REKLAMA

Jak żyć długo i zdrowo oraz opóźnić proces starzenia? Prof. Marek Postuła o filarach długowieczności

Aktualizacja:

17 czerwca 2026

Publikacja:

19 września 2025

Czas czytania:

7 min

Długowieczność, czyli longevity, to pojęcie coraz częściej obecne w debatach o zdrowiu i stylu życia. Dla prof. Marka Postuły, kardiologa i eksperta w zakresie medycyny prewencyjnej oraz członka Rady Zdrowia Operatora Medycznego Świat Zdrowia, kluczowe jest jednak nie tylko wydłużanie życia, ale przede wszystkim utrzymanie jego jakości. Zdrowie i witalność idą w nierozłącznej parze, gdy mowa o dążeniu do długowieczności.

Starsza kobieta zdrowa i aktywna - zasady długowieczności

Opracowanie na podstawie artykułu: Patenty na długowieczność. „Są proste i darmowe, ale nie ma drogi na skróty”

Człowiek powinien żyć 120 lat? Opóźnienie procesu starzenia i zachowanie zdrowia

Według danych GUS mężczyźni w Polsce żyją średnio 74,7 lat, a kobiety 82 lata. Badania pokazują, że średnia długość życia mocno wzrosła w ciągu ostatniego ćwierćwiecza, a Polacy zaczęli statystycznie żyć dłużej. Stulatków w naszym kraju jest już kilka tysięcy, a w ciągu ostatnich siedmiu lat ich liczba wzrosła o niemal 100%.

„Współczesna nauka dowodzi, że biologicznie jesteśmy zaprogramowani na 120 lat. Pytanie brzmi, jak przeżyć ten czas w dobrej kondycji i uniknąć chorób cywilizacyjnych” – podkreśla prof. Postuła.

W porównaniu z latami 90. to znaczący postęp, ale problemem pozostaje zdrowie w ostatnich dekadach życia. Polacy spędzają nawet kilkanaście lat zmagając się z chorobami przewlekłymi, takimi jak:

Redukcja zachorowalności poprzez odpowiednią profilaktykę oraz spowolnienie rozwoju schorzeń przewlekłych, jeśli już wystąpią, to podstawy działania na rzecz długowieczności.

Niebieskie strefy długowieczności – czym są? Jaki jest ich sekret zdrowia i witalności?

Czy istnieją miejsca, w których długość życia człowieka zbliża się do tej „biologicznie zaprogramowanej”? 

Na świecie jest pięć tzw. „Niebieskich Stref”:

  1. Włoska Niebieska Strefa – Sardynia
  2. Grecka Niebieska Strefa – Ikaria
  3. Kostarykańska Niebieska Strefa – Nicoya
  4. Kalifornijska Niebieska Strefa – Loma Linda
  5. Japońska Niebieska Strefa – Okinawa

Wspólnymi cechami tych regionów są:

  • naturalna wysoka aktywność fizyczna (wynikająca z trybu życia),
  • zdrowa dieta bazująca na warzywach i rybach,
  • optymalne tempo życia pozwalające zachować właściwy rytm dobowy i czas na sen,
  • kultura silnych więzi – życie w przynależności do grupy.

To właśnie w oparciu o te cztery wspólne cechy można wyłonić cztery zasady – filary długowieczności. Ich utrzymywanie pomaga w zachowaniu zdrowia i wydłużeniu życia.

4 Filary długowieczności: aktywność fizyczna, zdrowa dieta, sen i relacje

Ekspert wskazuje cztery podstawowe filary zdrowego starzenia się organizmu: aktywność fizyczną, dietę, sen i relacje społeczne. Wprowadzone w codzienną rutynę pomagają w utrzymaniu dobrego zdrowia przez długie lata.

1. Ruch

Już 30 minut szybkiego spaceru dziennie potrafi znacząco poprawić zdrowie. Osoby bardziej zaawansowane mogą postawić na takie ćwiczenia fizyczne jak bieganie, tenis czy intensywną jazdę na rowerze.

„Tenisiści po osiemdziesiątce bywają w znakomitej formie” – zauważa profesor Marek Postuła. 

Regularne ćwiczenia wytrzymałościowe mają pozytywny wpływ na pracę całego organizmu i zwiększają szanse na zdrowe i długie życie. Ruch wspiera pracę i stymuluje funkcjonowanie układu odpornościowego, co przekłada się na zmniejszenie ryzyka infekcji. Siedzący tryb życia z kolei wpływa bardzo negatywnie na zdrowie, zmniejsza witalność i przyspieszać proces starzenia organizmu.

starszy mężczyzna stosujący pierszą zasadę długowieczności - codzienną aktywność fizyczną

2. Dieta

Najważniejsze to nie przejadać się i ograniczać żywność wysoko przetworzoną. Wzorem jest dieta śródziemnomorska – to dieta bogata w warzywa, owoce, ryby, oliwę z oliwek, orzechy i nasiona.  Spożywanie zdrowych produktów w codziennej diecie pomaga wydłużyć i poprawić jakość życia.

Właściwa i zgodna z zaleceniami żywieniowymi dieta, wolna m.in. od żywności wysokoprzetworzonej, dostarczająca minerałów i przeciwutleniaczy, dodatkowo wpływa na zmniejszenie ryzyka rozwoju nowotworów – nieprawidłowe odżywianie odpowiada za niemal 30% nowotworów!

