Witaminy to składniki warunkujące utrzymanie dobrego zdrowia. Są niezbędne do prawidłowego przebiegu większości procesów biochemicznych, w tym metabolizmu węglowodanów, tłuszczów i białek, odnowy komórek oraz funkcjonowania wszystkich układów ciała. Ponieważ organizm nie jest w stanie samodzielnie wytwarzać wszystkich witamin, musi je pozyskiwać z zewnątrz, na przykład wraz z żywnością lub suplementami.
Cukrzyca – witaminy „na glukozę”
Kwestią kluczową dla diabetyka jest zapanowanie nad poziomem glukozy we krwi. Z tego względu warto nie dopuszczać do wystąpienia niedoborów witamin, które wspierają metabolizm cukrów.
Dowiedziono, że niedobór witaminy D zwiększa ryzyko wystąpienia cukrzycy i innych zaburzeń metabolicznych. W przypadku otyłości ryzyko to znacznie wzrasta. Witamina D jest obecna m.in. w:
- tłustych rybach,
- wątrobie,
- maśle,
- jajach i mleku.
Trzeba jednak pamiętać, że niezależnie od stosowanej diety mieszkańcy naszej strefy klimatycznej powinni dbać o suplementację tej witaminy, w szczególności o okresie od września do kwietnia.
Witamina B6 odgrywa z kolei ważną rolę w metabolizmie glikogenu – reguluje proces przemiany glukozy w glikogen, co skutkuje obniżeniem poziomu cukru we krwi. Znajdziemy ją m.in. w:
- kaszy gryczanej,
- mięsie,
- wędlinach,
- niektórych warzywach,
- pełnoziarnistych produktach zbożowych.
Czytaj także: Berberyna – co to jest i na co działa? Właściwości i skutki uboczne
Witaminy dla cukrzyka na układ nerwowy
W diecie diabetyka powinny znaleźć się także witaminy chroniące przed powikłaniami cukrzycy, m.in. neuropatią cukrzycową. Chorobę wywołuje podniesiona glikemia, która niszczy strukturę włókien nerwowych oraz zaburza ich funkcjonowanie, polegające na przewodzeniu impulsów nerwowych.
Wsparcie dla układu nerwowego stanowią przede wszystkim witaminy z grupy B, czyli m.in.:
- witamina B1 – wspomaga pracę serca, jej źródłem są produkty zbożowe, orzechy, ryby, wątróbka;
- witamina B2 – pomaga w utrzymaniu prawidłowego widzenia i działa antyoksydacyjnie, jej źródłem są: mleko, jogurt, sery żółte, pieczywo, mięso;
- witamina B6 – wspiera odporność i redukuje uczucie zmęczenia, jej źródłem są: ryby, drób, jaja, soja, orzechy, banany, płatki owsiane, kasza gryczana, pieczywo.
Niedobory tych witamin przy dobrze zbilansowanej diecie zdarzają się bardzo rzadko, dlatego należy być ostrożnym w suplementacji. Nadmiar witamin również może mieć negatywny wpływ na zdrowie.
Inne witaminy z grupy B to:
- witamina B12 – odgrywa ważną rolę w procesie produkcji czerwonych krwinek oraz w procesach podziału komórek, jej źródłem są wyłącznie produkty pochodzenia zwierzęcego: mięso, ryby, jaja, podroby, produkty mleczne; witaminę B12 w wielu przypadkach warto suplementować – zaleca się kontrolować jej poziom w szczególności u osób na diecie wegetariańskiej, a także u diabetyków leczonych metforminą;
- kwas foliowy (czyli witamina B9) – to mocno deficytowa witamina, która jest obecna w niewielu produktach, m.in.: zielonych warzywach liściastych, orzechach, wątróbce, jajach; składnik ten najczęściej należy suplementować, w szczególności u kobiet planujących ciążę i w ciąży.
Suplementując witaminy w cukrzycy, pamiętajmy, że w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego pomagają także witaminy antyoksydacyjne – A i C.
Witaminy antyoksydacyjne w cukrzycy
Podwyższona glikemia sprzyja powstawaniu tzw. wolnych rodników. To bardzo reaktywne cząsteczki, odpowiedzialne za procesy starzenia się oraz patologiczne zmiany w tkankach, które prowadzą do wielu schorzeń. Do neutralizowania wolnych rodników są zdolne witaminy o właściwościach antyrodnikowych, czyli antyoksydacyjnych. Właściwości te posiadają m.in.:
- witamina A – niezbędna dla prawidłowego widzenia i regeneracji komórek, obecna m.in. w wątróbce, dyni, marchwi, papryce, pomidorach, maśle, margarynach, serach dojrzewających;
- witamina E – zwana także witaminą młodości ze względu na wyjątkowo silne właściwości antyoksydacyjne, jej głównym źródłem są oleje roślinne i orzechy;
- witamina C – znana przede wszystkim jako witamina wspierająca odporność; zwiększa przyswajalność żelaza, a jej najlepszym źródłem są czarne porzeczki, natka pietruszki, papryka, pomidory, brukselka, brokuły.
Witamina C jest bardzo ważna dla cukrzyków, nie tylko ze względu na zdolność utrzymywania równowagi oksydacyjnej. Witamina ta bierze również udział w syntezie kolagenu – składnika tkanki łącznej, budującej m.in. ściany naczyń krwionośnych. Uszkodzenia naczyń krwionośnych siatkówki oka prowadzą do retinopatii, która jest częstym powikłaniem niewyrównanej cukrzycy.
Zasady stosowania witamin przy cukrzycy
Warto pamiętać, że w przypadku witamin nie obowiązuje zasada „im więcej, tym lepiej”. Skutki przedawkowania witamin mogą być nie mniej dotkliwe niż ich niedoborów. Szczególnie łatwo jest przekroczyć bezpieczną dawkę witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E i K), które kumulują się w tkance tłuszczowej. Powinny o tym pamiętać zwłaszcza osoby stosujące suplementy diety.
Jeżeli suplementujesz witaminy w cukrzycy, przed zastosowaniem jakiegokolwiek preparatu skonsultuj się z lekarzem lub bardzo dokładnie przeanalizuj skład suplementu. Na opakowaniu zawsze jest podana informacja dotycząca tego, w jakim stopniu dany suplement uzupełnia dzienne zapotrzebowanie na określoną witaminę.
Polecane artykuły:
