetytu,
- powiększone węzły chłonne,
- zapalenie zatok,
- zapalenie krtani.
Wariant Omikron, którym obecnie najczęściej się zarażamy, ma nieco łagodniejszy przebieg od swoich poprzedników. Zakażenie u dzieci, podobnie jak w przypadku dorosłych, może mieć charakter bezobjawowy.
COVID-19 u dzieci – powikłania
Przebieg zakażenia koronawirusem u dzieci jest znacznie trudniejszy do przewidzenia niż w przypadku dorosłych. COVID-19 jest już nami od trzech lat – wiemy o nim coraz więcej, chociaż kolejne warianty wirusa przynoszą coraz to nowe objawy i inne powikłania.
Obecnie lekarze do najpoważniejszych powikłań po COVID-19 u dzieci zaliczają:
- uszkodzenie mięśnia sercowego,
- cukrzycę typu 1,
- choroby reumatyczne,
- zaburzenia w pracy nerek lub tarczycy,
- autoimmunologiczne zapalenie mózgu (jego skutkiem mogą być przewlekłe zaburzenia neurologiczne – zaburzenia świadomości, zaburzenia widzenia i ruchowe, problemy z pamięcią, padaczka),
- inne choroby autoagresywne,
- zapalenie wątroby,
- long covid (według amerykańskich naukowców najbardziej narażone na niego są dzieci niezaszczepione oraz otyłe).
Czytaj także: Osłabienie po grypie – jak się wzmocnić? Ile trwa, objawy, co stosować na powikłania po grypie
Co to jest PIMS?
Najbardziej znanym powikłaniem po COVID-19 u dzieci jest wieloukładowy zespół zapalny zwany PIMS (pediatric inflammatory multisystem syndrome temporally associated with SARS-coV-2). Pojawia się on najczęściej po 2-4 tygodniach od zakażenia (jest to możliwe nawet jeżeli infekcja przebiegała bezobjawowo lub skąpoobjawowo). Szacuje się, że PIMS występuje mniej więcej u 1 na 3 tysiące dzieci zakażonych koronawirusem (pierwszy przypadek w Polsce odnotowano w maju 2020 r.). Najczęściej chorują 9-10-latkowie. PIMS nie jest zakaźny. Może mieć łagodny lub ciężki przebieg.
Dobra wiadomość jest taka w przypadku zakażenia Omikronem ryzyko wystąpienia PIMS jest mniejsze w porównaniu z poprzednimi wariantami koronawirusa.
Warto wiedzieć: COVID-19 – charakterystyka zakażenia, przebieg choroby. Jak rozpoznać zakażenie koronawirusem?
PIMS u dzieci – objawy
Najczęstsze objawy PIMS to:
- wysoka gorączka,
- wymioty,
- biegunka,
- wysypka,
- ból brzucha,
- spierzchnięte, czerwone usta,
- zapalenie spojówek,
- żywoczerwony język z drobnymi krostkami (tzw. truskawkowy język),
- powiększone węzły chłonne,
- obrzęk dłoni i stóp,
- ból gardła,
- ból głowy.
Można spodziewać się również takich dolegliwości jak:
- ból w klatce piersiowej,
- duszność,
- zbyt wysokie lub niskie tętno lub ciśnienie,
- zmniejszona ilość oddawanego moczu,
- apatia,
- senność,
- omdlenia.
PIMS – jak zdiagnozować
Nie istnieje jednoznaczne badanie, które może wykluczyć lub potwierdzić PIMS. Jednak gdy mały pacjent spełnia pięć poniższych kryteriów (szóste nie jest obowiązkowe), uławia to rozpoznanie choroby:
- Wiek do 18 lat (średnia wieku 9 lat).
- Utrzymująca się trzy lub więcej dni gorączka (powyżej 38,5°C).
- Odbiegające od norm badania laboratoryjne – podwyższone OB, CRP, LDH, D-dimery, ferrytyna, prokalcytonina, fibrynogen.
- Objawy ze strony układu pokarmowego, krążenia, oddechowego, moczowego, nerwowego, skórno-śluzówkowe (muszą występować objawy ze strony przynajmniej dwóch z wymienionych układów lub narządów).
- Wykluczenie: ostrej choroby wirusowej, infekcji, ostrego zapalenie wyrostka robaczkowego i otrzewnej, zespołu wstrząsu toksycznego, nieswoistego zapalenia jelit, chorób układowych tkanki łącznej, chorób rozrostowych.
- Dodatni wynik tekstu w kierunku SARS-coV-2, bądź obecność przeciwciał.
Polecamy: Badania na koronawirusa SARS-coV-2 – rodzaje testów, wyniki, cena
PIMS – powikłania kardiologiczne
PIMS może powodować:
- zaburzenia rytmu serca,
- nieprawidłowości w obrębie tętnic wieńcowych,
- uszkodzenie mięśnia sercowego.
PIMS – leczenie
Dziecko z podejrzeniem PIMS powinno jak najszybciej zostać skierowane do szpitala. Jego stan po 5-6 dniach od początku wystąpienia objawów może się bowiem gwałtowanie pogorszyć. Szybkie wdrożenie leczenia zmniejsza ryzyko powikłań.
W szpitalu mały pacjent z PIMS jest najczęściej leczony:
- immunoglobulinami,
- lekami biologicznymi,
- glikokortykosteroidami dożylnymi.
Niekiedy konieczne jest podanie leków wspomagających pracę serca lub nerek. Większość hospitalizowanych otrzymuje również leki przeciwzakrzepowe. Czasami zdarza się, że dziecko musi być leczone na oddziałach intensywnej terapii.
Po wyjściu ze szpitala małych pacjentów czekają jeszcze regularne kontrole kardiologiczne.
Zapobieganie powikłaniom
Jedynym sposobem, by zmniejszyć u dziecka ryzyko ciężkiego przebiegu choroby i powikłań w wyniku zakażenia koronawirusem jest zaszczepienie go przeciwko COVID-19. Większość hospitalizowanych z powodu PIMS jest niezaszczepiona.
Autor: Redakcja