„Alkohol, nawet w niewielkich ilościach, nie jest sprzymierzeńcem zdrowia” – wskazuje prof. Postuła.

para stosująca drugą zasadę długowieczności - przygotowująca zdrowe posiłki diety śródziemnomorskiej

Dobrze skomponowany jadłospis wspiera także niezbędną dla zdrowia różnorodność mikrobioty jelitowej i przyczynia się do redukcji stanów zapalnych. Produkty, jakich dostarczasz swojemu organizmowi, mają także wpływ na przebieg procesów metabolicznych i działanie układu nerwowego.

Jeżeli planujesz długie życie, musisz wiedzieć jak ogromny wpływ na zachowanie zdrowia ma wszystko to, co jesz.

Chcesz jeść zdrowo? Sprawdź nasz generator jadłospisu diety DASH – jednego z najzdrowszych sposobów odżywiania

3. Sen

Dorosły człowiek powinien spać 7–9 godzin. Regularność, chłodna i ciemna sypialnia oraz unikanie ekranów przed snem to podstawy higieny snu i mają kluczową rolę dla jakości snu. Zdrowe spanie z kolei podnosi szanse na długie życie.

kobieta budząca się wypoczęta, dbająca o 3 zasadę długowieczności - zdrowy sen

4. Relacje

Kontakt z innymi ludźmi i relacje z bliskimi to nie tylko fundament zdrowia psychicznego, ale i fizycznego. Samotność zwiększa ryzyko rozwoju wielu chorób. Ważne jest to, aby zapobiegać samotności także wśród seniorów – m.in. w tym celu powstały uniwersytety trzeciego wieku. Dobre relacje pozwalają naprawdę cieszyć się długim życiem i dodają sił witalnych w każdym wieku.

starsza para na wspólnej wędrówce dbająca o 4 zasadę długowieczności - bliskie relacje

Bardzo ważnym elementem troski o zdrowie jest także wolność od wszelkich nałogów, jak wspomniane już picie alkoholu, palenie czy spożywanie cukru.

Praktyczna ściągawka dla Ciebie – zapisz w swoim telefonie i miej zawsze pod ręką! 4 zasady długowieczności

4 zasady długowieczności

Kluczowe są także regularne badania – to niezwykle ważny element prewencji chorób, ponieważ nawet przy utrzymywaniu zdrowego stylu życia i przestrzegania zasad dążenia do zdrowej długowieczności, niektóre choroby mogą się rozwinąć mimo wszystko. Wykrycie ich na bardzo wczesnym stadium to najlepsza gwarancja możliwości skutecznego leczenia – im później, tym jest ich mniej.

Z kolei uwarunkowania genetyczne mają nieco mniejsze znaczenie niż mogłoby się wydawać – każdy może dążyć do długowieczności, samodzielnie wpływając na swoje nawyki i kształtując zdrowe postawy.

Longevity – spowolnienie starzenia się organizmu to luksus czy prawo każdego?

Na świecie długowieczność bywa utożsamiana z elitarnymi programami i ogromnymi nakładami finansowymi, jak w przypadku amerykańskiego przedsiębiorcy Bryana Johnsona, który rocznie wydaje miliony dolarów, by „cofnąć swój wiek”.

Prof. Postuła jest jednak zwolennikiem egalitarnego podejścia: Zdrowie nie może być luksusem. Każdy powinien mieć dostęp do podstawowych narzędzi dbania o swoje życie i zdrowie.

Recepta na długowieczność – jak zwiększyć długość życia?

Choć wielu marzy o „pigułce nieśmiertelności”, profesor przypomina, że prawdziwa droga do zdrowego starzenia się wiedzie przez codzienne wybory: ruch, zbilansowaną dietę, sen i relacje.

„To proces wymagający rutyny, cierpliwości i świadomości, ale efekty są nieporównywalne z jakimikolwiek skrótami” – podsumowuje prof. Marek Postuła.

Długie i zdrowe życie to efekt zdrowej diety, zdrowego stylu życia, regularnej aktywności fizycznej i odpowiedniej profilaktyki chorób – to wszystko zmniejsza ryzyko rozwoju chorób przewlekłych takich jak np. cukrzyca, które mogą realnie wpływać na długość życia i znacząco je skrócić.

Bibliografia

  1. https://xyz.pl/patenty-na-dlugowiecznosc-sa-proste-i-darmowe-ale-nie-ma-drogi-na-skroty/?utm_source=social&utm_medium=posty&utm_id=brand
  2. https://businessinsider.com.pl/praca/emerytury/swiadczenia-honorowe-dla-stulatkow-w-polsce-najnowsze-dane-zus/gxf94j8
  3. Jie Shen, Jianying Shan, Lichao Zhong, Boying Liang, Dake Zhang, Motao Li, Hao Tang, Dietary Phytochemicals that Can Extend Longevity by Regulation of Metabolism, PMID: 35025006, PMCID: PMC8756168
    https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35025006/
  4. Calogero Caruso, Mattia Emanuela Ligotti, Giulia Accardi, Anna Aiello, Giovanni Duro, Damiano Galimberti, Giuseppina Candore, How Important Are Genes to Achieve Longevity? 
    https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35628444/
  5. https://dietly.pl/blog/niebieskie-strefy-jak-wprowadzic-w-zycie-tajemnice-dlugowiecznosci?srsltid=AfmBOophPgPV3SLIYlzYi2hSpY0ZGL5MJe2HTrkkXSlvS9c-rroZDYUM
  6. https://dietetycy.org.pl/polskie-zamienniki-diety-srodziemnomorskiej/
  7. https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/jaka-dieta-najlepsza-na-stan-zapalny
  8. https://onkologia.org.pl/pl/dieta