Tympanometria – wyniki, normy. Jak wygląda badanie słuchu?

Co to jest tympanometria?

Tympanometria to obiektywne badanie słuchu – jest to badanie ucha środkowego, dzięki któremu można szczegółowo ocenić podatność błony bębenkowej na zmiany ciśnienia w przewodzie słuchowym. Tympanometria polega na odbiciu od błony bębenkowej fali dźwiękowych – w momencie, gdy dochodzi do zmiany ciśnienia w części ucha zewnętrznego.

Tympanometria wykonywana jest zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Badanie tympanometryczne jest nieinwazyjne, bezpieczne, bezbolesne. Uwaga! Tympanometria ucha często określana jest jako audiometria impedancyjna. Istnieją jednak różnice między tymi pojęciami. Audiometria impedancyjna polega na wykonaniu 3 badań, wykonywane są:

• tympanometria,
• test drożności trąbki słuchowej,
• pomiar odruchu w mięśniu strzemiączkowym.

Tympanometria – jak wygląda badanie?

Przebieg badania tympanometrycznego:

1. pacjent siada wygodnie w gabinecie,
2. badanie trwa kilka minut – w czasie badania nie można nic mówić,
3. do ucha wprowadzany jest przyrząd do badania słuchu,
4. pacjent może być proszony o wykonanie prostych czynności – np. przełknięcie śliny przy jednoczesnym zatkaniu nosa (w ten sposób generowane jest ujemne ciśnienie w jamie bębenkowej) lub wydychanie powietrza przy zamkniętych ustach i zatkanym nosie (tworzy się wówczas dodatnie ciśnienie w uchu),
5. przyrząd w formie zatyczki (sonda, tympanometr) rejestruje reakcje na dźwięk,
6. jednocześnie wykonywane są pomiary reakcji na zmianę ciśnienia.

Warto wiedzieć: eksperci do badania wykorzystują specjalne tympanometry i audiometry. Tympanometr jest urządzeniem, dzięki któremu można wykryć nie tylko różne rodzaje niedosłuchu, ale też wszelkie nieprawidłowości i stany chorobowe w obrębie narządu słuchu. Uwaga! Tympanometria u dzieci wymaga udziału rodziców lub opiekunów, tak aby dziecko nie wierciło się i nie mówiło w czasie trwania badania. W czasie badania można odczuć bardzo lekki dyskomfort w uchu.

Polecamy: Ból ucha u dziecka – z czego wynika?

Tympanometria – przygotowanie do badania

Samo badanie nie wymaga specjalnych przygotowań – za to zazwyczaj lekarz zaleca przed wykonaniem tympanometrii wykonanie badania laryngologicznego. W badaniu przed tympanometrią ocenia się drożność trąbki Eustachiusza oraz ucha zewnętrznego.

Tympanometria – wyniki, wykresy, tympanogram

Jak czytać wyniki tympanometrii? Wyniki w każdym przypadku powinien interpretować lekarz – ważne jest przeprowadzenie dodatkowego wywiadu, badanie tympanometryczne jest jego ważnym uzupełnieniem. Wyniki tympanometrii przedstawiane są w formie wykresów – są to tzw. krzywe tympanometryczne (tympanogramy).

Tympanogram – co to jest i jakie są typy tympanogramu?

• Tympanogram, typ A – amplituda tympanogramu normalna, typ dzieli się na podtypy: tympanogram Ad (wysoka amplituda); tympanogram As (bardzo niska amplituda).
• Tympanogram, typ B – płaska krzywa tempanometryczna, ciśnienie w uchu poniżej normy.
• Tympanogram, typ C – przesunięte linie na tympanogramie, występuje podciśnienie w uchu środkowym.

Tympanometria – interpretacja wyników

Normy tympanometrii, ich omówienie i interpretacja wyników, to zadanie dla lekarza. Przykładowe interpretacje tympanometrii:

1. interpretacja tympanogramu typu A – wynik może wskazywać na braku ruchomości strzemiączka,
2. interpretacja tympanogramu typu B – wynik może wskazywać na problemy z drożnością ucha środkowego lub zapalenie ucha środkowego typu wysiękowego,
3. interpretacja tympanogramu typu C – może wskazywać np. na infekcję w obrębie górnych dróg oddechowych lub przerośnięcie migdałka.

Uwaga! Interpretacja wyników tympanometrii zależy też od wieku pacjenta. Przykładowo: typ As u dzieci może być normą, a u dorosłych – być wskazaniem do badania w kierunku otosklerozy.

