Ugryzienie muchy końskiej – jak wygląda? Co stosować i jak leczyć?

Ugryzienie końskiej muchy – czy często się zdarza?

Jak wygląda mucha końska? Przypomina nieco zwykłą muchę, jednak tym, co ją odróżnia, jest przede wszystkim większy rozmiar ciała (ok. 8-12 mm), wydłużony, brunatny odwłok i brązowy kolor skrzydeł z jasnymi cętkami. Samice muchy końskiej mają duże oczy o tęczowym połysku. Owad ten lubi ciepło i wilgoć, dlatego jest często spotykany przy zbiornikach wodnych, np. jeziorach, ale występuje też w stajniach, oborach czy na basenach. Muchy końskie intensywnie atakują w okresie wakacyjnym – od czerwca do lipca i są aktywne w ciągu dnia.

Ich ukąszenie powoduje silny ból (dużo silniejszy niż w przypadku ugryzienia komara) i swędzenie, a czas gojenia jest długi. Stosowanie repelentów nie zawsze jest skuteczne, gdyż końska mucha jest dość odporna na ich działanie. Najlepszą profilaktyką jest zasłanianie ciała lub bieżące odganianie owada, choć końskie muchy są przyciągane przez wydzielany pot, dlatego mogą uporczywie wracać.

Mucha końska – jak wygląda ugryzienie? Objawy

W miejscu ukąszenia końskiej muchy pojawia się obrzęk wywołany składnikami śliny tego owada. Oprócz tego może występować rumień, czyli miejscowe zaczerwienienie skóry, a sam naskórek może mieć podwyższoną ciepłotę. Z ranki po ugryzieniu może sączyć się krew. 

Tym objawom zwykle towarzyszy męczące swędzenie, a w miejscu obrzęku pojawia się bolesny bąbel. Dolegliwości mogą utrzymywać się nawet do 14 dni od momentu ukąszenia. Należy pamiętać o tym, aby mimo pokusy nie drapać swędzącego miejsca.

Ugryzienie muchy końskiej – jakie są powikłania?

Bezpośrednim skutkiem ugryzienia muchy końskiej może być wstrząs anafilaktyczny, do którego dochodzi na skutek silnej reakcji alergicznej organizmu. Stanowi on bezpośrednie zagrożenie dla życia i wiąże się m.in. z gwałtownym spadkiem ciśnienia tętniczego. W związku z tym wstrząs anafilaktyczny może zakończyć się śmiercią organizmu. Innymi objawami wstrząsu są zimne poty, duszność, nagłe osłabienie.

U osób, które nie wykazują reakcji alergicznej na ślinę owadów, samo ugryzienie zazwyczaj nie jest niebezpieczne. Nieco inaczej sytuacja wygląda u osób, które często doświadczają ugryzienia przez tego owada, gdyż wzrasta wtedy ryzyko wystąpienia reakcji alergicznej.

Co na ugryzienie muchy końskiej?

Po ugryzieniu muchy końskiej warto wesprzeć się domowymi sposobami, aby złagodzić ból i przyspieszyć proces gojenia naskórka. W tej sytuacji dobrze sprawdzają się plastry na ukąszenia, które uśmierzają ból oraz tworzą mechaniczną barierę ochronną, odseparowując miejsce ugryzienia od kontaktu z czynnikami zewnętrznymi, co przyspiesza gojenie.

Alternatywnie do plastrów można wybrać również maść bazie dimetyndenu, która łagodzi objawy ugryzienia.

W celu złagodzenia dolegliwości na obrzęknięte i wyjątkowo bolesne miejsce można zastosować zimne okłady. Służyć temu mogą gotowe kompresy lub kostki lodu owinięte w ręcznik lub ściereczkę.

Czy mucha końska przenosi choroby?

Czy ugryzienie muchy końskiej może wywołać groźne choroby? W polskich i europejskich warunkach ryzyko zakażenia chorobą po ukąszeniu końskiej muchy jest niewielkie. Owady z rodziny bąkowatych mogą jednak w określonych warunkach mechanicznie przenosić drobnoustroje pomiędzy zwierzętami, a sporadycznie również na człowieka. Najlepiej udokumentowanym przykładem jest tularemia – rzadka choroba bakteryjna, którą można zarazić się m.in. przez ugryzienie zakażonego owada. W Europie udział bąkowatych w jej przenoszeniu opisywany jest jednak tylko okazjonalnie, zwłaszcza podczas ognisk choroby na terenach podmokłych.

Bąkowate, do których należą muchy końskie, mogą w wyjątkowych warunkach mechanicznie przenosić bakterie wąglika, zwłaszcza pomiędzy zakażonymi zwierzętami. Nie jest to jednak uznawane za typową ani potwierdzoną drogę zakażenia człowieka. Ryzyko może mieć znaczenie przede wszystkim na obszarach, na których występują ogniska wąglika wśród zwierząt gospodarskich lub dzikich.

Jak odstraszyć muchę końską?

Aby uniknąć ugryzienia muchy końskiej i bolesnej opuchlizny, warto zakładać odpowiedni ubiór osłaniający skórę:

• długie spodnie,
• bluzkę z długim rękawem,
• pełne obuwie.

Pomocne mogą być również środki owadobójcze (czyli repelenty) zawierające DEET lub ikarydynę, stosowane zgodnie z instrukcją producenta. Najlepsze środki odstraszające zawierają też permetrynę i pyretrynę.

Trzeba jednak pamiętać, że ich skuteczność przeciwko muchom końskim bywa mniejsza i mniej przewidywalna niż w przypadku komarów.

Muchy końskie najczęściej spotyka się w pobliżu zbiorników wodnych, wilgotnych łąk, pastwisk i miejsc, w których przebywają zwierzęta gospodarskie. W okresie największej aktywności tego szczególnie uciążliwego owada najlepiej ograniczyć odsłanianie skóry i nie próbować go łapać.

Ugryzienie muchy końskiej – kiedy udać się do lekarza?

Jeśli domowe sposoby nie przynoszą rezultatu, tj. obrzęk i ból nasilają się lub utrzymują na stałym poziomie, warto udać się do lekarza internisty. Zapisze on odpowiednie leki oraz przeprowadzi diagnozę pod kątem potencjalnych infekcji, które mogły rozwinąć się np. na skutek drapania bąbla. Gdy pojawiają się objawy ogólnoustrojowe, wskazujące na reakcję alergiczną (np. gorączka lub duszności) należy jak najszybciej skontaktować się z pogotowiem.

Kiedy skonsultować się z alergologiem?

Konsultację z alergologiem warto rozważyć, jeśli po ugryzieniu muchy końskiej wystąpiła reakcja wykraczająca poza miejsce ukąszenia, np. pokrzywka na większej powierzchni ciała, obrzęk twarzy lub języka, duszność, świszczący oddech, zawroty głowy, ból stawów, omdlenie albo inne niepokojące objawy. Specjalista oceni, czy objawy mogły mieć podłoże alergiczne, oraz ustali sposób postępowania na wypadek kolejnego ugryzienia. Po przebytej anafilaksji konieczna jest specjalistyczna kontrola; lekarz może również zdecydować o przepisaniu adrenaliny w autowstrzykiwaczu i wyjaśnić zasady jej stosowania. Sam duży obrzęk ograniczony do miejsca ugryzienia zwykle nie świadczy natomiast o ciężkiej alergii ogólnoustrojowej.