Co to jest przepuklina kręgosłupa?
Aby zrozumieć, czym jest przepuklina kręgosłupa, warto przyjrzeć się temu, jak zbudowany jest kręgosłup. Składa się on z 24 kręgów ułożonych jeden na drugim, wewnątrz których znajduje się kanał kręgowy, przez który przebiega rdzeń kręgowy i nerwy. Między poszczególnymi kręgami umiejscowione są krążki międzykręgowe, przybierające formę elastycznych dysków utworzonych przez jądro miażdżyste otoczone pierścieniem włóknistym. Dyski zapewniają kręgosłupowi amortyzację, elastyczność i znoszenie obciążeń.
Z różnych przyczyn dochodzi do pęknięcia lub całkowitego przerwania pierścienia, przez co wyciśnięty zostaje fragment jądra miażdżystego, który naciska na nerwy, powodując dolegliwości bólowe.
Przepuklina kręgosłupa – gdzie występuje?
Przepuklina kręgosłupa może wystąpić na wszystkich jego odcinkach. Najczęściej występuje przepuklina kręgosłupa odcinka lędźwiowego oraz przepuklina kręgosłupa szyjnego, ponieważ te fragmenty ulegają największym obciążeniom. Rzadziej występuje przepuklina kręgosłupa piersiowego.
Czy przepuklina kręgosłupa jest groźna?
Objawy przepukliny kręgosłupa bywają bardzo dotkliwe, a niekiedy stopień ich nasilenia jest tak duży, że uniemożliwiają normalne funkcjonowanie. Chory może mieć trudności z poruszaniem się, oddawaniem moczu, ponadto występować u niego mogą zaburzenia w funkcjonowaniu odbytu, a u mężczyzn dodatkowo zaburzenia erekcji.
Przepuklina kręgosłupa ma postępujący charakter, dlatego z biegiem czasu pacjent będzie mieć coraz większe problemy. W skrajnych przypadkach dochodzi do utraty samodzielności i pogorszenia stanu psychicznego ze względu choćby na uzależnienie od osób trzecich.
Przepuklina kręgosłupa – przyczyny
Wystąpienie przepukliny kręgosłupa może być wynikiem powtarzających się przeciążeń kręgosłupa, np. ze względu na siedzący tryb życia lub wystąpienia urazu podczas dźwignięcia jakiegoś ciężaru. Pod wpływem siedzącego trybu życia dochodzi do osłabienia mięśni tułowia. Brak odpowiedniej stabilizacji prowadzi do urazów podczas aktywności fizycznej, szczególnie gdy jest ona wykonywana bez odpowiedniego przygotowania, przy jednoczesnym przecenianiu swoich możliwości.
Przepuklina kręgosłupa – czynniki ryzyka
Do czynników zwiększających ryzyko rozwoju przepukliny kręgosłupa należą:
- predyspozycje genetyczne – dziedziczna tendencja do zwyrodnienia dysków,
- wiek – najczęściej dotyczy osób pomiędzy 35. a 50. rokiem życia,
- płeć – mężczyźni są bardziej narażeni,
- praca fizyczna – duże obciążenia dla kręgosłupa,
- otyłość – nadwaga zwiększa prawdopodobieństwo,
- palenie papierosów – nikotyna ogranicza przepływ krwi w obrębie dysków, przyspieszając ich zwyrodnienie.
Objawy przepukliny kręgosłupa
Typowym objawem przepukliny kręgosłupa jest bardzo silny ból, mający ostry i rwący charakter. Oprócz tego występują także inne objawy, które są zależne od lokalizacji przepukliny.
Objawy przepukliny w odcinku lędźwiowym to:
- ból promieniujący do biodra, ud i kolan,
- rwa kulszowa,
- mrowienie i drętwienie nóg,
- niedowład nóg,
- problemy z kontrolowaniem oddawania moczu i stolca,
- paraliż.
Objawy przepukliny w odcinku szyjnym to:
- ból (narastający, ale umiarkowany),
- ograniczone ruchy głowy,
- sztywność karku,
- mrowienie i drętwienie rąk,
- bóle i zawroty głowy,
- rwa kulszowa lub rwa szyjno-barkowa,
- szumy uszne,
- osłabienie mięśni rąk,
- paraliż rąk.
Zobacz: Mielopatia – czym jest? Przyczyny i objawy
Objawy przepukliny w odcinku piersiowym to:
- ból w klatce piersiowej,
- brak możliwości kasłania, śmiania się i kichania.
Przepuklina kręgosłupa – diagnostyka
Wystąpienie wyżej wymienionych objawów powinno skłonić do konsultacji ze specjalistą (lekarzem rodzinnym, ortopedą, neurologiem lub reumatologiem). Lekarz przeprowadza z pacjentem szczegółowy wywiad, wykonuje badanie przedmiotowe i najczęściej kieruje go na specjalistyczne badania. W diagnostyce przepuklin kręgosłupa zastosowanie znajdują badania obrazowe, w tym RTG, tomografia komputerowa (TK) oraz rezonans magnetyczny (MRI).
Leczenie przepuklin kręgosłupa
Przepuklina na kręgosłupie wymaga przede wszystkim zmiany trybu życia i wprowadzenia ruchu. Konieczna jest fizjoterapia i wykonywanie ćwiczeń. Dobre efekty we wczesnym stadium przynoszą zabiegi z zakresu fizykoterapii, np. krioterapia, laseroterapia czy terapia prądem. W razie silnego bólu lekarz może zalecić leki przeciwzapalne, przeciwbólowe lub rozluźniające mięśnie.
W przypadku poważnych powikłań, jak zaburzenia czucia czy problemy z trzymaniem moczu lub stolca, konieczna jest operacja przepukliny kręgosłupa. Nowoczesne metody leczenia kręgosłupa sprawiają, że zabieg ten jest bezpieczny, a ryzyko komplikacji niewielkie.
Autor: Redakcja
