Alergia na mleko jest odpowiedzią układu immunologicznego na obecność w organizmie białek mleka. Są one jedną z najczęstszych przyczyn alergii pokarmowych. Alergia na białko mleka krowiego pojawia się głównie u dzieci – na szczęście w większości przypadków objawy ustępują najpóźniej w wieku przedszkolnym.
Alergia na mleko to alergia na białko
Tym, co uczula w mleku, jest białko, ale w mleku zawartych jest około 20-30 białek, stąd dwaj pacjenci uczuleni na tzw. białko mleka krowiego mogą być uczuleni na kompletnie inne białka mleka i tym samym mieć inne objawy.
Wyróżniamy dwie podstawowe frakcje białek mleka krowiego.
Białka serwatkowe to m.in.:
- β-laktoglobulina – najsilniejszy alergen, oporny na obróbkę termiczną i działanie kwasu solnego, nie zawiera jej mleko wielbłąda (ale pozostałych zwierząt – np. kozy – już tak),
- α-laktoglobulina – białko wrażliwe na ciepło, reakcja na mleko nieprzetworzone,
- bydlęca albumina surowicza – jest też w mięsie wołowym i cielęcym, wrażliwa na wysoką temperaturę.
Białka kazeinowe – kazeina bywa dodatkiem do kiełbasy, czekolady i chipsów ziemniaczanych, cała frakcja jest termostabilna, czyli ryzyko wystąpienia reakcji alergicznej istnieje również w przypadku produktów przetworzonych.
W zależności od tego, które białko jest przyczyną alergii, odmienne będzie postępowanie dietetyczne i wachlarz produktów możliwych do włączenia w diecie. Niezbędna jest zatem dobra diagnostyka (tak zwanych komponentów alergenowych). Umożliwi ona eliminację tych pokarmów, które naprawdę szkodzą.
Objawy alergii na białka mleka
Alergia na białka mleka daje wiele objawów ze strony różnych układów i narządów. Do najbardziej charakterystycznych należą:
- objawy związane z przewodem pokarmowym: krew w stolcu i/lub wymiocinach, biegunki, zaparcia, ulewanie, bóle brzucha i kolki;
- objawy skórne: świąd, pokrzywka, wysypki, atopowe zapalenie skóry;
- objawy związane z układem oddechowym: zaburzenia połykania, nieżyt nosa, chrypka, astma, sapka u niemowląt;
- reakcje ogólnoustrojowe: niedokrwistość z niedoboru żelaza, zaburzenia pamięci i koncentracji, bezdech senny, zaburzony sen.
Symptomy alergii na białka mleka – chociaż uciążliwe – w większości są niespecyficzne. Czasami nie kojarzymy ich z nadwrażliwością pokarmową. Częściej jesteśmy skłonni podejrzewać inną chorobę somatyczną lub chorobę psychiczną.
Czy mleko szkodzi?
Coraz częściej spotyka się opinie, że mleko krowie nie jest zdrowe i należy wykluczyć je z diety. Niewątpliwie nie jest ono pożądane w diecie osób nadwrażliwych na białka mleka lub laktozę. Nie oznacza to jednak, że nie nadaje się do spożycia w ogóle. Dostarcza bowiem wapnia, magnezu, fosforu, potasu, witamin A, C, D, E, K i z grupy B, a także niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych. Może zatem skutecznie uzupełniać wiele niedoborów, co jest tym łatwiejsze, że jego przetwory są podstawą diety wielu z nas.
Nieleczona alergia na białka mleka bywa dolegliwością bardzo dokuczliwą, która może poczynić w organizmie prawdziwe spustoszenie. Jeśli zauważymy u siebie (lub swojego dziecka) którykolwiek z wymienionych powyżej objawów, powinniśmy zasięgnąć porady lekarza internisty lub pediatry, a w przypadku utrzymywania się objawów – lekarza alergologa.
