Co to jest cukrzyca ciążowa?
Cukrzyca ciążowa to podwyższone stężenie cukru we krwi utrzymujące się u kobiety ciężarnej, u której wcześniej nie rozpoznano cukrzycy. Przyczyną schorzenia są zaburzenia gospodarki hormonalnej wywołane wzrostem stężenia niektórych hormonów, do którego może dochodzić w czasie ciąży.Przypadłość może stanowić zagrożenie dla zdrowia matki i dziecka. Do najczęstszych powikłań wywołanych cukrzycą ciążową zalicza się:
- wielowodzie;
- makrosomię (wysoka masa urodzeniowa dziecka);
- hipotrofię (niska masa urodzeniowa – występuje stosunkowo rzadko);
- wady wrodzone u dziecka (m.in. wady serca i układu nerwowego);
- ogólne opóźnienie rozwoju;
- wewnątrzmaciczne obumarcie płodu;
- okołoporodowe zagrożenie życia dziecka;
- nadciśnienie tętnicze u kobiety;
- infekcje dróg moczowych w czasie ciąży.
Ponieważ cukrzyca ciążowa może nie dawać żadnych objawów, Polskie Towarzystwa: Ginekologiczne i Diabetologiczne zalecają wykonywanie pomiaru stężenia glukozy u każdej kobiety na początku ciąży oraz testu obciążenia glukozą na czczo pomiędzy 24. a 28. tygodniem ciąży.
Polecamy: Kalendarz badań w ciąży – kiedy należy wykonać badania krwi i USG?
Jak rozpoznać cukrzycę ciążową? Diagnostyka
Ze względu na duże ryzyko zdrowotne związane z cukrzycą ciążową diagnozę można postawić już na podstawie jednorazowego oznaczenia stężenia glukozy na czczo. Pacjentki, u których wynosi ono więcej niż 92 mg/dl, zostają poinformowane o konieczności zastosowania diety cukrzycowej i robienia regularnych, samodzielnych badań poziomu cukru we krwi.
Innym kryterium rozpoznania schorzenia są wyniki testu glukozy na czczo. Test OGTT w ciąży (z ang. Oral Glucose Tolerance Test) przeprowadza się między 24. a 28. tygodniem ciąży. Polega on na trzykrotnym pobraniu krwi i oznaczeniu w niej stężenia cukru. Najpierw sprawdza się jego poziom na czczo, a następnie w 60. i 120. minucie od wypicia roztworu zawierającego 75 g glukozy.
Czemu służy badanie OGTT w ciąży?
Test obciążenia glukozą umożliwia sprawdzenie, jak organizm ciężarnej radzi sobie z metabolizmem cukrów. Przy prawidłowej gospodarce węglowodanowej poziom cukru na czczo jest niski, następnie w 60. minucie stosunkowo wysoki i w 120. wyraźnie powracający do normy. Zawyżony poziom glukozy w wyznaczonych punktach czasowych pozwala na rozpoznanie cukrzycy ciążowej.
Badanie OGTT w ciąży – normy
Przy braku zaburzeń w wydzielaniu insuliny poziom glukozy we krwi w 60. minucie wynosi poniżej 180 mg/dl (10 mmol/l), a w 120. minucie nie przekracza 153 mg/dl (8,5 mmol/l). Odnotowanie wartości granicznych lub wyższych pozwala lekarzowi zdiagnozować cukrzycę ciążową. Wystarczającym wskaźnikiem do rozpoznania schorzenia jest przekroczenie wartości w jednym punkcie (a więc na czczo, w 60. lub w 120. minucie), nawet jeśli dwa pozostałe wyniki będą mieściły się w normie.
Postępowanie terapeutyczne po rozpoznaniu cukrzycy ciążowej
Wyniki OGTT w ciąży wskazujące na cukrzycę wiążą się z koniecznością wdrożenia specjalnej diety. Zaleca się spożywanie wyłącznie produktów o niskim indeksie glikemicznym oraz wykluczenie z jadłospisu pokarmów zawierających cukier (słodycze, słodkie napoje, dżemy, ketchup, płatki śniadaniowe). Wskazane jest również zrezygnowanie z białego, pszennego pieczywa i zastąpienie go pełnoziarnistym.
Czynnikiem wspomagającym utrzymanie prawidłowego poziomu cukru we krwi jest codzienna aktywność fizyczna – nordic walking, pływanie, joga. Nie zaleca się jednak podejmowania ćwiczeń ciężarnym, które do tej pory tego nie robiły. Kobietom stroniącym dotychczas od aktywności fizycznych zalecane są spacery, oczywiście o ile ciąża nie jest zagrożona lub nie ma innych przeciwwskazań zdrowotnych.
Jeśli pomimo przestrzegania zalecanej diety poziom cukru we krwi utrzymuje się na zbyt wysokim poziomie, konieczne jest zastosowanie zastrzyków z insuliny.
Sprawdź: Co to jest insulina?
Cukrzyca ciężarnych a ryzyko hiperglikemii w przyszłości
Zazwyczaj po porodzie dochodzi do samoczynnego uregulowania się poziomu cukru we krwi. Jeśli tak się nie dzieje, oznacza to, że w czasie ciąży doszło u kobiety do ujawnienia się normalnej cukrzycy. W takim przypadku leczenie farmakologiczne będzie musiało być kontynuowane do końca życia. Jednak nawet kobiety, u których po ciąży poziom cukru wrócił do normy, powinny go regularnie kontrolować. Obecnie zaleca się, aby u pań, które miały cukrzycę ciężarnych, raz do roku oznaczano w laboratorium poziom glukozy na czczo.
Może Cię zainteresować: Cukrzyca typu 2 – objawy, dieta, leczenie, powikłania
Autor: Redakcja
