Jodek potasu – szerokie zastosowania i właściwości
Jodek potasu jest bezzapachowym związkiem chemicznym o słono-gorzkim smaku. Jest rozpuszczalny w wodzie i niepalny. Na co dzień spotkać go możemy np. w soli kuchennej. Nie jest jednak substancją całkowicie bezpieczną dla człowieka – sól potasowa rozpuszczona w wodzie i parująca ma właściwości żrące, które mogą doprowadzić do podrażnienia śluzówki nosa i oczu oraz zaburzyć prawidłowe funkcjonowanie układu pokarmowego.Jodek potasu jest wykorzystywany w przemyśle farmaceutycznym do produkcji wielu leków, środków odkażających i suplementów diety. Jest także wykorzystywany do uzdatniania wody do picia oraz do przeprowadzania analiz jakościowych produktów spożywczych.
Jodek potasu był głównym składnikiem płynu Lugola, podawanego dzieciom w związku z katastrofą w Czarnobylu, aby zmniejszyć negatywne skutki promieniowania.
Jakie właściwości wykazuje jodek potasu w organizmie człowieka?
- wspiera funkcjonowanie tarczycy, nasycając ją stabilnym jodem,
- działa przeciwzapalnie,
- działa antyseptycznie,
- niszczy chorobotwórcze grzyby Sporothrix schenckii,
- zapobiega wychwytowi jodu radioaktywnego przez tarczycę, zmniejszając ryzyko raka tarczycy.
Kiedy przyjmować jodek potasu? Czy można go stosować prewencyjnie?
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji podało komunikat, w którym zaznaczono, że jodek potasu powinien być przyjęty kilka godzin przed dotarciem skażonego powietrza. Dystrybucję leku do odpowiednich jednostek przeprowadzono w ramach działań z zakresu zarządzania kryzysowego i ochrony ludności, w związku z informacjami medialnymi dotyczącymi walk w rejonie Zaporoskiej Elektrowni Atomowej.Przyjęcie jodu ma jednak sens tylko wtedy, gdy w otoczeniu znajduje się radioaktywny izotop tego pierwiastka – jod nie chroni przed promieniowaniem, ale zmniejsza akumulację radioaktywnego izotopu i ryzyko nowotworów tarczycy w przyszłości.
Kto powinien zażyć jodek potasu w sytuacji kryzysowej?
Korzyść z przyjmowania jodu odnoszą przede wszystkim osoby poniżej 40. roku życia, kobiety w ciąży i karmiące piersią – to one w szczególności powinny zażyć jodek potasu w sytuacji zagrożenia promieniowaniem.Kiedy przyjąć jodek potasu?
Optymalnym czasem na podanie stabilnego jodu jest okres od 12 godzin od przewidzianego początku ekspozycji na promieniowanie do 2 godzin po rozpoczęciu ekspozycji. Uznaje się, że jodek potasu można przyjąć do 8 godzin od rozpoczęcia ekspozycji na promieniowanie, ale nie zaleca się przyjmować go później niż 24 godziny od ekspozycji.Ile tabletek z jodkiem potasu przyjąć?
Na ogół jodek potasu podaje się jednorazowo. W przypadku wielogodzinnego (powyżej doby) narażenia na promieniotwórcze izotopy jodu można przyjąć lek powtórnie. Drugiej dawki jodku potasu nie należy podawać noworodkom, kobietom w ciąży i karmiącym piersią oraz osobom po 60. roku życia.Dawkowanie na wypadek skażenia promieniotwórczego:
- noworodki poniżej 1. miesiąca życia – 1/4 tabletki (12,5 mg jodu),
- dzieci od 1. miesiąca do 3 lat – 1/2 tabletki (25 mg jodu),
- dzieci 3-12 lat – 1 tabletka (50 mg jodu),
- dzieci powyżej 12 lat, dorośli do 60 lat – 2 tabletki (100 mg jodu),
- ciężarne, kobiety karmiące piersią – 2 tabletki (100 mg jodu).
Czy jodek potasu może być niebezpieczny?
Jak każda substancja chemiczna, również i jodek potasu może być niebezpieczny i powodować objawy uboczne. Zaliczamy do nich zapalenie tarczycy, nadczynność tarczycy i zaburzenia kardiologiczne, np. migotanie przedsionków. Zbyt duża ilość jodu powoduje obrzęki, nudności, wymioty, zaburzenia depresyjne, nasilenie objawów gruźlicy oraz inne reakcje alergiczne.Nie powinno się przyjmować jodku potasu na własną rękę, a dopiero po konsultacji z lekarzem.
Kto nie może przyjmować jodku potasu?
Nie każdy może przyjąć jodek potasu. Jest on przeciwwskazany u osób, u których stwierdzono alergię na jodek potasu lub jakikolwiek inny składnik preparatu. Pozostałymi przeciwwskazaniami do przyjmowania tabletek są:- nadczynność tarczycy,
- choroby autoimmunologiczne takie, jak opryszczkowate zapalenie skóry Duhringa,
- zaburzenia w obrębie naczyń krwionośnych, zapalenie naczyń z hipokomplementemią.
Należy podkreślić, że w przypadku ewentualnego skażenia promieniotwórczego jodek potasu chroni wyłącznie przed rakiem tarczycy; nie chroni przed innymi konsekwencjami promieniowania.
Autor: Redakcja