Wskazania do wykonania tympanometrii

Wskazaniem do wykonania badania tympanometrycznego są wszelkie problemy ze słuchem lub podejrzenie ich występowania. Tympanometria może być zlecona, gdy:

• występuje problem ze słuchem lub niedosłuch przewodzeniowy,
• występują schorzenia ucha środkowego lub zewnętrznego,
• występują uszkodzenia nerwu twarzowego.

Tympanometria wykonywana jest również w diagnostyce takich dolegliwości, jak:

• dysfunkcje trąbki słuchowej,
• zapalenie ucha środkowego.

Uwaga! Badanie może wykryć nie tylko nieprawidłowości związane ze słuchem, ale też wykonywane jest pomocniczo – np. w celu zlokalizowania uszkodzeń nerwu twarzowego.

Tympanometria – przeciwwskazania do wykonania badania

Badanie tympanometryczne jest nieinwazyjne i całkowicie bezpieczne. O jego wykonaniu decyduje lekarz – przeciwwskazaniem do wykonania tympanometrii może być m.in. brak błony bębenkowej lub jej perforacja.

Polecamy: Wysiękowe zapalenie ucha – przyczyny i objawy

Tympanometria u dzieci – na co zwrócić uwagę?

W diagnostyce pediatrycznej często korzysta się z badania tympanometrycznego. Wyniki tympanometrii u dziecka powinien interpretować lekarz – w zależności od sytuacji tympanometria u dziecka pozwoli wykluczyć lub potwierdzić np. zapalenie ucha środkowego czy dysfunkcje słuchu.

Warto wiedzieć, że tympanometria u dzieci powinna być wykonywana w asyście rodzica lub opiekuna – dziecko powinno być odpowiednio przygotowane do badania, tak aby możliwe było jego wykonanie (badanie wymaga cierpliwego i trwającego kilka minut wykonywania poleceń osoby prowadzącej badanie).

Tympanometria – cena. Ile kosztuje badanie tympanometryczne?

Ile kosztuje tympanometria? Cena zależy od kilku czynników – w tym między innymi od regionu kraju, cennika badań w danym ośrodku, dodatkowych badań (np. audiometria z tympanometrią). Cena za wykonanie tympanometrii zazwyczaj mieści się w przedziale 30-70 zł.

Tympanometria – odpowiedzi na często zadawane pytania

Co pokazuje tympanometria, w jakim celu wykonywane jest badanie?

Tympanometria pozwala wykryć, wykluczyć lub potwierdzić różne rodzaje chorób i dolegliwości w obrębie ucha środkowego. Dodatkowo badanie wykonywane jest pomocniczo w takich schorzeniach jak porażenie nerwu twarzowego. Tympanometria umożliwia m.in. zlokalizowanie uszkodzeń. U dzieci tympanometria wykonywana jest często w ramach diagnostyki pediatrycznej – w celu wykluczenia lub potwierdzenia takich schorzeń, jak np. zapalenie ucha środkowego.

Czy tympanometria boli?

Badanie jest bezbolesne, nieinwazyjne – polega na umieszczeniu w uchu zatyczki, czyli specjalnej sondy, która dokonuje pomiarów. W trakcie badania mierzona jest reakcja na ciśnienie w uchu – może więc wystąpić lekki dyskomfort, ale samo badanie trwa bardzo krótko.

Co wykrywa tympanometria?

Badanie pozwala wykryć bardzo dużo schorzeń słuchu, wykluczyć lub potwierdzić ich istnienie. Wyniki pomagają w wykryciu takich dolegliwości jak wysiękowe zapalenie ucha czy niedrożność trąbki słuchowej.

Zły wynik tympanometrii – co dalej?

W przypadku nieprawidłowego wyniku tympanometrii bardzo dużo zależy do pozostałych objawów, ścieżki diagnostycznej i interpretacji wyników. Pamiętaj, że wyniki powinien interpretować lekarz – dobrać odpowiednie leczenie, omówić wynik, przedstawić wnioski i rekomendowane postępowanie przy danej chorobie.

Ile czasu trwa badanie tympanometryczne?

Badanie jest bardzo proste do przeprowadzenia, tympanometria trwa ok. 5-7 minut (samo badanie), następnie następuje pobranie i wydruk wyników oraz ich omówienie (jeśli poza badaniem umówisz konsultację lekarską).

Autor: Katarzyna Górska

Bibliografia

• Stanisław Iwankiewicz: Ćwiczenia z otolaryngologii. Warszawa: PZWL, 1985, s. 63-65.

• Jerzy Kuczkowski. Aktualne problemy w rozpoznawaniu i leczeniu ostrego i wysiękowego zapalenia ucha środkowego. Katedra i Klinika Otolaryngologii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. dostęp 07.05.23 [https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/download/17972/14173]