Chwyt Heimlicha – co to jest?
W wyniku połknięcia małego przedmiotu, szybkiego jedzenia lub mówienia w trakcie przełykania może dojść do zadławienia – należy wtedy ucisnąć przeponę dławiącej się osoby w taki sposób, by ciało obce wydostało się z układu oddechowego. Ucisk ten nazywa się właśnie chwytem Heimlicha.Nie u każdego rękoczyn Heimlicha wykonuje się tą samą techniką – sposób uciśnięcia przepony zależy przede wszystkim od wieku osoby, która się zadławiła.
Działanie manewru Heimlicha
Działanie chwytu Heimlicha opiera się na zwiększeniu ciśnienia w klatce piersiowej. Osoba udzielająca poszkodowanemu pomocy wywiera nacisk na przeponę celem sprężenia powietrza znajdującego się w drogach oddechowych, co umożliwia wypchnięcie na zewnątrz ciała obcego. Taki rezultat pozwala uzyskać jedynie gwałtowny ucisk przepony.Jak rozpoznać zadławienie?
Zadławienie sugeruje przede wszystkim charakterystyczny gest chwytania się za szyję – zwykle wyraźnie widać, że dana osoba ma problem ze złapaniem oddechu, jej twarz robi się czerwona, a podczas prób nabrania powietrza pojawiają się łzy w oczach.Jak pomóc dławiącej się osobie?
Nie zawsze trzeba od razu wykonywać chwyt Heimlicha. Jeśli mamy do czynienia z osobą dorosłą, która jest świadoma i może złapać oddech, w pierwszej kolejności należy zachęcać ją do intensywnego kaszlu – czasem to wystarczy, aby pozbyć się ciała obcego z układu oddechowego.Poszkodowany powinien też nachylić się w taki sposób, aby twarz mieć skierowaną ku podłodze. Taka pozycja uniemożliwi przesuwanie się ciała obcego w głąb dróg oddechowych. Dodatkowo można uderzać otwartą dłonią w plecy, między łopatkami poszkodowanego.
Kiedy powinno się zastosować rękoczyn Heimlicha?
Chwyt Heimlicha stosuje się wtedy, gdy powyższe praktyki zawiodą, a osoba dławiąca się nie jest w stanie złapać oddechu i stopniowo sinieje; jest on wskazany również gdy poszkodowany jest nieprzytomny. Należy przy tym pamiętać, że w obu przypadkach występuje zagrożenie życia, dlatego należy wezwać pogotowie ratunkowe i udzielić natychmiastowej pomocy medycznej dławiącej się osobie.Jak prawidłowo wykonać rękoczyn Heimlicha?
Technika wykonania manewru Heimlicha zależy od wieku osoby, która się dławi.Chwyt Heimlicha u dorosłych
W celu wykonania rękoczynu Heimlicha należy stanąć za osobą poszkodowaną i objąć ją na wysokości pasa, jednocześnie lekko ją pochylając; następnie jedną dłoń należy zacisnąć w pięść i objąć ją drugą dłonią – dłonie powinny być umiejscowione pomiędzy pępkiem a żebrami poszkodowanego. W takim ułożeniu bardzo energicznie uciska się przeponę w kierunku do siebie i lekko do góry, co powinno wywołać sprężenie powietrza i wypchnięcie ciała obcego na zewnątrz.Chwyt Heimlicha można wykonać pięć razy z rzędu – później powinna nastąpić przerwa na oklepywanie pleców. Po niej manewr można powtórzyć, wcześniej trzeba jednak wezwać karetkę i postępować zgodnie z zaleceniami dyspozytora medycznego.
Chwyt Heimlicha u dzieci
Postępowanie w dużej mierze zależy od wieku dziecka – jeśli mamy do czynienia z nastolatkiem lub starszym dzieckiem, można zastosować dokładnie taką samą technikę jak u osoby dorosłej. U mniejszych dzieci przeponę uciska się jedną ręką, dłonią zaciśniętą w pięść. Druga dłoń pozostaje otwarta i leży na plecach dziecka.Zgodnie z najnowszymi wytycznymi nie wolno wykonywać chwytu Heimlicha u niemowląt (dzieci poniżej 1. roku życia). Jeśli niemowlę się zadławi, należy położyć je na sobie na przedramieniu – na brzuszku, głową skierowaną w dół. Główkę trzeba podtrzymać, układając kciuk i palec wskazujący na żuchwie. Następnie drugą ręką należy wykonać 5 szybkich uderzeń między łopatkami. Jeśli nie przyniesie to rezultatu, należy obrócić dziecko na plecy i wykonać 5 uciśnięć klatki piersiowej palcami (w dolnej części mostka).
Chwyt Heimlicha na sobie
Jeśli w pobliżu nie ma nikogo, kto mógłby nam pomóc przy zadławieniu, można wykonać manewr Heimlicha na sobie – w tym celu należy przyłożyć pięść w miejsce nad pępkiem, objąć pięść drugą dłonią i oprzeć się na oparciu krzesła lub innej twardej i stabilnej powierzchni. W takim ułożeniu należy wykonać pchnięcie do środka i ku górze.U kogo nie można stosować rękoczynu Heimlicha?
Chwytu Heimlicha nie stosuje się u niemowląt. Przeciwwskazaniem do wykonania manewru jest także otyłość oraz ciąża; w przypadku kobiet w ciąży powinno się uciskać klatkę piersiową. Nie ma podstaw do wykonania rękoczynu Heimlicha również wtedy, gdy ciała obcego z dróg oddechowych da się pozbyć przy pomocy kaszlu.Autor: Redakcja
