Co to jest histeroskopia i na czym polega?
Histeroskopia to małoinwazyjna procedura endoskopowa wykorzystywana w celach diagnostyki i leczenia zmian wewnątrzmacicznych. Zabieg jest powszechnie stosowany w ginekologii, cechuje go wysoki profil bezpieczeństwa i jest dobrze tolerowany przez pacjentki. W zależności od wskazań może być przeprowadzany w znieczuleniu ogólnym lub miejscowym. W przypadku histeroskopii diagnostycznej wykonywanej w warunkach ambulatoryjnych, częstą praktyką jest rezygnacja z analgezji.
Histeroskopia polega na wprowadzeniu przez pochwę i kanał szyjki macicy do wnętrza macicy histeroskopu, czyli rodzaju endoskopu – urządzenia optycznego wyposażonego w system soczewek i kamerę cyfrową, a także (w niektórych przypadkach) mikronarzędzia chirurgiczne umożliwiające pobranie próbek do badania histopatologicznego lub wycięcia zmiany. Wnętrze macicy w czasie badania wypełniane jest płynem (fizjologicznym roztworem NaCl) ułatwiającym dokładne uwidocznienie jej stanu. Lekarz wykonujący zabieg obserwuje obraz na ekranie w dużym powiększeniu.
Wyróżnia się dwa rodzaje histeroskopii:
- histeroskopia diagnostyczna – wykonywana jest w warunkach ambulatoryjnych, często jedynie z zastosowaniem leków rozluźniających i uspokajających i bez konieczności hospitalizacji. Służy do obrazowania wnętrza kanału macicy, jamy macicy, ujść jajowodów i można przy jej pomocy zlokalizować m.in. polipy, mięśniaki, guzy nowotworowe czy zrosty oraz pobrać wycinki patologicznych tkanek do dalszych badań.
- histeroskopia operacyjna (lecznicza) – wykonywana w znieczuleniu ogólnym lub miejscowym w warunkach szpitalnych, a przy prostych zabiegach również ambulatoryjnie. Umożliwia usuwanie zmian z jamy macicy lub kanału szyjki macicy z zastosowaniem metod mechanicznych, elektrochirurgicznych, a także techniki laserowej. Podczas zabiegu możliwe jest przeprowadzenie zabiegu łyżeczkowania macicy.
Polecamy: Wizyta u ginekologa – jak wygląda? Jak się do niej przygotować?
Czy histeroskopia boli?
Ból lub silny strach przed jego odczuwaniem to jedne z najczęstszych barier sprawiających, że pacjentki zrezygnują z badania przy pomocy histeroskopu. W przypadku histeroskopii operacyjnej, w większości przypadków stosuje się krótkotrwałe znieczulenie ogólne podawane dożylnie. Przyczyną jest przede wszystkim konieczność stosowania endoskopów o dużej średnicy (8 mm), wiążąca się z poszerzaniem kanału szyjki macicy, co bez środków znieczulających byłoby dla pacjentki bolesne i bardzo nieprzyjemne.
W przypadku histeroskopii diagnostycznej, wykonywanej ambulatoryjnie przy użyciu cienkich histeroskopów o średnicy poniżej 5 mm, możliwe jest przeprowadzenie zabiegu bez konieczności ogólnej, a nawet miejscowej analgezji. Bardzo ważny w takiej sytuacji jest nie tylko wybór odpowiedniego instrumentarium o małej średnicy, ale również zadbanie o samopoczucie pacjentki, przeprowadzenie z nią rozmowy o tym, co ją za chwilę czeka i z jakimi odczuciami będzie mieć do czynienia. W histeroskopii diagnostycznej pacjentce proponuje się czasem leki rozluźniające i uspokajające mające na celu zmniejszenie u niej poziomu lęku.
Polecamy: Sedacja – czym jest? Wskazania i rodzaje sedacji
Wskazania do histeroskopii
Możliwości diagnostyczne i lecznicze zabiegu przy użyciu histeroskopu stale się poszerzają, metodę tę stosuje się już powszechnie w ginekologii między innymi w przypadkach:
- nieprawidłowych krwawień menstruacyjnych u kobiet w wieku rozrodczym oraz krwawień po menopauzie,
- podejrzenia rozrostów i innych patologii endometrium (w tym polipów oraz raka endometrium),
- zrostów w obrębie jamy macicy i ujść jajowodowych,
- trudności w zajściu w ciążę u kobiet w wieku reprodukcyjnym oraz częstych poronień,
- podejrzenia obecności resztek po poronieniu lub porodzie w jamie macicy,
- podejrzenia wad rozwojowych macicy,
- podejrzenia mięśniaków podśluzówkowych lub śródściennych modelujących jamę macicy,
- konieczności weryfikacji przeprowadzonego wcześniej badania histopatologicznego inną metodą oraz weryfikacji nieprawidłowości stwierdzanych w badaniach obrazowych,
- podejrzenia zmian w obrębie kanału szyjki macicy,
- wyjęcia lub zmiany pozycji wkładki wewnątrzmacicznej.
