Mięczak zakaźny u dziecka – jak wygląda? Objawy i leczenie mięczaka

Czym jest mięczak zakaźny?

Mięczak zakaźny to choroba wirusowa wywołana przez wirusa moluscum contagiosum (MCV) z rodziny pokswirusów (należy do niej również wirus ospy prawdziwej). Dotyka głównie małe dzieci, młodych dorosłych i osoby cierpiące na zaburzenia odporności.

MCV namnaża się w warstwie naskórkowej skóry. Okres wylęgania wirusa wynosi od 2 tygodni do nawet 6 miesięcy, dlatego w przypadku kontaktu z chorym na mięczaka zakaźnego nie od razu dowiemy się, czy doszło do zakażenia.

Mięczaki u dzieci – jak dochodzi do zarażenia?

Mięczak zakaźny jako choroba wirusowa przenosi się drogą kropelkową. Transmisja wirusa zachodzi poprzez bezpośredni kontakt ze skórą chorego i wydzieliną pochodzącą ze znajdujących się na niej guzków, jak również poprzez dotykanie lub noszenie rzeczy, których używał chory (np. ręcznika lub gąbki). Mięczakiem zakaźnym można więc zarazić się np. w miejscach publicznych, takich jak basen czy siłownia.

Jakie są objawy mięczaka zakaźnego?

Charakterystycznym objawem mięczaka zakaźnego są zmiany skórne przybierające postać małych, kopulastych lub okrągłych grudek, z zagłębieniem w środkowej części, które mogą osiągać wielkość od 2 do 6 mm. Grudki zazwyczaj są półprzezroczyste lub białe i mogą występować pojedynczo albo zlewać się w większe zmiany. Najczęściej lokalizują się na całym tułowiu, głównie w okolicy pachwin, dołu pachowego i stawów. W środku zmian znajduje się kaszkowata treść, która po przekłuciu wypływa na zewnątrz.

Zmianom skórnym mogą towarzyszyć takie objawy jak:

• zapalenie spojówek i rogówki (jeśli grudki zrobiły się na powiece),
• dolegliwości bólowe w okolicy wykwitów skórnych,
• nadkażenie bakteryjne guza,
• rumień na skórze,
• świąd skóry.

Powyższe objawy powinny skłonić do wizyty u lekarza.

Mięczak zakaźny – przyczyny i czynniki ryzyka

Bezpośrednią przyczyną rozwoju mięczaka zakaźnego jest kontakt z wirusem MCV. Warto dodać, że dorośli zarażają się nie tylko przez kontakt ze skórą chorego czy przedmiotami, których dotykał, lecz także poprzez stosunek seksualny z osobą zakażoną.

Na zachorowanie na mięczaka zakaźnego najbardziej narażone są dzieci:

• poniżej 5. roku życia,
• z obniżoną odpornością,
• przyjmujące preparaty immunosupresyjne,
• cierpiące na atopowe zapalenie skóry,
• chore na wirusa HIV.

Rozpoznanie mięczaka zakaźnego

Lekarz przeprowadza z pacjentem wywiad i dokonuje dokładnych oględzin zmian skórnych. Niekiedy przekłuwa guzek, aby zobaczyć, czy znajduje się w nim kaszkowata wydzielina.
Obraz kliniczny mięczaka zakaźnego jest dość charakterystyczny, dlatego w większości przypadków diagnoza stawiana jest podczas wizyty u lekarza.

W razie jakichkolwiek wątpliwości specjalista może zlecić wykonanie badania mikroskopowego treści pochodzącej ze zmiany skórnej lub wycinka skóry. Wtedy wykonuje się biopsję guza lub badanie histopatologiczne.

Mięczak zakaźny – leczenie

Leczenie nie zawsze jest konieczne, wszystko zależy od obrazu klinicznego i przebiegu choroby. Jeśli zmiany są rozległe, wykazują tendencję do rozsiewania się po całym ciele i utrzymują się przez długi czas, terapia jest wskazana.

Podczas leczenia mięczaka zakaźnego stosuje się m.in.:

• doustne leki przeciwwirusowe – np. cydofowir (stosowanie przede wszystkim u osób z ciężkim niedoborem odporności),
• leki do stosowania miejscowego – np. roztwór wodorotlenku potasu, jodynę, kwas mlekowy i salicylowy, podofilotoksynę czy stężony roztwór azotanu srebra,
• metody fizykalne – np. laseroterapię, krioterapię, łyżeczkowanie, elektrokoagulację.

O konieczności wdrożenia leczenia z wykorzystaniem leków decyduje lekarz. Warto też dodać, że metody mechaniczne mogą skutkować powstaniem na skórze blizn i przebarwień.

Ile trwa leczenie mięczaka zakaźnego?

Pacjenta można uznać za wyleczonego, jeśli w ciągu 4 miesięcy od ustąpienia objawów zmiany nie nawrócą. Zła informacja jest taka, że typowe dla mięczaka zakaźnego zmiany potrafią utrzymywać się na skórze kilka miesięcy, a w niektórych przypadkach nawet kilka lat. W dodatku lubią nawracać i pozostawiać blizny. Dlatego warto przestrzegać kilku prostych zasad, które znacząco zmniejszą ryzyko zachorowania na mięczaka zakaźnego.

Jak ustrzec się przed mięczakiem zakaźnym?

W ramach profilaktyki chorób wirusowych, w tym mięczaka zakaźnego, powinno się przede wszystkim przestrzegać podstawowych zasad higieny – jak najczęściej myć ręce oraz stosować własne środki higieny, jak mydło czy ręcznik. Ważne jest także, by po wizycie na siłowni czy basenie wziąć kąpiel. Ponadto powinno się unikać bliskich kontaktów z osobami, które wykazują objawy mięczaka zakaźnego.

Autor: Redakcja