Czym jest tlenoterapia?
Każda tkanka organizmu potrzebuje tlenu, aby właściwie funkcjonować. Już kilka minut bez jego odpowiedniej zawartości może spowodować w organizmie nieodwracalne zmiany.Tlenoterapia jest nowoczesnym sposobem leczenia takich chorób, jak niewydolność oddechowa, obturacyjna choroba płuc (POChP) czy przewlekłe choroby płuc i układu krążenia. Często pozwala również uzyskać dobre rezultaty w przypadku nałogowych palaczy. Polega na podawaniu tlenu w określonym stężeniu do organizmu chorego, który wdycha powietrze przez specjalny aparat do tlenoterapii. Dawniej zabieg ten był wykonywany wyłącznie w szpitalu, teraz dzięki przenośnym koncentratorom tlenu coraz częściej tlenoterapię wykonuje się w domu.
Tlenoterapia bierna i czynna
Możemy wyróżnić dwa rodzaje tlenoterapii:- tlenoterapia bierna – pacjent samodzielnie wdycha powietrze o zwiększonym stężeniu tlenu przez specjalne aparaty do tlenoterapii,
- tlenoterapia czynna – tlen podawany jest przez respirator, zazwyczaj w przypadkach zagrożenia życia pacjenta.
Wskazania do tlenoterapii
Tlenoterapia jest stosowana w stanach niewydolności oddechowej, która może wystąpić w przebiegu chorób układu oddechowego, a także z przyczyn pozapłucnych. Leczenie tlenem jest wdrażane w przypadku stałego obniżenia ciśnienia parcjalnego tlenu we krwi. Niewydolność oddechowa dzieli się na:- hipoksemiczną – stężenie tlenu <60 mmHg,
- hiperkapniczną – ciśnienie parcjalne dwutlenku węgla we krwi >45 mmHg.
Warto też wiedzieć, że z tlenoterapii czerpią korzyści nie tylko osoby z niedotlenieniem – zabiegi tlenem są skuteczne w przypadku regeneracji po wysiłku, a ponadto spowalniają procesy starzenia i ułatwiają koncentrację.
Tlen medyczny jest traktowany jako lek, dlatego zawsze należy stosować go zgodnie z zaleceniami lekarza. Trzeba również pamiętać o możliwości wystąpienia skutków ubocznych.
Objawy niewydolności oddechowej
Głównym wskazaniem do tlenoterapii jest niewydolność oddechowa. Jej objawy to najczęściej:- duszność,
- sinica,
- problemy z koncentracją,
- brak apetytu,
- gorsza tolerancja wysiłku,
- problemy ze snem,
- zaburzenia funkcji poznawczych,
- utrata przytomności,
- upośledzenie funkcjonowania narządów wewnętrznych (jako konsekwencja niedotlenienia).
Aparaty do tlenoterapii
Aparat do tlenoterapii w domu jest nazywany koncentratorem tlenu. Separuje on tlen z powietrza i zagęszcza jego stężenie do 90–93 proc. Tlen można podawać za pomocą maski do tlenoterapii, wąsów oraz maski Venturiego.Urządzenie do tlenoterapii pobiera powietrze atmosferyczne, koncentruje tlen i przekazuje go do powietrza wdychanego przez pacjenta przez rurkę z maską. Bardzo często pomocny jest również nawilżacz, ponieważ długotrwała tlenoterapia może być uciążliwa. Nawilżone powietrze zapewnia większy komfort pacjentowi; nawilżacz może jednak zwiększać ryzyko infekcji, np. grzybiczych.
Zalety tlenoterapii
Do głównych zalet tlenoterapii można zaliczyć poprawę samopoczucia, koncentracji, odporności, wydolności fizycznej i jakości snu. Polepszenie natlenienia tkanek narządów wewnętrznych prowadzi do lepszego funkcjonowania organizmu – zwiększa się poziom tlenu we krwi, co w efekcie usprawnia krążenie. Zaletą tlenoterapii w domu jest też brak konieczności ciągłego odwiedzania szpitala.Tlenoterapia w domu
Tlenoterapia w domu zazwyczaj jest możliwa po kwalifikacji lekarza – wskazaniem do tlenoterapii domowej może być saturacja poniżej 92 proc. Większość pacjentów, którym zaleca się tlenoterapię, to pacjenci z rozedmą płuc, chorobą śródmiąższową płuc lub przewlekłą obturacyjną chorobą płuc.O czym należy pamiętać podczas tlenoterapii?
W trakcie tlenoterapii bardzo ważne jest zachowanie środków ostrożności, szczególnie w przypadku osób palących papierosy, ponieważ może to nieść ryzyko wystąpienia pożaru i doznania oparzeń. Ryzyko to niebezpiecznie zwiększa również bliskość źródeł ciepła lub urządzeń elektrycznych, a także stosowanie maści i kremów na bazie wazeliny i olejów w okolicy twarzy – wynika to z faktu, że tlen podtrzymuje spalanie.Warto też pamiętać, że im dłuższe stosowanie tlenoterapii w ciągu dnia, tym więcej pozytywnych efektów. Również aktywność fizyczna podczas tlenoterapii może wpłynąć pozytywnie na efekty zabiegu.
Autor: Redakcja
