REKLAMA

Objaw Raynauda – co to jest? Przyczyny, objawy, leczenie

Aktualizacja:

11 kwietnia 2022

Publikacja:

11 kwietnia 2022

Czas czytania:

4 min

Autor:

Redakcja

Objaw Raynauda to schorzenie polegające na pojawieniu się zblednięcia, zasinienia, a następnie zaczerwienia skóry w okolicach palców stóp bądź rąk poprzez działanie zimna. Symptom ten występuje w wyniku gwałtownego skurczu i kolejno rozkurczu w małych tętniczkach w tych obszarach ciała. Zjawisko to zostało opisane w XIX wieku przez francuskiego lekarza Maurice’a Raynauda. W jaki sposób diagnozuje się tę przypadłość? Na czym polega leczenie tego objawu?

Objaw Raynauda objawia się najczęściej na palcach dłoni i stóp.

Objaw Raynauda — przyczyny

Skurcz w drobniejszych naczyniach krwionośnych stanowi bezpośrednią przyczynę blednięcia skóry. Niestety mechanizm, który wyzwala ten skurcz wciąż nie został poznany. Występowanie objawu Raynauda związane jest ze wzmożoną aktywnością współczulnego układu nerwowego. Według badań statystycznych ta przypadłość dotyka około 3–4% populacji. Co więcej, gdy dochodzi do samodzielnego (idiopatycznego) pojawiania się objawu Raynauda, nazywany jest wówczas chorobą Raynauda. Często towarzyszy również innym dolegliwościom.

Choroba Raynauda — objawy

Choroba Raynauda objawia się gwałtownym zblednięciem opuszków, a czasem całych palców. Po minięciu kilku minut symptom ten samoistnie przechodzi. W początkowym etapie palce przyjmują fioletową barwę, a następnie czerwienieją. Oprócz tego można odczuwać mrowienie, ból oraz drętwienie. W przypadku zespołu Raynauda symptomy obejmują  także problemy charakterystyczne dla choroby, która stanowi przyczynę jego wystąpienia. Sam objaw Raynauda może trwać dłużej, a w rezultacie prowadzi również do powstania blizn, owrzodzeń bądź martwicy palców. Objaw Raynauda zazwyczaj dotyka obwodowych części kończyn (palucha i palców), ale pojawia się też na płatkach uszu lub czubku nosa. Co więcej, atakuje także naczynia wieńcowe serca i zaopatrujące w krew mózg, czego efektem są migreny.

Choroba i objaw Raynauda — diagnostyka

Diagnoza objawu bądź choroby Raynauda polega na:
  • przeprowadzeniu wywiadu (cenne jest określenie istnienia dolegliwości u najbliższej rodziny),
  • wykonaniu kapilaroskopii, czyli badania przebiegu naczyń kapilarnych (w obszarach występowania objawu Raynauda),
  • dokonaniu próby prowokacyjnej mającej na celu wywołanie objawu Raynauda (najczęściej poprzez ochładzanie badanego miejsca),
  • zrobieniu analizy laboratoryjnej krwi.
Rozwój choroby bądź zespołu Raynauda może być stosunkowo łagodny. Ogranicza się wówczas do zblednięcia, zasinienia i zaczerwienienia skóry, a także dolegliwości bólowych. Natomiast konsekwencje choroby Raynauda czasem są znacznie poważniejsze, gdy pacjent zwleka z leczeniem. Prowadzi to do zwiększenia ryzyka nastąpienia permanentnych zmian martwiczych w okolicach objętych chorobą.

Objaw Raynauda — leczenie

Nie istnieje specyficzny system leczenia objawu Raynauda. W głównej mierze trzeba unikać faktorów wywołujących napady. Należy pamiętać, że prowokuje je nie tylko zimno, ale i stres. Powinno się zrezygnować z wszelkich aktywności rekreacyjnych oraz zawodowych, które mogą mieć wpływ na nasilenie objawu (np. praca w niskich temperaturach). Leczenie objawowe obejmuje stosowanie maści rozgrzewających i leków rozszerzających naczynia (nawet tych używanych w zwalczaniu nadciśnienia). Mając do czynienia z wtórną postacią objawu Raynauda, poprawę przynosi rozpoczęcie odpowiedniego leczenia choroby wywołującej dolegliwość.

Objaw Raynauda — karmienie piersią i ciąża

Warto mieć na uwadze fakt, iż objaw Raynauda występuje czasem w nietypowych miejscach, takich jak, nos, uszy czy brodawki sutkowe. Stanowi to problem zwłaszcza  podczas uprawiania aktywności fizycznej (np. pływania), a również podczas ciąży i karmienia piersią. Objaw na brodawkach sutkowych ujawnia się dopiero w ciąży lub w czasie karmienia u osób, u których dotychczasowo występował na stopach bądź rękach. Wiąże się to ze zwiększeniem stężenia hormonów, w szczególności estrogenów w tym okresie.

Mamy karmiące piersią i cierpiące na chorobę Raynauda muszą przestrzegać kilku zasad. Powinny pamiętać, że do czynników sprzyjających wywołaniu napadu należą:
  • chociażby małe zmiany temperatury, zanim uda się przyssać dziecko,
  • zakładanie wilgotnych biustonoszy czy wkładek laktacyjnych,
  • nocne karmienie piersią, która jest rozgrzana np. wyjęta spod ciepłej kołdry.


Autor: Redakcja