Przeciwwskazania do histeroskopii
Przeciwwskazaniami do wykonania zabiegu są:
- prawidłowo rozwijająca się ciąża,
- stany zapalne dróg rodnych.
Jak przygotować się do histeroskopii?
Najlepszy czas na poddanie się histeroskopii to pierwsza faza cyklu, tuż po zakończeniu menstruacji, ale przed owulacją, gdyż błona śluzowa macicy we wczesnej fazie proliferacyjnej jest najcieńsza, dzięki czemu struktury wewnątrzmaciczne i ewentualne zmiany patologiczne są wówczas najlepiej widoczne.
Jeśli histeroskopia jest planowym zabiegiem przeprowadzanym szpitalu, pacjentka powinna być na czczo i przygotować się na 1-3 dni spędzone na oddziale (choć zdarza się, że możliwe jest opuszczenie szpitala nawet w dniu zabiegu, po kilku godzinach odpoczynku).
Jeśli pacjentka przyjmuje stale jakieś leki, np. przeciwcukrzycowe, musi omówić z lekarzem kwestię przyjmowania ich przed i po zabiegu.
W dniu histeroskopii wykonuje się badania, których celem jest wykluczenie ciąży i stanów zapalnych oraz określenie stanu ogólnego pacjentki.
W przypadku skierowania na histeroskopię diagnostyczną, nie trzeba się w żaden szczególny sposób przygotowywać ani wykonywać wcześniej żadnych badań. Nie ma również wymogów dotyczących golenia owłosienia łonowego, jeśli nie utrudnia ono przeprowadzenia zabiegu. Histeroskopia diagnostyczna trwa zazwyczaj zaledwie kilka do kilkunastu minut i zwykle krótko po zabiegu można wrócić do domu.
Pierwszy okres po histeroskopii oraz możliwe powikłania
Samopoczucie pacjentki po przeprowadzonej u niej histeroskopii zależy przede wszystkim od zastosowanego znieczulenia.
Po analgezji dożylnej, podobnie jak w przypadku wielu innych zabiegów w znieczuleniu ogólnym, potrzeba kilku godzin do powrotu do pełnej świadomości i sprawności. Możliwe są początkowe nudności czy zawroty głowy.
Do częstych dolegliwości po histeroskopii zabiegowej należą:
- łagodne skurczowe bóle w podbrzuszu,
- lekkie krwawienie utrzymujące się przez kilka dni.
Zdolność do pracy jest ograniczona w dniu zabiegu i dzień po nim i zazwyczaj na te dni pacjentka otrzymuje zwolnienie lekarskie – dłuższe w przypadku przedłużającego się złego samopoczucia lub powikłań pozabiegowych. Te zdarzają się jednak bardzo rzadko, gdyż histeroskopia jest bezpieczna i dobrze tolerowana przez organizm.
Do bardzo rzadkich, ale możliwych powikłań należą:
- stany zapalne narządów miednicy mniejszej,
- perforacja ściany macicy,
- uszkodzenie jelit lub pęcherza moczowego,
- pojawienie się zrostów wewnątrzmacicznych.
Rekonwalescencja po zabiegu diagnostycznym trwa około 7–10 dni, a operacyjnym – do 3 tygodni. W tym czasie można prowadzić codzienne aktywności, takie jak praca niewymagająca wysiłku oraz spokojne zajęcia domowe, ale należy w tym czasie zrezygnować z intensywnej aktywności fizycznej, współżycia oraz dźwigania ciężkich przedmiotów.
Histeroskopia – cena w prywatnej klinice
Zarówno histeroskopia diagnostyczna, jak i lecznicza, to zabiegi wykonywane w ramach ubezpieczenia w placówkach posiadających kontrakt z NFZ, pod warunkiem wskazań medycznych. Możliwe jest również wykonanie histeroskopii prywatnie, a najczęściej decydują się na to kobiety w trakcie diagnostyki problemów z płodnością, będące pacjentkami prywatnych klinik leczenia niepłodności. Ceny histeroskopii diagnostycznej zaczynają się od około 1200 zł, droższe są zabiegi operacyjne wykonywane przy pomocy histeroskopu – ich ceny zaczynają się od około 1600 zł (w zależności od miejscowości, kliniki i lekarza wykonującego zabieg).
