Skaza białkowa – czym jest?
Skaza białkowa jest przypisywana głównie niemowlętom i przeważnie mija samoistnie w 2. lub 3. roku życia. Zdarza się jednak, że trwa przez całe życie lub że jej objawy pojawiają się dopiero w wieku dorosłym. Wynika to z faktu, ze atopowe zapalenie skóry – genetycznie uwarunkowany defekt bariery skórno-naskórkowej – manifestuje się przede wszystkim u dzieci, a u dorosłych zdarza się dużo rzadziej. Zaostrzenia atopowego zapalenia skóry są powiązane z alergiami wziewnymi i pokarmowymi. Alergia to z kolei reakcja na białko zarówno roślinne, jak i zwierzęce, stąd „skaza białkowa”.
Przyczyny skazy białkowej u dorosłych
Z atopowym zapaleniem skóry zmagają się najczęściej osoby mające liczne choroby alergiczne (np. astmę oskrzelową czy alergiczny nieżyt nosa) albo członków rodziny cierpiących na alergię. Innymi słowy, dużą rolę odgrywa tutaj podłoże genetyczne.
Oprócz tych czynników istotna jest także rola środowiska. Pobudzać reakcje alergiczne może ekspozycja na środki chemiczne czy zanieczyszczenia cywilizacyjne.
Skaza białkowa u dorosłych – objawy
Objawy skazy białkowej u dorosłych są takie jak u dzieci: występuje zaostrzanie zmian skórnych o typie atopowego zapalenia skóry (czyli rozsianych zmian rumieniowo-złuszczających) pod wpływem alergenów zawartych w pokarmach.
Ponadto – dużo rzadziej – objawami skazy białkowej u dorosłych może być ból brzucha, biegunka, katar i kaszel.
Jak wygląda diagnostyka skazy białkowej?
Rozpoznanie skazy białkowej nie jest możliwe na pierwszej wizycie lekarskiej. Jest to długotrwały proces polegający na potwierdzeniu związku pomiędzy spożyciem białka zwierzęcego lub roślinnego a występowaniem objawów klinicznych. Lekarz przeprowadza wywiad z pacjentem i wykonuje badanie fizykalne, a następnie kieruje na badania.
W diagnostyce skazy białkowej wykorzystuje się testy alergiczne, takie jak:
- testy skórne punktowe,
- testy alergiczne z krwi (IgE swoiste),
- próby eliminacji – prowokacji.
W diagnostyce ważne jest także to, by wykluczyć inne potencjalne przyczyny dolegliwości.
Skaza białkowa – dieta eliminacyjna
Podstawą leczenia skazy białkowej u dorosłych jest stosowanie diety eliminacyjnej. W momencie gdy z jadłospisu zniknie białko roślinne lub zwierzęce, uporczywe objawy mogą się znacznie zmniejszyć. Najczęstsze alergeny to:
- mleko (krowie, owcze, kozie) i produkty pochodne,
- mięso wieprzowe,
- mięso wołowe,
- cielęcina,
- ryby i owoce morza,
- jaja,
- orzechy,
- owoce cytrusowe.
W diecie dorosłego człowieka równie często uczulają jednak substancje niebiałkowe – barwniki, konserwanty, a nawet metale przejściowe, np. nikiel. Dlatego też diety eliminacyjne należy dogłębnie rozważyć – wypryski skórne mogą pojawiać się również pod wpływem niedoborów pokarmowych czy stresu. Najlepiej po prostu skonsultować swoje dolegliwości z lekarzem alergologiem lub dermatologiem.
Jak wygląda leczenie skazy białkowej?
Podstawowe znaczenie w leczeniu skazy białkowej ma odpowiednia pielęgnacja wrażliwej skóry, w której najlepiej sprawdzają się emolienty – produkty o działaniu regeneracyjnym, zmiękczającym, nawilżającym i natłuszczającym – oraz lekkostrawna dieta pozbawiona dodatków smakowych i sztucznych barwników.
